گِل و فناوری درخدمت خانه‌های زیست‌سازگار
وَسپ نام شرکتی ایتالیایی است که از سال 2012/1391 آغاز به‌کار کرد و سال۲۰۱۸/۱۳۹۷ درفهرست ۱۰۰قهرمان دیجیتال اروپا از نگاه روزنامه فایننشال‌تایمز قرار گرفت. عنوان وَسپ برگرفته ازنام زنبور بی‌عسل است که ماسیمو مورتی کارآفرین و نوآور ایتالیایی با الهام از طبیعت و به‌خصوص با مشاهده این زنبور که لانه‌اش را با موادی می‌سازد که از محیط اطراف به دست می‌آورد این شرکت را تاسیس کرده است.
ازسوی دیگر، وَسپ مخفف عبارت World’s Advanced Saving Project به‌معنی «پروژه صرفه‌جویی پیشرفته در جهان» است. این شرکت در سال ۲۰۱۵/۱۳۹۴ اولین نمونه چاپگر سه‌بعدی مناسب برای چاپ خانه‌های گلی و سه‌سال بعد نمونه دیگری از چاپگرها باعنوان کِرین‌وَسپ را عرضه کرد اما تولید خانه‌های چاپی تنها فعالیت این شرکت بااستفاده فناوری چاپگر سه‌بعدی نیست. وسپ از سال ۲۰۱۴/۱۳۹۳ تاکنون در بسیاری از کشورهای جهان، طرحی را تحت عنوان WASP MED اجرا می‌کند که هدف از آن، توسعه تجهیزات زیست‌پزشکی و مهندسی‌پزشکی، برای مثال ساخت پروتزهای شخصی‌سازی‌شده با فناوری چاپ سه‌بعدی است. در دوران عالم‌گیری کووید ــ ۱۹، این بخش از وسپ اقدام به توسعه ماسک‌های چاپی متناسب با ابعاد صورت مشتریان کرد که درباره این ماسک‌ها، جام‌جم درشماره۵۶۹۹ در۱۷تیر۱۳۹۹ گفت‌وگویی با بنیان‌گذار این شرکت منتشرکرد وحالا در گفت‌وگویی جدید با این کارآفرین ایتالیایی،آخرین فناوری‌های به کاررفته درمحصولات این شرکت راجویا شده‌ایم.اکتبر۲۰۱۵/مهر۱۳۹۴ شرکت دانش‌بنیان وسپ از چاپگری سه‌بعدی به ارتفاع ۱۲متررونمایی کرد که درآن زمان به‌عنوان بزرگ‌ترین چاپگر سه‌بعدی قابل‌حمل جهان شناخته می‌شد. این چاپگرکهBigDelta نام داردبه بازارهای جهانی هم راه یافت وبا این عرضه بین‌المللی، موجی ازخانه‌های چاپی قابل فروش،بامواددوستدارمحیط‌زیست وسازگار باطبیعت تولیدوباقیمت پایینی به اقشارکم‌درآمد کشورهای مختلف ارائه شد.سه‌سال بعد ازموفقیت بیگ‌دلتا این شرکت نسل جدیدی از چاپگرهای مناسب برای ساختمان‌سازی را با نامCrane WASP عرضه کرد.
چاپگر عظیم بیگ‌دلتا
ماسیمو مورتی، ایده‌پرداز چاپگر بیگ‌دلتا و بنیان‌گذار شرکت وسپ در گفت‌وگو با جام‌جم درباره این چاپگر عظیم می‌گوید: «از بیش‌از یک‌دهه قبل، هدف اصلی ما دستیابی به شیوه‌های سالم ساختمان‌سازی است که از مواد موجود در منطقه و با حداقل هزینه ساخته می‌شوند. در مورد چاپگر بیگ‌دلتا ما به‌منظور جلوگیری از خشک‌شدن گل، در آن‌زمان بذر جو را لابه‌لای آن می‌گذاشتیم و بعد با این خمیر، خانه را چاپ می‌کردیم. به‌این‌ترتیب، دانه‌های گیاه رطوبت گِل را تا زمانی که رشد می‌کردند و سبز می‌شدند جذب می‌کردند. درنهایت، ریشه‌های آنها نوعی اسکلت داخلی کاملا طبیعی را به‌وجود می‌آوردند. با این‌کار، محصول به باغی عمودی و خانه زیستی واقعی تبدیل می‌شد. البته بذرهای استفاده‌شده می‌توانستند براساس محیط و اقلیم انتخاب شوند.» مورتی در ادامه توضیح می‌دهد: «خانه‌هایی که چه با این چاپگر سه‌بعدی 12متری و چه با چاپگرهای نسل‌های بعدی ما ساخته شده‌اند نه‌فقط از مواد سازگار با طبیعت تشکیل می‌شوند که از منابع تجدیدپذیر (خورشید، باد و آب) برای تأمین انرژی مورد نیاز بهره می‌گیرند و با هر نوع بافت محیطی هم سازگارند. به‌طور‌کلی، چاپگر ویژه ساختمان‌سازی باید قابل حمل و از نظر انرژی کم‌مصرف باشد. هریک از این ویژگی‌ها نیازمند داشتن راه‌حل‌های فنی ویژه‌ای است. » بنیان‌گذار شرکت دانش‌بنیان وَسپ می‌افزاید: پیش‌از بیگ‌دلتا چاپگرهای بزرگ‌تر از آن‌هم در دنیا وجود داشت اما وجه‌تمایز محصول ما با آن چاپگرها قابل حمل و کم‌مصرف بودن آن است. این چاپگر به‌گونه‌ای طراحی شده که در مدت کمتر از یک‌ساعت می‌تواند فقط به دست سه‌نفر در محل مورد نظر نصب و فعال شود.
خانه‌هایی به شکل لانه زنبور بی‌عسل
سال ۲۰۲۱/۱۴۰۰ شرکت وَسپ، پروژه‌ای باعنوان TECLA را دربیست‌وششمین کنفرانس سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیم (COP26) معرفی کرد. تِکلا که مخفف عبارت Technology and Clay(فناوری و گِل)است درواقع،اولین مدل نوآورانه خانه‌های سازگار با محیط‌زیست است که به‌طور کامل با خاک محلی چاپ شده است.این سازه،خانه‌ای به‌شکل دایره و تاحدودی شبیه لانه زنبورهای بی‌عسل است که بااستفاده از چاپگر بزرگ کرین‌وسپ و برپایه پژوهش‌هایی که درباره شیوه‌های ساخت‌وساز بومی، مطالعات اقلیمی و اصول زیست‌اقلیم منطقه انجام می‌شود و با بهره‌گیری ازمواد طبیعی وهمگرا با زیست‌بوم توسعه می‌یابد. ماسیمو مورتی درباره این طرح می‌گوید: زمانی‌که کار را با چاپگر بیگ‌دلتا آغاز کردیم ازبذر جو برای استحکام ساختمان استفاده می‌کردیم اما طی این سال‌ها به‌طور دائم راه‌حل‌های جدیدی را برای سازه‌های‌مان آزمایش کرده‌ایم و اکنون، ماده‌ای که بیشترین کاربرد را در ساختن سازه‌های‌مان دارد کامپوزیتی است که از خاک رس، ماسه، الیاف برنج وخاک سیلت(لای)ساخته می‌شود و این ترکیبی است که از ۲۵درصدخاک برداشت‌شده ازمحیط، به‌اضافه۴۰درصدکاه خردشده برنج،۲۵درصد شلتوک برنج و۱۰درصد آهک هیدرولیک تشکیل می‌شود.
خانه‌هایی برای مدیریت بحران
در پروژه تکلا سازه‌ها با سرعت بالا وصرف انرژی اندک ساخته می‌شوند. به‌طوری‌که چاپگرهای سه‌بعدی قادرند درمدت ۲۰۰ ساعت با مصرف متوسط انرژی شش کیلووات این خانه‌ها را با ۶۰مترمکعب مواد طبیعی و در ۳۵۰لایه ۱۲میلی‌متری بسازند.
اقامتگاههای بوم‌گردی چاپی
همان‌طورکه پیشتر گفته شد مواد اولیه‌ای که به‌عنوان مصالح استفاده می‌شود از خاک وسایر مواد بومی موجود درهرمنطقه به دست می‌آید و ازاین‌رو کاملا تجدیدپذیر، قابل بازیافت وسازگار با محیط‌زیست است. همچنین ظاهر این سازه که با الهام از لانه‌زنبور بی‌عسل طراحی شده است‌جلوه‌ای متناسب باطبیعت‌به آن‌می‌دهد.به‌همین‌علت، می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای برای اقامتگاههای بوم‌گردی و گردشگری پایدار مطرح شود.مورتی دراین‌خصوص توضیح می‌دهد: «درحال‌حاضر روی طراحی دهکده‌های بوم‌گردی متشکل از مجموعه‌ای از خانه‌های مجزا تمرکز کرده‌ایم تا بتوانیم گردشگری آگاهانه را ارتقا دهیم.»
هدا عربشاهی - گروه دانشچاپگر عظیم بیگ‌دلتا
ماسیمو مورتی، ایده‌پرداز چاپگر بیگ‌دلتا و بنیان‌گذار شرکت وسپ در گفت‌وگو با جام‌جم درباره این چاپگر عظیم می‌گوید: «از بیش‌از یک‌دهه قبل، هدف اصلی ما دستیابی به شیوه‌های سالم ساختمان‌سازی است که از مواد موجود در منطقه و با حداقل هزینه ساخته می‌شوند. در مورد چاپگر بیگ‌دلتا ما به‌منظور جلوگیری از خشک‌شدن گل، در آن‌زمان بذر جو را لابه‌لای آن می‌گذاشتیم و بعد با این خمیر، خانه را چاپ می‌کردیم. به‌این‌ترتیب، دانه‌های گیاه رطوبت گِل را تا زمانی که رشد می‌کردند و سبز می‌شدند جذب می‌کردند. درنهایت، ریشه‌های آنها نوعی اسکلت داخلی کاملا طبیعی را به‌وجود می‌آوردند. با این‌کار، محصول به باغی عمودی و خانه زیستی واقعی تبدیل می‌شد. البته بذرهای استفاده‌شده می‌توانستند براساس محیط و اقلیم انتخاب شوند.» مورتی در ادامه توضیح می‌دهد: «خانه‌هایی که چه با این چاپگر سه‌بعدی 12متری و چه با چاپگرهای نسل‌های بعدی ما ساخته شده‌اند نه‌فقط از مواد سازگار با طبیعت تشکیل می‌شوند که از منابع تجدیدپذیر (خورشید، باد و آب) برای تأمین انرژی مورد نیاز بهره می‌گیرند و با هر نوع بافت محیطی هم سازگارند. به‌طور‌کلی، چاپگر ویژه ساختمان‌سازی باید قابل حمل و از نظر انرژی کم‌مصرف باشد. هریک از این ویژگی‌ها نیازمند داشتن راه‌حل‌های فنی ویژه‌ای است. » بنیان‌گذار شرکت دانش‌بنیان وَسپ می‌افزاید: پیش‌از بیگ‌دلتا چاپگرهای بزرگ‌تر از آن‌هم در دنیا وجود داشت اما وجه‌تمایز محصول ما با آن چاپگرها قابل حمل و کم‌مصرف بودن آن است. این چاپگر به‌گونه‌ای طراحی شده که در مدت کمتر از یک‌ساعت می‌تواند فقط به دست سه‌نفر در محل مورد نظر نصب و فعال شود.
خانه‌هایی به شکل لانه زنبور بی‌عسل
سال ۲۰۲۱/۱۴۰۰ شرکت وَسپ، پروژه‌ای باعنوان TECLA را دربیست‌وششمین کنفرانس سازمان ملل متحد درباره تغییرات اقلیم (COP26) معرفی کرد. تِکلا که مخفف عبارت Technology and Clay(فناوری و گِل)است درواقع،اولین مدل نوآورانه خانه‌های سازگار با محیط‌زیست است که به‌طور کامل با خاک محلی چاپ شده است.این سازه،خانه‌ای به‌شکل دایره و تاحدودی شبیه لانه زنبورهای بی‌عسل است که بااستفاده از چاپگر بزرگ کرین‌وسپ و برپایه پژوهش‌هایی که درباره شیوه‌های ساخت‌وساز بومی، مطالعات اقلیمی و اصول زیست‌اقلیم منطقه انجام می‌شود و با بهره‌گیری ازمواد طبیعی وهمگرا با زیست‌بوم توسعه می‌یابد. ماسیمو مورتی درباره این طرح می‌گوید: زمانی‌که کار را با چاپگر بیگ‌دلتا آغاز کردیم ازبذر جو برای استحکام ساختمان استفاده می‌کردیم اما طی این سال‌ها به‌طور دائم راه‌حل‌های جدیدی را برای سازه‌های‌مان آزمایش کرده‌ایم و اکنون، ماده‌ای که بیشترین کاربرد را در ساختن سازه‌های‌مان دارد کامپوزیتی است که از خاک رس، ماسه، الیاف برنج وخاک سیلت(لای)ساخته می‌شود و این ترکیبی است که از ۲۵درصدخاک برداشت‌شده ازمحیط، به‌اضافه۴۰درصدکاه خردشده برنج،۲۵درصد شلتوک برنج و۱۰درصد آهک هیدرولیک تشکیل می‌شود.
خانه‌هایی برای مدیریت بحران
در پروژه تکلا سازه‌ها با سرعت بالا وصرف انرژی اندک ساخته می‌شوند. به‌طوری‌که چاپگرهای سه‌بعدی قادرند درمدت ۲۰۰ ساعت با مصرف متوسط انرژی شش کیلووات این خانه‌ها را با ۶۰مترمکعب مواد طبیعی و در ۳۵۰لایه ۱۲میلی‌متری بسازند.
اقامتگاههای بوم‌گردی چاپی
همان‌طورکه پیشتر گفته شد مواد اولیه‌ای که به‌عنوان مصالح استفاده می‌شود از خاک وسایر مواد بومی موجود درهرمنطقه به دست می‌آید و ازاین‌رو کاملا تجدیدپذیر، قابل بازیافت وسازگار با محیط‌زیست است. همچنین ظاهر این سازه که با الهام از لانه‌زنبور بی‌عسل طراحی شده است‌جلوه‌ای متناسب باطبیعت‌به آن‌می‌دهد.به‌همین‌علت، می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای برای اقامتگاههای بوم‌گردی و گردشگری پایدار مطرح شود.مورتی دراین‌خصوص توضیح می‌دهد: «درحال‌حاضر روی طراحی دهکده‌های بوم‌گردی متشکل از مجموعه‌ای از خانه‌های مجزا تمرکز کرده‌ایم تا بتوانیم گردشگری آگاهانه را ارتقا دهیم.»
ضمیمه ویژه نامه
