نكات مهمی كه برای زیبایی اطراف چشم باید بدانید
خداحافظی با كبودی، پف و چین و چروك!
چشم‌ها و ناحیه اطراف آنها، بیش از سایر قسمت‌های صورت دیده می‌شود به همین دلیل بسیاری از افراد به‌ویژه خانم‌ها، نسبت به ناحیه دور چشم‌ها بسیار حساس هستند و هر نوع تغییر در این قسمت می‌تواند برایشان آزار‌دهنده باشد. كبودی و تیرگی، پف و چین و چروك، مشكلاتی است كه برای خانم‌ها دغدغه ایجاد می‌كنند و همیشه به دنبال راهی برای خلاص شدن از شر آنها می‌گردند. اما واقعا دلایل ایجاد این مشكلات چیست و چه كاری می‌توان برای از بین بردن آنها انجام داد؟ دكتر داریوش دائر، متخصص پوست و مو به این سؤالات پاسخ می‌دهد.
بامداد محمدی
كبودی و تیرگی از كجاست؟
كبودی و تیرگی زیر چشم جزو شكایات شایع و عمده مراجعان به متخصصان پوست و زیبایی محسوب می‌شود كه اغلب نگرانی این دسته از افراد را در پی دارد. یكی از شایع‌ترین دلایل ایجاد تیرگی یا كبودی ناحیه زیر چشم، مسأله ژنتیك و وراثت است. به طور كلی، بسیاری از افراد شرقی و خاورمیانه‌ای حدقه فرورفته دارند كه این حالت جزو ژنتیك این نژاد به حساب می‌آید. گودی و فرورفتگی استخوان حدقه، خود باعث چین‌خوردگی و تجمع مویرگ‌های ظریف پلك پایینی می‌شود و هاله‌ای تیره در این ناحیه ایجاد می‌كند. همچنین در نژاد هندی و زیرشاخه‌های آن و افراد با تیپ پوستی بالا و تیره رنگ به شكل ژنتیكی زمینه تجمع سلول‌های رنگدانه ساز (ملانوسیت‌ها) در این ناحیه وجود دارد، همین مسأله می‌تواند تیرگی را بیشتر نشان دهد. علاوه بر این، عوامل محیطی متعددی وجود دارد كه می‌تواند در ایجاد یا تشدید این پدیده نقش داشته باشند كه از بین آنها می‌توان به خستگی مفرط، كم‌خوابی، پرخوابی، كم‌آبی بدن و عدم نوشیدن آب به اندازه كافی، مصرف دخانیات همچون سیگار و قلیان، مشكلات داخلی از جمله بیماری‌های تیروئیدی و فوق‌كلیوی، كلیوی یا كبدی، كم خونی فقرآهن و بیماری‌های پوستی از قبیل لیكن پلان، اشاره كرد. همچنین اگزمای دورچشم، حساسیت یا اگزمای سرشتی (درماتیت آتوپیك)، استرس و اضطراب، تماس مكرر و بدون محافظت كافی با نور خورشید در این مسأله نقش دارند.
افزایش سن تاثیر دارد؟
به لحاظ علمی، كبودی زیرچشم در هر دو جنس با یك احتمال برابر می‌تواند بروز كند یعنی این مسأله وابسته به جنسیت نیست و از نظر علمی برتری جنسیتی برای ابتلا، ثابت نشده است.
با افزایش سن، تحلیل و ضعف رشته‌ای كلاژن و الاستین (بر اثر پیری) به وجود می‌آید كه پوست ناحیه حدقه را چین‌خورده، ضعیف و تیره می‌كند. البته برای كبودی زیر چشم سن خاصی در نظر گرفته نمی‌شود و گاهی ممكن است این حالت حتی در نوزاد شیرخوار یا كودك مبتلا به اگزمای سرشتی نیز مشاهده شود یا این‌كه مسأله بر عكس باشد و فرد مسن مبتلا به كم كاری تیروئید یا نارسایی كلیه نیز به آن دچار شود.
درمان ضد تیرگی
برای درمان كبودی و تیرگی چشم، باید به پزشك مراجعه كرد تا علت به وجود آورنده آن به دقت مورد بررسی قرار بگیرد. دوری از استرس، خواب كافی، نوشیدن 6 تا 8 لیوان آب در روز، عدم مصرف الكل و سیگار و مقادیر بالای چای غلیظ و قهوه، جایگزین كردن این عادت با مصرف چای كمرنگ و رقیق و مصرف چای سبز به افراد توصیه می‌شود. همچنین بالا نگه داشتن سر در زمان خواب، استفاده از ضدآفتاب‌های مخصوص دورچشم، رعایت تغذیه مناسب و سرشار از آنتی اكسیدان‌های موجود در سبزیجات و میوه‌های تازه (به‌خصوص مركبات) و استفاده از كرم‌های آبرسان و ضدچروك دورچشم به‌ویژه در سنین بالاتر از 30 سال در پیشگیری و مراقبت از این مسأله نقش دارند.
یكی از كارهای مفیدی كه می‌توان در خانه برای این منظور انجام داد، استفاده از چای كیسه‌ای دم كشیده است به‌طوری‌كه كیسه چای حدود 15 تا 20 دقیقه در یخچال گذاشته و شب‌ها به مدت ده تا 15 دقیقه و قبل از خواب بر ناحیه زیرچشم كمپرس شود. استفاده از ماسك‌های دست‌ساز و خانگی برای این منطقه توصیه نمی‌شود، چون به‌دلیل نازك بودن لایه‌های تشكیل‌دهنده پوست زیر چشم ریسك بروز واكنش‌های حساسیتی در این ناحیه بالاست در نتیجه باید از خود‌درمانی یا استفاده از داروهای موجود در عطاری‌ها به شكل خودسرانه، اجتناب كرد.
علاوه براین، استفاده از لایه‌های سیب‌زمینی برش خورده، روی ناحیه تیره نیز منبع و تایید علمی ندارد.
ماهیت كرم‌های روشن‌كننده
كرم‌های روشن‌كننده و ضدچروك دورچشم در بسیاری از موارد می‌توانند در كم‌كردن مشكل تیرگی زیرچشم موثر باشند، به شرط این كه توسط پزشك متخصص و صاحب تجربه در این موارد تجویز شوند. البته باید گفت اثر این كرم‌ها معجزه‌آسا و صد‌در‌صد نیست و در اغلب موارد با آبرسانی و كم‌كردن تجمع رنگدانه‌ها به اثرات درمانی این فرآورده‌ها می‌توان امیدوار شد.
افراد به‌هیچ‌وجه فریب تبلیغات تلویزیونی، ماهواره‌ای و فضای مجازی مبنی بر معرفی محصولات معجزه‌آسا و با تاثیر فوری و دائمی را نخورند و به یاد داشته باشند كه این فرآورده‌ها در بیشتر موارد فاقد مجوزهای سلامتی و بهداشتی هستند و خطر بروز واكنش‌های حساسیتی و حتی بدتر شدن تیرگی دورچشم در این محصولات بسیار بالاست.
در قدم‌های بعدی استفاده از روش‌هایی همچون آر.اف تك‌قطبی یا سوزنی، لیزرهای هموار‌ساز، تزریق فیلر یا ژل، تزریق داروهای روشن‌كننده و ضدچروك دورچشم با روش مزوتراپی و روش پی‌آر‌پی را می‌توان مد نظر داشت. گاهی با جراحی بلفاروپلاستی نیز می‌توان قسمت دچار چین و چروك و تیرگی را از بین برد، در صورتی كه تیرگی همراه چین و چروك باشد، تزریق بوتاكس در نواحی كناره حدقه و در چین‌های پنجه‌غازی هم می‌تواند به بهبود ظاهر فرد كمك شایانی كند. البته برای هر فرد باید براساس شرایط و شدت و ضعف مشكل تصمیم گرفته می‌شود.
پف‌آلودگی ناخوشایند
در مورد پف‌آلودگی دور چشم‌ها باید احتیاط و دقت بیشتری لحاظ شود به‌طوری‌كه در كنار وجود زمینه ژنتیكی در بسیاری از این افراد و موضوع پیری و بروز فتق چربی در ناحیه زیرچشم، احتمال وجود مشكلات كبدی، تیروئیدی (به‌ویژه كم‌كاری تیروئید)، كم‌خونی و دیابت را نیز باید در نظر داشت. قبل از فكر كردن به روش‌های از بین بردن این حالت، باید به فكر تشخیص و دلیل به‌وجود آورنده این مشكل بود.
برای درمان پف‌آلودگی زیرچشم به غیر از روش‌هایی كه به آنها اشاره شد، باید به روش جراحی بلفاروپلاستی تحتانی اشاره كرد كه در موارد شدید و بدون پاسخ به روش‌های درمانی غیرجراحی، باید مد نظر قرار بگیرد.
كبودی و تیرگی زیر چشم جزو شكایات شایع و عمده مراجعان به متخصصان پوست و زیبایی محسوب می‌شود كه اغلب نگرانی این دسته از افراد را در پی دارد. یكی از شایع‌ترین دلایل ایجاد تیرگی یا كبودی ناحیه زیر چشم، مسأله ژنتیك و وراثت است. به طور كلی، بسیاری از افراد شرقی و خاورمیانه‌ای حدقه فرورفته دارند كه این حالت جزو ژنتیك این نژاد به حساب می‌آید. گودی و فرورفتگی استخوان حدقه، خود باعث چین‌خوردگی و تجمع مویرگ‌های ظریف پلك پایینی می‌شود و هاله‌ای تیره در این ناحیه ایجاد می‌كند. همچنین در نژاد هندی و زیرشاخه‌های آن و افراد با تیپ پوستی بالا و تیره رنگ به شكل ژنتیكی زمینه تجمع سلول‌های رنگدانه ساز (ملانوسیت‌ها) در این ناحیه وجود دارد، همین مسأله می‌تواند تیرگی را بیشتر نشان دهد. علاوه بر این، عوامل محیطی متعددی وجود دارد كه می‌تواند در ایجاد یا تشدید این پدیده نقش داشته باشند كه از بین آنها می‌توان به خستگی مفرط، كم‌خوابی، پرخوابی، كم‌آبی بدن و عدم نوشیدن آب به اندازه كافی، مصرف دخانیات همچون سیگار و قلیان، مشكلات داخلی از جمله بیماری‌های تیروئیدی و فوق‌كلیوی، كلیوی یا كبدی، كم خونی فقرآهن و بیماری‌های پوستی از قبیل لیكن پلان، اشاره كرد. همچنین اگزمای دورچشم، حساسیت یا اگزمای سرشتی (درماتیت آتوپیك)، استرس و اضطراب، تماس مكرر و بدون محافظت كافی با نور خورشید در این مسأله نقش دارند.
افزایش سن تاثیر دارد؟
به لحاظ علمی، كبودی زیرچشم در هر دو جنس با یك احتمال برابر می‌تواند بروز كند یعنی این مسأله وابسته به جنسیت نیست و از نظر علمی برتری جنسیتی برای ابتلا، ثابت نشده است.
با افزایش سن، تحلیل و ضعف رشته‌ای كلاژن و الاستین (بر اثر پیری) به وجود می‌آید كه پوست ناحیه حدقه را چین‌خورده، ضعیف و تیره می‌كند. البته برای كبودی زیر چشم سن خاصی در نظر گرفته نمی‌شود و گاهی ممكن است این حالت حتی در نوزاد شیرخوار یا كودك مبتلا به اگزمای سرشتی نیز مشاهده شود یا این‌كه مسأله بر عكس باشد و فرد مسن مبتلا به كم كاری تیروئید یا نارسایی كلیه نیز به آن دچار شود.
درمان ضد تیرگی
برای درمان كبودی و تیرگی چشم، باید به پزشك مراجعه كرد تا علت به وجود آورنده آن به دقت مورد بررسی قرار بگیرد. دوری از استرس، خواب كافی، نوشیدن 6 تا 8 لیوان آب در روز، عدم مصرف الكل و سیگار و مقادیر بالای چای غلیظ و قهوه، جایگزین كردن این عادت با مصرف چای كمرنگ و رقیق و مصرف چای سبز به افراد توصیه می‌شود. همچنین بالا نگه داشتن سر در زمان خواب، استفاده از ضدآفتاب‌های مخصوص دورچشم، رعایت تغذیه مناسب و سرشار از آنتی اكسیدان‌های موجود در سبزیجات و میوه‌های تازه (به‌خصوص مركبات) و استفاده از كرم‌های آبرسان و ضدچروك دورچشم به‌ویژه در سنین بالاتر از 30 سال در پیشگیری و مراقبت از این مسأله نقش دارند.
یكی از كارهای مفیدی كه می‌توان در خانه برای این منظور انجام داد، استفاده از چای كیسه‌ای دم كشیده است به‌طوری‌كه كیسه چای حدود 15 تا 20 دقیقه در یخچال گذاشته و شب‌ها به مدت ده تا 15 دقیقه و قبل از خواب بر ناحیه زیرچشم كمپرس شود. استفاده از ماسك‌های دست‌ساز و خانگی برای این منطقه توصیه نمی‌شود، چون به‌دلیل نازك بودن لایه‌های تشكیل‌دهنده پوست زیر چشم ریسك بروز واكنش‌های حساسیتی در این ناحیه بالاست در نتیجه باید از خود‌درمانی یا استفاده از داروهای موجود در عطاری‌ها به شكل خودسرانه، اجتناب كرد.
علاوه براین، استفاده از لایه‌های سیب‌زمینی برش خورده، روی ناحیه تیره نیز منبع و تایید علمی ندارد.
ماهیت كرم‌های روشن‌كننده
كرم‌های روشن‌كننده و ضدچروك دورچشم در بسیاری از موارد می‌توانند در كم‌كردن مشكل تیرگی زیرچشم موثر باشند، به شرط این كه توسط پزشك متخصص و صاحب تجربه در این موارد تجویز شوند. البته باید گفت اثر این كرم‌ها معجزه‌آسا و صد‌در‌صد نیست و در اغلب موارد با آبرسانی و كم‌كردن تجمع رنگدانه‌ها به اثرات درمانی این فرآورده‌ها می‌توان امیدوار شد.
افراد به‌هیچ‌وجه فریب تبلیغات تلویزیونی، ماهواره‌ای و فضای مجازی مبنی بر معرفی محصولات معجزه‌آسا و با تاثیر فوری و دائمی را نخورند و به یاد داشته باشند كه این فرآورده‌ها در بیشتر موارد فاقد مجوزهای سلامتی و بهداشتی هستند و خطر بروز واكنش‌های حساسیتی و حتی بدتر شدن تیرگی دورچشم در این محصولات بسیار بالاست.
در قدم‌های بعدی استفاده از روش‌هایی همچون آر.اف تك‌قطبی یا سوزنی، لیزرهای هموار‌ساز، تزریق فیلر یا ژل، تزریق داروهای روشن‌كننده و ضدچروك دورچشم با روش مزوتراپی و روش پی‌آر‌پی را می‌توان مد نظر داشت. گاهی با جراحی بلفاروپلاستی نیز می‌توان قسمت دچار چین و چروك و تیرگی را از بین برد، در صورتی كه تیرگی همراه چین و چروك باشد، تزریق بوتاكس در نواحی كناره حدقه و در چین‌های پنجه‌غازی هم می‌تواند به بهبود ظاهر فرد كمك شایانی كند. البته برای هر فرد باید براساس شرایط و شدت و ضعف مشكل تصمیم گرفته می‌شود.
پف‌آلودگی ناخوشایند
در مورد پف‌آلودگی دور چشم‌ها باید احتیاط و دقت بیشتری لحاظ شود به‌طوری‌كه در كنار وجود زمینه ژنتیكی در بسیاری از این افراد و موضوع پیری و بروز فتق چربی در ناحیه زیرچشم، احتمال وجود مشكلات كبدی، تیروئیدی (به‌ویژه كم‌كاری تیروئید)، كم‌خونی و دیابت را نیز باید در نظر داشت. قبل از فكر كردن به روش‌های از بین بردن این حالت، باید به فكر تشخیص و دلیل به‌وجود آورنده این مشكل بود.
برای درمان پف‌آلودگی زیرچشم به غیر از روش‌هایی كه به آنها اشاره شد، باید به روش جراحی بلفاروپلاستی تحتانی اشاره كرد كه در موارد شدید و بدون پاسخ به روش‌های درمانی غیرجراحی، باید مد نظر قرار بگیرد.
