ترامپ و نتانیاهو در لبه پرتگاه

ترامپ و نتانیاهو در لبه پرتگاه

سرنوشت خاورمیانه به دو انتخابات گره خورده که تنها یک هفته با هم فاصله دارند: انتخابات پارلمانی «اسرائیل » در ۵ آبان و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در ۱۲ آبان. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که احتمالا دولت آینده اسرائیل بدون نتانیاهو تشکیل خواهد شد و جمهوریخواهان اکثریت هر دو مجلس کنگره را از دست خواهند داد‌؛ امری که می‌تواند ترامپ را در دو سال باقی‌مانده به «اردک لنگ» تبدیل کند و دست او را در سیاست خارجی ببندد.

دکتر فاضل على‌ | فعال رسانه‌ای عراقی

این دو رویداد پیوندی مستقیم با جنگ اسرائیلی ــ آمریکایی علیه ایران دارند‌؛ جنگی که بیش از یک‌سال پیش آغاز شد و هنوز به نتیجه نرسیده است. نتانیاهو تصریح کرده که سرنگونی نظام ایران هدف اصلی این جنگ است، حتی اگر ناچار شود به‌تنهایی بجنگد. ترامپ نیز با وجود ادامه مذاکرات غیرمستقیم، هیچ‌گاه آمادگی خود را برای راه‌حلی میانه اعلام نکرده و همچنان بر تسلیم ایران پافشاری می‌کند. 
ترامپ اخیرا در اقدامی بی‌سابقه آشکارا از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل حمایت کرد و گفت غیبت او وی را ناچار خواهد کرد مأموریت را به‌تنهایی به پایان برساند. این سخن نشان می‌دهد که تصمیم به از سرگیری جنگ چه‌بسا پیش‌تر گرفته شده است. ادعای ترامپ مبنی بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای پوششی برای نیات واقعی اوست‌؛ چراکه ایران عضو پیمان منع گسترش است و آمادگی خود را برای پذیرش نظارت آژانس در چارچوب این پیمان بارها اعلام کرده، اما واشنگتن و تل‌آویو خواستار برچیدن کامل برنامه هسته‌ای، محدود کردن توان موشکی و قطع روابط ایران با «محور مقاومت» هستند‌؛ خواسته‌هایی که ایران تنها در چارچوب یک توافق جامع منطقه‌ای می‌تواند بپذیرد‌؛ توافقی که به اشغالگری اسرائیل پایان دهد و نظام امنیت جمعی برابری برقرار کند، و اسرائیل هرگز آن را نخواهد پذیرفت. بنابراین احتمال جنگ بر احتمال توافق می‌چربد. برخی بعید نمی‌دانند نتانیاهو برای فرار از شکست انتخاباتی و زندان، پیش از انتخابات جنگ را آغاز کند تا با اعلام وضعیت اضطراری روند انتخابات را متوقف سازد اما این احتمال ضعیف است، زیرا ترامپ از بیم افزایش قیمت انرژی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای خواهان آرامش است. محتمل‌تر آن است که جنگ به پس از انتخابات آمریکا و در دوره‌گذار تشکیل دولت در اسرائیل موکول شود. جنگ آینده، شبیه جنگ‌های پیشین نخواهد بود و می‌تواند به‌سرعت فراگیر شود‌؛ به‌ویژه پس از اعلام «ائتلاف مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان، از سرگیری جنگ عربستان و انصارالله، و تصمیم مصر برای تأمین نیازهای نظامی عربستان که زمینه اعزام نیرو به خارج را فراهم می‌کند. شیخ الازهر در واکنش، رهبران کشورهای عربی و اسلامی را به توقف جنگ و تشکیل کمیته‌ای برای میانجی‌گری فراخواند و مجلس مصر رأی‌گیری را به تعویق انداخت. در صورت حمله به ایران، پاسخ آن به پایگاه‌های آمریکا در خلیج‌فارس، حملات انصارالله به عربستان و بستن باب‌المندب ممکن است پاکستان، ترکیه و مصر را به جنگ بکشاند. این دقیقا هدف اسرائیل و آمریکاست: کشاندن کشورهای منطقه به جنگی که به ویرانی آن و سلطه مطلق اسرائیل می‌انجامد. آیا هنوز در امت‌های عربی و اسلامی عقل رشیدی هست که از افتادن در این دام پرهیز کند؟