نگاهی به نظام فکری رهبر شهید در عرصه فرهنگ
در طول سالیان متمادی، تصور غالبی که از شخصیت رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای(ره) در میان عامه مردم وجود داشت، یک شخصیت بزرگ سیاسی بود؛ تصوری که شامل همه خصائص ایشان نبود.
میلاد ولیان - نویسنده و پژوهشگر
متاسفانه بسیاری از عموم مردم شناخت کامل، جامع و دقیقی نسبت به وجوه شخصیتی آقای شهید ایران نداشته و هنوز هم ندارند که بررسی علل و عوامل آن، مجالی دیگر می‌طلبد. شخصیت رهبر شهید، وجوه متنوعی دارد. ایشان علاوه بر آن‌که در این 36 سال در قامت یک رهبر سیاسی و راهبردگذار ظاهر می‌شدند، یک مصلح اجتماعی، یک آخوند تمام‌عیار، یک فقیه و مجتهد، یک راهبردگذار نظامی، یک شاعر و ادیب و یک خبره فرهنگی نیز بودند. ایشان چند‌روز قبل از رحلت امام(ره) در‌خصوص مسئولیت‌های احتمالی خود پس از پایان ریاست‌جمهوری فرموده بودند: «هر مسئولیتی که وجود داشته باشد، ما قبول خواهیم کرد. من خودم البته پرداختن به مسائل فرهنگی را ترجیح می‌دهم. ما در مسائل فرهنگی و تبلیغات دینی، آدم کهنه‌کاری هستیم. همه عمر ما به این‌چیزها گذشته. من احساس خلأ می‌کنم در زمینه‌های فکری و فرهنگی؛ خودم تمایلم به این است.» بنابر فرمایشات متعدد رهبر شهید در‌خصوص اهمیت فرهنگ و تمایل ایشان به فعالیت فرهنگی، شاید بتوان مدعی شد که بزرگ‌ترین و مهم‌ترین وجه شخصیتی آقای شهید، شخصیت فرهنگی ایشان بوده. لذا مطالعه نظام فکری ایشان در زمینه فرهنگ، به‌خصوص برای اهالی فرهنگ و هنر و رسانه، ضرورت دارد.
اهمیت و جایگاه فرهنگ در نظام فکری رهبر شهید
ابتدا باید دانست رهبر شهید انقلاب، اساس و ریشه فرهنگ را در «عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی» می‌دانستند و فرهنگ را به‌عنوان ذهنیت‌های حاکم بر وجود انسان که رفتارهای او را به‌سمتی هدایت می‌کند، تعریف می‌کردند. آقا فرهنگ را «عامل تحول در کشور» و «عامل تهییج و کشاندن ملت به میدان جنگ و سازندگی» می‌دانستند و صرف توان و نیروی مردمی در جهت رشد یا انحطاط را عمدتا وابسته به نقش تعیین‌کننده فرهنگ قلمداد می‌کردند. ایشان در‌خصوص اهمیت و حساسیت عرصه فرهنگ به‌قدری نگرانی و دغدغه داشتند که به‌فرموده خودشان، خواب شب را از چشمان ایشان ربوده بود. علی‌رغم آن‌که امام شهید، وضع کنونی فرهنگ را بهتر از گذشته می‌دانستند اما «دست‌کم گرفتن فرهنگ»، «کارهای بر‌زمین‌مانده فرهنگی»، «مظلومیت عرصه فرهنگ»، «غفلت از انجام کار فرهنگی عمیق در اوایل انقلاب و پس از جنگ»، «کم‌کاری در زمینه‌های فرهنگی» و مواردی از این قبیل گلایه‌هایی هستند که امام شهید نسبت به عملکرد نظام و متولیان فرهنگی کشور ابراز می‌داشتند.
مطالبه حضور قوی خبرگان فرهنگی انقلابی در عرصه فرهنگ
همواره یکی از کارهای دشمن این بوده که جوانان انقلابی و مجموعه‌های مؤمن را منزوی کند؛ به‌خصوص با پایان جنگ هشت‌ساله که کارزار نظامی جای خود را به کارزار فرهنگی داد و تهاجم فرهنگی دشمن برای تکرار تجربه آندلس در ایران شدت پیدا کرد، تلاش دشمن و عوامل داخلی آن، تحقیر‌کردن، مأیوس‌کردن و در نتیجه منفعل و منزوی کردن جوان مؤمن انقلابی در عرصه فرهنگ‌و‌هنر و رسانه بوده است.
اهمیت و جایگاه فرهنگ در نظام فکری رهبر شهید
ابتدا باید دانست رهبر شهید انقلاب، اساس و ریشه فرهنگ را در «عقیده و برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی» می‌دانستند و فرهنگ را به‌عنوان ذهنیت‌های حاکم بر وجود انسان که رفتارهای او را به‌سمتی هدایت می‌کند، تعریف می‌کردند. آقا فرهنگ را «عامل تحول در کشور» و «عامل تهییج و کشاندن ملت به میدان جنگ و سازندگی» می‌دانستند و صرف توان و نیروی مردمی در جهت رشد یا انحطاط را عمدتا وابسته به نقش تعیین‌کننده فرهنگ قلمداد می‌کردند. ایشان در‌خصوص اهمیت و حساسیت عرصه فرهنگ به‌قدری نگرانی و دغدغه داشتند که به‌فرموده خودشان، خواب شب را از چشمان ایشان ربوده بود. علی‌رغم آن‌که امام شهید، وضع کنونی فرهنگ را بهتر از گذشته می‌دانستند اما «دست‌کم گرفتن فرهنگ»، «کارهای بر‌زمین‌مانده فرهنگی»، «مظلومیت عرصه فرهنگ»، «غفلت از انجام کار فرهنگی عمیق در اوایل انقلاب و پس از جنگ»، «کم‌کاری در زمینه‌های فرهنگی» و مواردی از این قبیل گلایه‌هایی هستند که امام شهید نسبت به عملکرد نظام و متولیان فرهنگی کشور ابراز می‌داشتند.
مطالبه حضور قوی خبرگان فرهنگی انقلابی در عرصه فرهنگ
همواره یکی از کارهای دشمن این بوده که جوانان انقلابی و مجموعه‌های مؤمن را منزوی کند؛ به‌خصوص با پایان جنگ هشت‌ساله که کارزار نظامی جای خود را به کارزار فرهنگی داد و تهاجم فرهنگی دشمن برای تکرار تجربه آندلس در ایران شدت پیدا کرد، تلاش دشمن و عوامل داخلی آن، تحقیر‌کردن، مأیوس‌کردن و در نتیجه منفعل و منزوی کردن جوان مؤمن انقلابی در عرصه فرهنگ‌و‌هنر و رسانه بوده است.
