3 فرمول موفقیت اسپاتیفای
كمتر از 30 سال از تغییر بازار تولید و پخش موسیقی گذشته است، اما حالا پلتفرمهای گوش دادن به موسیقی توانستهاند پیشتازان رشد میان شرکتهای نوپا باشند. البته ممكن است اهمیت شرکتهای نوپای پخش موسیقی همچون اسپاتیفای در ایران قابل درك نباشد زیرا امكان دانلود و استفاده از هر موسیقی در ایران بدون پرداخت حقوق مؤلف اثر ممكن است (بهجز بعضی از آثار هنرمندان داخلی) اما قوانین بینالمللی این كار را مجاز نمیشمارند و همین مسأله اسپاتیفای را در زمره محصولات انقلابی حوزه موسیقی قرار میدهد.
در گذشته برای داشتن و گوش دادن به آهنگی خاص باید صفحه (گرامافون) یا بعدتر كاست موسیقی تهیه میشد. كمی بعدتر صفحات فشرده (سیدی) اختراع و وارد بازار شدند. اما همچنان باید برای داشتن یك تكآهنگ، كل آلبوم را تهیه میكردید و برای گوش دادن به آن هم باید وسایل مورد نیاز پخش آن را همراه خود هر جایی میبردید. سال 1380/ ۲۰۰۱ با عرضه آیپاد و افتتاح آیتیونز امكان استفاده از تكآهنگها فراهم شد و با آمدن نپستر امكان دانلود تكآهنگ با فرمت امپیتری (mp3) پدید آمد. اپل موزیك یكی از بازیگران قدرتمند این بازار بود كه بهنظر میرسید هیچ رقیبی در این عرصه نداشته باشد. شما در هر جایی و فقط با اتصال به اینترنت میتوانستید بدون محدودیت هر آهنگی را بشنوید. درست در همین زمان اسپاتیفای پا به عرصه موسیقی گذاشت. شاید تصور موفقیت اسپاتیفای با داشتن 217 میلیون كاربر در جهان ابتدا حتی برای بنیانگذارانش ناممكن بود، اما عواملی توانستند در شكلگیری این موفقیت موثر باشند كه در ادامه به بعضی از آنها اشاره شده است:
مدل درآمدی هماهنگ با كسبوكار
اسپاتیفای رایگانپایه (Freemium) است. در این مدل درآمدی، خدمات نرمافزاری به صورت رایگانافزار (freeware) ارائه میشود به این معنا كه استفاده از نرمافزار و امكانات پایه آن رایگان است اما كاربر برای دسترسی به امكانات جانبی نیاز به پرداخت حق عضویت دارد. این مدل در استفاده كاربران از اسپاتیفای بسیار موثر بود. كاربر برای گوشدادن آهنگهای مختلف یا فهرستپخشها (Playlists) نباید هزینهای بپردازد اما اگر بخواهد كیفیت بهتری از آهنگ را بشنود یا تبلیغات را حذف كند باید حق عضویت بدهد. به ازای هر بار پخش آهنگ، اسپاتیفای هزینهای به سازندگان آن میپردازد و ۷۰ درصد درآمد هر آهنگ متعلق به مؤلف آن است. این مدل كسبوكاری و دامنه وسیع مخاطبان عامل جذابیت همكاری هنرمندان با اسپاتیفای است.
تمركز بر تجربه كاربری
ارائه خدمات و امكانات هیجانانگیز برای كاربران و تمركز بر آنچه میخواهند از عوامل اصلی همهگیری اسپاتیفای است. اسپاتیفای با استفاده از هوش مصنوعی، سلیقه مخاطبان را حدس میزند و فهرست پخشهایی هماهنگ با حال و هوا و سلیقه كاربران ایجاد میكند. همچنین كاربران میتوانند فهرستهایی كه ساختهاند را با دیگران به اشتراك بگذارند. پیشنهادهای اسپاتیفای به كاربران هم معمولا موزیكهای جدید و تاكنون شنیده نشده است كه به جذابیت دنبال كردن فهرستها میافزاید.
محدودیت قانونی در خدمت كسبوكار
به دلیل سختی ورود به بازار موسیقی آمریكا، اسپاتیفای از بازار اروپا شروع كرد. سوئد از بهترین كشورها برای راهاندازی كسبوكار است. مالیات و قوانین شرکت نوپای آسان، به رشد هرچه بیشتر شركتهای خصوصی كمك میكند. قراردادهای حقوق مؤلف و فروش در سطح اروپا به اسپاتیفای كمك كرد تا پایگاه دادهاش را به میزان قابل توجهی توسعه دهد. این پایگاه داده در موافقت تهیهكنندگان موسیقی آمریكایی برای همكاری با اسپاتیفای بسیار تاثیرگذار بود.




