میوه‌های احیای مراتع

میوه‌های احیای مراتع


 احیای مراتع در مناطق بیابانی فواید بسیار زیادی را برای مردم و طبیعت این مناطق به همراه دارد. این كار در درجه اول باعث تولید علوفه مورد نیاز دام‌های اهالی منطقه می‌شود و در درجه دوم برای تثبیت خاك و كاهش وقوع توفان‌های گرد و غبار در مناطق كویری موثر است. بنابراین می‌توان گفت بهترین، ارزان‌ترین و پایدارترین راه برای جلوگیری از ورود گرد و غبار به شهرهای واقع در مناطق بیابانی، افزایش پوشش گیاهی در حاشیه این شهرهاست. یكی از مطمئن‌ترین راه‌ها در این زمینه نیز احیای مراتع در قالب اجرای طرح‌های مرتعداری از سوی بهره‌برداران عرفی این مناطق است.
البته ذكر این نكته ضروری است وقتی صحبت از مراتع مناطق بیابانی می‌شود، منظور عرصه‌هایی هستند كه در آن میزان تاج پوشش گیاهان مرتعی بیش از 5 درصد باشد، چراكه عرصه‌های دارای تاج پوشش گیاهی كمتر از 5 درصد در ردیف بیابان قرار می‌گیرد و در آن هر نوع طرحی برای افزایش پوشش گیاهی فقط از سوی دولت انجام می‌شود.
اما براساس قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، در عرصه‌هایی با تاج پوشش گیاهی بالاتر از 5 درصد، بهره‌برداران عرفی و صاحبان پروانه چرای دام در مراتع، می‌توانند به شرط ارائه طرح‌های
 مرتع داری و با مجوز سازمان جنگل‌ها اقدام به احیای مرتع و بهره‌برداری از آن كنند. در این شرایط، ادارات كل منابع طبیعی استان‌ها به نمایندگی از سازمان جنگل‌ها و در قالب قرارداد طولانی مدت، مدیریت مرتع و اجرای طرح را به بهره‌برداران عرفی واگذار می‌كنند. بهره‌برداران نیز موظفند مرتع‌های واگذار شده را فقط براساس طرح‌هایی كه از سوی ادارات منابع طبیعی تایید شده، مدیریت كنند و حق اجرای برنامه‌های دیگری غیر از آنچه را در طرح پیش‌بینی شده است، ندارند.
در رد و تایید طرح‌های مرتع داری نیز نكاتی مثل تاثیر طرح بر مرتع به‌ویژه در زمینه حفاظت خاك و همچنین شیوه تامین معیشت مرتع دار براساس آن طرح مورد توجه كارشناسان ادارات منابع طبیعی قرار می‌گیرد. به این صورت كه اگر در یك عرصه، امكان تولید علوفه دام وجود نداشته باشد یا چرای دام برای زیست‌بوم منطقه ضرر داشته باشد، از سایر ظرفیت‌ها و كاركردهای محیط از جمله كشت گیاهان دارویی، طبیعت‌گردی، زنبورداری و ... برای بهره‌برداری از مرتع استفاده می‌شود. در واقع، نكته حائز اهمیت در طرح‌های مرتعداری این است كه معیشت بهره‌بردار مرتع به بهترین روش ممكن تامین شود، اما به این شرط كه بهره‌برداری از آن مرتع با پایداری محیط همراه باشد، چراكه وقتی یك عرصه طبیعی در بلندمدت پایدار نماند، دیگر ثمری برای استفاده نسل‌های آینده نخواهد داشت.