«سند ملی خواندن» را اجرا کنید
«سند ملی خواندن و ترویج مطالعه مفید» یکی از اسناد مهم و قابل‌توجه در حوزه فرهنگ و آموزش است که پس از تصویب در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی در دولت سیزدهم ابلاغ شده و دستگاه‌های اجرایی کشور موظفند این سند بالادستی را اجرا کنند.
آرش شفاعی - روزنامه‌نگار
این سند که با نگاهی جامع و تخصصی تدوین شده است، در صورت اجرا می‌تواند گره از کار فروبسته بخش‌های مختلفی از زیست‌بوم فرهنگی کشور بگشاید و به‌خصوص در حل بسیاری از مشکلات صنعت رو به افول نشر، اثرگذار باشد. یکی از بخش‌هایی که از اجرای این سند، تأثیر بسیاری خواهد پذیرفت، مجموعه آموزش و پرورش و نظام تعلیم و تربیت ماست.
ما در حال حاضر مشکلات بسیاری درخصوص توانایی‌های دانش‌آموزان در خواندن و فهمیدن متون و نگارش درست و پیراسته داریم. بسیاری از دانش‌آموزان ما از این منظر دچار مشکلند و این مشکل در آینده هم سلامت ارتباطی آنان و جامعه را تهدید می‌کند و هم آینده زبان فارسی به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی وحدت ملی را به خطر می‌اندازد.
اگر خروجی سال‌ها تحصیل در مدارس کشور، دانش‌آموز ایرانی باشد که نتواند درست فارسی بنویسد و حرف بزند، باید گفت آموزش و پرورش در تحقق اهداف خود با شکست کامل رو‌به‌رو شده است. سند ملی خواندن کمک بزرگی به آموزش و پرورش در جلوگیری از این شکست خواهد کرد، اگر اهمیت آن درک شود و نسبت به اجرایی شدن وظایفی که براساس این سند برعهده دارد، تلاش کند.
طبق بند‌های مختلف سند، آموزش و پرورش تکالیف قانونی متنوعی را برعهده دارد. یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین وظایف، تجهیز و به‌روزرسانی کتابخانه‌های آموزشگاهی در تمامی مدارس است. امروزه بسیاری از مدارس کشور، فاقد کتابخانه هستند و این امر هم دسترسی دانش‌آموزان به کتاب را سخت و در برخی مناطق کمتربرخوردار ناممکن کرده است و هم باعث شده چرخه خرید و توزیع کتاب مناسب در آموزش و پرورش مسدود شود و از این منظر کمکی به صنعت نشر صورت نگیرد. اگر آموزش و پرورش بتواند فقط همین بند از وظایف خود را اجرایی کند، کاری بزرگ و ماندگار کرده است. اما سند ملی خواندن، وظیفه مهم دیگری را نیز برعهده آموزش و پرورش گذاشته است. بر این اساس وزارت آموزش و پرورش مکلف است ساعت یا برنامه‌ای مشخص تحت عنوان «زنگ خواندن» در برنامه رسمی درسی (به‌ویژه در دوره ابتدایی) بگنجاند و برای هدایت مطالعاتی دانش‌آموزان نیز دوره‌های مهارتی «مشاوره کتابدار» در زمان آموزش ضمن خدمت معلمان پیش بینی کند. اجرایی شدن این بندها، بهترین اقدام علمی‌دولت برای پرورش و آموزش مهارت‌های خواندن، سواد خواندن و درک مطلب و نیز جذاب شدن مطالعه برای دانش‌آموزان خواهد بود. اگر دانش‌آموزان لذت و ارزش کتاب خواندن را درک کنند، آنگاه خود به دنبال کتاب‌های خواندنی می‌روند و این امر بخش مهمی از مشکلات فرهنگی کشور را در درازمدت حل خواهد کرد.
ما در حال حاضر مشکلات بسیاری درخصوص توانایی‌های دانش‌آموزان در خواندن و فهمیدن متون و نگارش درست و پیراسته داریم. بسیاری از دانش‌آموزان ما از این منظر دچار مشکلند و این مشکل در آینده هم سلامت ارتباطی آنان و جامعه را تهدید می‌کند و هم آینده زبان فارسی به‌عنوان یکی از محور‌های اصلی وحدت ملی را به خطر می‌اندازد.
اگر خروجی سال‌ها تحصیل در مدارس کشور، دانش‌آموز ایرانی باشد که نتواند درست فارسی بنویسد و حرف بزند، باید گفت آموزش و پرورش در تحقق اهداف خود با شکست کامل رو‌به‌رو شده است. سند ملی خواندن کمک بزرگی به آموزش و پرورش در جلوگیری از این شکست خواهد کرد، اگر اهمیت آن درک شود و نسبت به اجرایی شدن وظایفی که براساس این سند برعهده دارد، تلاش کند.
طبق بند‌های مختلف سند، آموزش و پرورش تکالیف قانونی متنوعی را برعهده دارد. یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین وظایف، تجهیز و به‌روزرسانی کتابخانه‌های آموزشگاهی در تمامی مدارس است. امروزه بسیاری از مدارس کشور، فاقد کتابخانه هستند و این امر هم دسترسی دانش‌آموزان به کتاب را سخت و در برخی مناطق کمتربرخوردار ناممکن کرده است و هم باعث شده چرخه خرید و توزیع کتاب مناسب در آموزش و پرورش مسدود شود و از این منظر کمکی به صنعت نشر صورت نگیرد. اگر آموزش و پرورش بتواند فقط همین بند از وظایف خود را اجرایی کند، کاری بزرگ و ماندگار کرده است. اما سند ملی خواندن، وظیفه مهم دیگری را نیز برعهده آموزش و پرورش گذاشته است. بر این اساس وزارت آموزش و پرورش مکلف است ساعت یا برنامه‌ای مشخص تحت عنوان «زنگ خواندن» در برنامه رسمی درسی (به‌ویژه در دوره ابتدایی) بگنجاند و برای هدایت مطالعاتی دانش‌آموزان نیز دوره‌های مهارتی «مشاوره کتابدار» در زمان آموزش ضمن خدمت معلمان پیش بینی کند. اجرایی شدن این بندها، بهترین اقدام علمی‌دولت برای پرورش و آموزش مهارت‌های خواندن، سواد خواندن و درک مطلب و نیز جذاب شدن مطالعه برای دانش‌آموزان خواهد بود. اگر دانش‌آموزان لذت و ارزش کتاب خواندن را درک کنند، آنگاه خود به دنبال کتاب‌های خواندنی می‌روند و این امر بخش مهمی از مشکلات فرهنگی کشور را در درازمدت حل خواهد کرد.
