دكتر عیسی امینی / رئیس كانون وكلای دادگستری مركز
افشاگران فساد می‌توانند افراد مختلفی باشند، از یك مدیر گرفته تا مقامی بلندمرتبه، اما معتقدم مهم‌ترین افشاگران فساد خبرنگاران هستند چون كار اصلی خبررسانی به‌عهده همین صنف است و وقتی از سوی آنها افشاگری انجام می‌شود جامعه نیز انتظار حمایت حداكثری از آنها را دارد.
با این حال در مواجهه با افشاگران فساد معمولا از دو روش استفاده می‌شود؛ روش اول اقدامات قانونی است مثل اعلام جرم كردن و تحت تعقیب كیفری قرار دادن فرد افشاگر. در سال‌های اخیر متاسفانه مصادیقی از این شیوه برخورد با افشاگران را تجریه كرده‌ایم كه چند مورد از این برخوردها نیز مربوط به خبرنگاران افشاگر بوده است.
روش دوم اما استفاده از طرق غیرقانونی برای ایجاد فشار بر شخص افشاگر است كه به مراتب از روش اول سخت تر است. دربرخورد قانونی، امكان نظارت درون قوه‌ای (قوه قضاییه) زیاد است كه مخصوصا بعد از صحبت‌های اخیر رئیس دستگاه مبنی بر این كه افشاگران فساد باید مصونیت داشته باشند،‌ از جنبه‌های نظارتی درون قوه بهتر از همیشه می‌توان استفاده كرد. اما مشكل مهم در بخش دوم یعنی اعمال فشارهایی است كه در قالب اقامه دعوی مطرح نمی‌شود بلكه شكل سوءاستفاده از قدرت دارد و افشاگران فساد مخصوصا خبرنگاران را تهدید می‌كند. برای مقابله با این فشارها البته اگر به‌ویژه اصحاب رسانه، سندیكاها، انجمن‌ها و تشكل‌های صنفی قدرتمند داشته باشند، می‌توانند از فرد مورد نظر حمایت كنند. فراموش نكنیم نقش خبرنگار افشاگر گاهی به‌مراتب بالاتر از سازمان بازرسی كل كشور است، پس وجود این حمایت‌ها كاملا ضروری است.
البته تضمین مصون بودن افشاگران فساد به عامل دیگری نیز بستگی دارد كه همانا اعتقاد واقعی همه مسؤولان كشور به این موضوع است. اگر رفتار همه افشاگران فساد از هر‌گروه و طبقه اجتماعی و سیاسی را در راستای شفاف‌سازی بدانیم، خود به خود عنصر معنوی جرم از بین می‌رود و تعقیب كیفری معنایش را از دست می‌دهد. رسیدن به این نقطه البته بی‌گمان عزم و اراده جدی قوه قضاییه را می‌طلبد كه امید داریم با تاكیدات اخیر رئیس قوه قضاییه اتفاقات خوبی در این حوزه رخ دهد. اما فراموش نكنیم لازمه كامل شدن این فرآیند این است كه بپذیریم شفاف‌سازی بزرگ‌ترین ابزار نظارتی است و اگر بتوانیم این موضوع را به فرهنگ تبدیل كنیم، حمله به افشاگران از جمله رسانه‌ها به‌راحتی اتفاق نخواهد افتاد.