آنچه پیداست این که در حال حاضر چین یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای دنیا را دارد و با توجه به ظرفیت‌ها و گرایش‌های سیاسی دو کشور، چشم بادامی‌ها همیشه در سال‌های اوج تحریم نیز حامی ایران بوده و حتی در سازمان ملل نیز عمدتا به نفع مواضع سیاسی ایران رأی می‌دهند. از سوی دیگر این کشور همواره پذیرای واردات نفت از ایران بوده به طوری که گزارش‌ها حاکی از آن است که چین حجم زیادی ازواردات نفت ایران در سال گذشته را که نزدیک به35میلیارد دلاربوده، خریداری کرده است.همچنین کارشناسان معتقدند با توجه به سهم ۷۰ درصدی چین از حجم اقتصاد کشورهای عضو پیمان شانگهای که ایران نیز جزو آن است و حضور هر دو کشور در گروه بریکس هر دو کشور مایل به توسعه همکاری هستند. از دیگر سو نباید از یاد برد که اجرای تفاهمنامه همکاری‌های ۲۵ساله ایران و چین نیز به توسعه تجارت بین دو کشور کمک شایانی کرده است.با توجه به آن که مسئولان رده بالای دو کشور طی دو سال اخیر سفرهای زیادی به دو کشور برای توسعه روابط سیاسی و اقتصادی داشته‌اند، به نظر می‌رسد باید در سال‌های پیش‌رو منتظر افزایش ارزآوری از بازار چین باشیم. 
 
جزئیات دقیق تجارت ایران و چین
آمارهای منتشر شده گمرک در سال گذشته نشان می‌دهد مجموع تجارت ایران و چین 32 میلیاردو454 میلیون دلار است و طی این مدت 52میلیون و424هزارتن کالای غیرنفتی بین تجاروبازرگانان دوکشورردوبدل شده است.این درحالی است که درسال1401 مجموع تجارت بین دو کشور 29میلیارد و131میلیون دلار بود و33میلیون و 512هزار تن در گمرکات دو کشور تخلیه شد، بنابراین می‌توان گفت طی یک سال اخیر تجارت بین دو کشور بیش از سه میلیارد دلار رشد داشته و مجموعا درسال1402 نزدیک به 19میلیون تن کالای غیرنفتی بیشتر ازسال1401بین دو کشور مبادله شده است.به عبارت دیگر می‌توان گفت طی یک‌سال گذشته در مجموع تجارت تهران و پکن به لحاظ ارزشی رشدی11درصدی وبه لحاظ وزنی رشدی 56 درصدی داشته است. ازسوی دیگر بد نیست بدانیم در سال گذشته 46 میلیون و 673 هزار تن کالای ایرانی به ارزش 13میلیارد و 915میلیون دلار به چین وارد شده و در عوض پنج میلیون و 751هزار تن کالای چینی به ارزش 18میلیارد و 539 میلیون دلار از گمرکات کشورمان ترخیص و روانه بازارها شده است. به همین دلیل چین مهم‌ترین مقصد صادراتی کالاهای ایرانی بوده و از طرف دیگر بعد از امارات دومین مبدأ واردات کالا به کشورمان بوده، با این حال تراز تجاری تهران و پکن بدون نفت همچنان منفی است. کارشناسان اقتصادی معتقدند با ایجاد روش‌هایی مانند کنسرسیوم‌های صادراتی می‌توآن قدرت صادراتی کشور را افزایش داد و بخش مهمی از محصولات مورد نیاز بازار چین را تأمین کرد. 
 
مقایسه تجارت تهران و پکن 
داده‌های گمرک نشان دهنده آن است که درسال 1399(که سال آخردولت دوازدهم نیزبود)25میلیون و667 هزارتن کالای غیرنفتی به ارزش 17میلیارد و385میلیون دلار بین تهران و پکن مبادله شد.ازاین رو در مقایسه با داده‌های گمرک درسال گذشته باید به این نکته اشاره کرد که مجموع تجارت ایران و چین به لحاظ وزنی بارشد105درصدی وبه لحاظ ارزشی بارشد 87درصدی روبه‌رو بوده است. در واقع می‌توان گفت تجارت بین دو کشور دردولت سیزدهم(1402) نسبت به دولت دوازدهم(سال 1399) به لحاظ ارزشی و وزنی، رشدی دوبرابری را تجربه کرده است. 
 
عمده کالاهای وارداتی و صادراتی از چین
عمده کالاهای صادراتی(غیرنفتی)به چین شامل موادمعدنی،مشتقات پترو پالایشگاهی، مصالح ساختمانی، قیر و محصولات فولادی، آهنی و سایر فلزات نیمه ساخته،محصولات شیلاتی،غذایی، خشکباروزعفران،لاستیک،چرم، کیف،لوازم و محصولات نیمه صنعتی، شیمیایی، الکتریکی، محصولات شیشه و آیینه، پارچه و...است.البته بررسی‌ها نشان می‌دهد پسته، زعفران، صنایع دستی و چرم در بازارهای چین بیشتر مورد استقبال قرار گرفته‌اند. اخیرا نیز برای صادرات برخی محصولات کشاورزی و لبنی تفاهم‌نامه‌هایی میان دو کشور امضا شده است. همچنین روغن‌های صنعتی، کود، دارو، ماشین آلات، لوازم الکترونیکی، محصولات فولادی، پارچه، لاستیک، لوازم و قطعات خودرو، کاغذ، مقوا، محصولات غذایی و نهاده‌ها عمده کالاهای وارداتی از چین هستند. 

امین محمودی - گروه اقتصاد