هیجان مقدس انتقام
گذشت نیمقرن از روزگاران پرجزر و مد حوادث طوفانی و تحولات پیدرپی سیاسی ـــ فرهنگی و بالا و پایین شدن برخی از داوریهای بزرگ و ارزشهای جامعه بشری هنوز که هنوز است نتوانسته است از قیمت و هیجان زیبای یک سکانس انتقامجویانه فیلم سینمایی «پدرخوانده» کم کند یا آن را کمرنگ نماید یا حتی آن را از آن هیجان اولینبار نمایش عمومی که نیمقرن از آن میگذرد، کاهش دهد.
سینا واحد - منتقد و نویسنده
خبرنگار یکی از شبکههای معروف بینالمللی، چند ماه پیش، به سبب فرزنددار شدن «آلپاچینو» در 80سالگی، با او یک گفتوگوی تصویری انجام داد که سرآغاز پرهیجان گفتوگویش را از همین «سکانس انتقام» شروع میکند و سپس به مسائل دیگر میپردازد. پسر کوچکتر پدرخوانده، پس از اقدام به ترور پدرخوانده، تصمیم به انتقام میگیرد و آنهایی که در ترور پدرش نقش اول را ایفا کردند و یکی از آنها هم پلیس قلدری است که در یک رستوران نیمهتاریک میکشد و سپس از آمریکا، به کوهستانهای «سیسیل» جنوب ایتالیا میگریزد تا از تعقیب پلیس در امان باشد. انتقام و هیجان باطنی آن، در این فیلم برجسته و معروف تاریخ سینمای غرب آنچنان قدرتمندانه طراحی و اجرا شده است که از همه فیلمها و داستانهای سینمایی همگون، دیدنیتر و دوستداشتنیتر شده است و نمیتوان دربرابر «منطق هیجان مقدس انتقام» که در این سکانس پرهیجان و پراضطراب به آن پرداخته شده آفرین نگفت و از فرزند انتقامگیرنده سپاسگزاری نکرد. به همین خاطر است که این صحنه، تشویق و ستایش باطنی بیننده این قصه سینمایی را به صورت کاملا فراگیر و فرانژادی و فرازبانی و عقیدتی برمیانگیزد و آن را همیشه بهیادماندنی جلوهگر میکند. همانگونه که عالم و جهان سیاست و سیاستگری بخشی از واقعیت مواج و پرسروصدای جامعه امروز بشر است و نمیتوان آن را کمرنگ و بیارزش تلقی کرد، عالم و جهان و سینما و قصههای سینمایی هم بخشی از حقیقت جاری و پرمشتری بشر امروز و بازار شلوغ پلوغ جهانی آن است و به هیچوجه نمیتوان آن را بیارزش و بیقدرت تاثیرگذاری پنداشت و آن را در قیاس با جهان سیاست، غیرواقعی و غیرعلمی و بیرابطه با ارزشهای فرهنگی یا ملی دانست. سینمای «پدرخوانده» برخلاف ظاهر قصه که از روابط «مافیایی» مشحون شده است، یک قصه و یک سینمای کاملا «سیاسی» و «اقتدارگرایانه» در جهان مدرن و متمدن است و جایگاه برجسته و ممتاز «سکانس انتقام»، در این فیلم به شفافیت تاریخی بیان میدارد که اگر خانواده بخواهد شخصیت مقتدر خویش را در دل حرکتهای اجتماعی حفظ کند، آنجا که ضرورت دارد اقدام انتقامجویانه انجام شود، باید با قاطعیت اقدام کرد و قاتلین پدر خانواده را با مجازاتی سهمگین رویاروی ساخت.
«مفهوم انتقام» و خود کلمه «انتقام» یک زیبایی فرهنگی و یک زیبایی انسانی است و هنگامی که تحقق تاریخی نماید، چشمهای تشویقگر و زبانهای ستایشگر را به سوی خویش دعوت میکند و دادخواهی خون مظلوم را در عرصه وجدان عزتگرای ملت چونان درخشندگی شعاعهای یک طلوع زیبا، برای همیشه و برای همه ساعات و برای همه شهرها و خیابانها، ترانهای پرترنم و پرغرور مینماید و پیشروی و حرکت روی سنگفرشهای پرشکوه را جاودانه مینماید.
«مفهوم انتقام» و خود کلمه «انتقام» یک زیبایی فرهنگی و یک زیبایی انسانی است و هنگامی که تحقق تاریخی نماید، چشمهای تشویقگر و زبانهای ستایشگر را به سوی خویش دعوت میکند و دادخواهی خون مظلوم را در عرصه وجدان عزتگرای ملت چونان درخشندگی شعاعهای یک طلوع زیبا، برای همیشه و برای همه ساعات و برای همه شهرها و خیابانها، ترانهای پرترنم و پرغرور مینماید و پیشروی و حرکت روی سنگفرشهای پرشکوه را جاودانه مینماید.




