نبرد روایت‌های رسانه‌ای

نبرد روایت‌های رسانه‌ای

فضای رسانه‌ای در دنیا، به‌ویژه در کشورهای به‌اصطلاح غربی، عمدتا مبتنی بر نظریه پروپاگانداست‌؛ یعنی مصادره افکار عمومی به نفع سیاستمداران. این ترمینولوژی و این ادبیات در حوزه رسانه تقریبا مسجل و مسلم شده است.

دکتر روح‌الله احمدزاده کرمانی | عضو هیأت علمی دانشگاه

با وجود این‌که بسیاری از رسانه‌های غربی ادعا می‌کنند در موضع بی‌طرفی و انصاف قرار دارند، همواره شاهد سوگیری‌های رسانه‌ای و خبری در رسانه‌های وابسته به اردوگاه غرب هستیم. اکنون بیش از ۸۰‌درصد تولید و توزیع اخبار در دنیای غرب، اعم از غرب آمریکایی و غرب اروپایی، در پنج یا شش رسانه مدیریت می‌شود‌؛ از‌جمله آسوشیتدپرس، یونایتدپرس، اسکای‌نیوز و رویترز. بخش زیادی از این مسأله به این جهت است که می‌خواهند افکار عمومی جهان را مدیریت کنند. از این‌رو، در رسانه‌های غربی، حقایق و مطالبات اجتماعی آن‌‌گونه که باید بازتاب داده نمی‌شوند، بلکه فرآیند تولید و توزیع خبر به شکلی مدیریت می‌شود که به وجهه نظم لیبرال سرمایه‌داری و ساختار سیاسی برآمده از آن آسیبی وارد نشود. بخش زیادی از تحلیل‌ها و تفسیرهایی که در این فرآیند ارائه می‌شوند و در ظاهر نیز لباس واقع‌نمایی می‌پوشند، عملا در راستای مصادره به مطلوب و تأمین اغراض سیاستمداران در غرب هستند.  در ماجرای اخیر در فرانسه نیز می‌توان این مسأله را مشاهده کرد. سیاست‌های غلط و سلطه‌طلبانه کشورهای غربی باعث شده است نظم اقتصادی و شرایط معیشتی بسیاری از مردم، که واقعا علاقه‌ای به این نوع تعدی‌طلبی‌ها و زورگویی‌های جهانی ندارند، تحت تأثیر قرار گیرد. آثار و تبعات این سیاست‌ها اکنون دامنگیر مردم کشورهایی مانند فرانسه و حتی خود ایالات متحده شده است.  امروز این قالب اعتراضی را در وجوه دیگر و در برخی کشورهای دیگر، مانند انگلستان، ایالات متحده و برخی دیگر از کشورهای عضو ناتو نیز مشاهده می‌کنیم. به‌تدریج صدای اعتراض بسیاری از مردم بلند شده‌؛ مردمی که معتقدند به‌هم‌ریختن نظم اقتصادی جهان و ایجاد اختلال در حوزه انرژی باعث شده است نظام معیشتی و اقتصادی بخش بزرگی از مردم اروپا و آمریکا دچار مشکل شود. اینها موضوعاتی هستند که واقعا به آنها پرداخته نمی‌شود.  در اردوگاه داخلی نیز متأسفانه رسانه‌هایی داریم که به لحاظ مبانی فکری و نظری، در همان جهت فکری قرار دارند و عملا همان سیاست رسانه‌ای را در کشور دنبال می‌کنند. اگر نقش روشنگر رسانه‌ملی وجود نداشت، در همین ناآرامی‌های اجتماعی نیز، ریشه‌های این اعتراضات کمتر مورد توجه قرار می‌گرفت و صدای بحق جوانان و مردم فرانسه کمتر شنیده می‌شد‌؛ موضوعی که متأسفانه برخی از همین رسانه‌های داخلی کمتر به آن می‌پردازند.  ما نیاز داریم رسانه‌ها رسالت خبری و رسانه‌ای خود را، یعنی انعکاس و بازنمایی امر واقع، به نحو احسن انجام دهند‌؛ امری که انتظار می‌رود با وجود شرایط منطقه‌ای و جهانی، به‌درستی بازتاب یابد. آشفتگی‌ای که اکنون در بسیاری از کشورها شاهد آن هستیم و در قالب تجمعاتی مانند اعتراضات فرانسه خود را نشان می‌دهد، ریشه در سیاست‌های غلط و هژمونیک دولتمردان همین کشورها دارد.