هرمز؛ گلوگاه اقتصاد جهانی
در تحلیل تحولات اخیر و ماجراجوییهای ایالات متحده در منطقه غرب آسیا و تنگه هرمز، نخستین پرسشی که ذهن تحلیلگران را به خود مشغول کرده، سرنوشت قیمت جهانی نفت و بازگشت آن به کانال ۱۰۰دلار و پیامدهای جهانی آن است.
عبدالحسین همتی - دبیر کمیسیون انرژی مجلس
واقعیت این است که بروز هرگونه اختلال در تنگه هرمز، بهطور مستقیم و همهجانبه بر قیمتها اثرگذار خواهد بود. اگرچه میزان مصرف روزانه نفت در جهان رقمی نزدیک به ۱۰۰میلیون بشکه است اما باید میان تولید ملی و سهم تجارت جهانی تمایز قائل شد. برای مثال کشوری مانند ایران از مجموع تولید تقریبی ۴میلیون بشکهای خود نیمی را صرف مصارف داخلی کرده و مابقی را صادر میکند. درواقع کل ۱۰۰میلیون بشکه مصرفی دنیا در بازارهای بینالمللی جابهجا نمیشود. برآوردها نشان میدهد حجم جابهجایی فیزیکی نفت کمتر از کل مصرف است (عددی بین ۴۰ تا ۵۰میلیون بشکه). با این حال اهمیت تنگه هرمز زمانی روشن میشود که بدانیم حدود ۲۰میلیون بشکه از این حجم از اینجا عبور میکند که با احتساب صادرات ۱۳میلیون بشکهای عربستان و سایر کشورها، این مسیر وزنی تعیینکننده دارد. انسداد یا اختلال در این مسیر، قیمتها را بهشدت تحت فشار قرار میدهد.
ایالات متحده آمریکا در دورههای اخیر مجبور به استفاده از ذخایر استراتژیک خود شده که این ذخایر اکنون بهشدت کاهش یافتهاند. پیامد این وضعیت، افزایش قیمت بنزین در بازار داخلی آمریکا، صعود قیمت محصولات شیمیایی و حتی کمیاب شدن برخی کالاها بوده است؛ وضعیتی که به شکلی مشابه گریبانگیر اروپا نیز شده. در سوی دیگر، ایران که همواره تحت فشارهای تحریمی بوده آموخته که خود را با این شرایط سازگار کند و از طریق روشهای غیررسمی و تجربه شده، نفت خود را صادر نماید.
ایالات متحده آمریکا در دورههای اخیر مجبور به استفاده از ذخایر استراتژیک خود شده که این ذخایر اکنون بهشدت کاهش یافتهاند. پیامد این وضعیت، افزایش قیمت بنزین در بازار داخلی آمریکا، صعود قیمت محصولات شیمیایی و حتی کمیاب شدن برخی کالاها بوده است؛ وضعیتی که به شکلی مشابه گریبانگیر اروپا نیز شده. در سوی دیگر، ایران که همواره تحت فشارهای تحریمی بوده آموخته که خود را با این شرایط سازگار کند و از طریق روشهای غیررسمی و تجربه شده، نفت خود را صادر نماید.




