مدیریت ناكارآمد انرژی با چاشنی گازوئیل و مازوت

مدیریت ناكارآمد انرژی با چاشنی گازوئیل و مازوت


در روزهای سرد سال اگر شرایط جوی پایدار باشد به دلیل پدیده وارونگی دما موضوع آلودگی هوا جدی‌تر می‌شود. اما وارونگی دما تنها دلیل نیست و زمستان هر سال بحث آلایندگی نیروگاه‌های برق كشور به دلیل مصرف گازوئیل و مازوت به جای گاز طبیعی خبرساز می‌شود. به تازگی سخنان رئیس سازمان محیط‌زیست درباره مصرف مازوت در نیروگاه‌های كشور در نشست خبری كه روز 29 دی مصادف با روز ملی هوای پاك مطرح شد، باردیگر این موضوع را رسانه‌ای كرد. هرچند امسال شرایط ناشی از تحریم و مشكل در صادرات مازوت باعث مصرف بیشتر این سوخت آلاینده در نیروگاه‌های كشور شده اما اصل موضوع داستانی است كه هرسال تكرار می‌شود. با كاهش دمای هوا و افزایش مصرف گاز طبیعی برای گرمایش، فشار در شبكه گاز طبیعی كشور افت می‌كند و نیروگاه‌ها از اولویت گازرسانی خارج می‌شوند. هرچند كشورمان از نظر منابع گازی غنی است اما گاز تولیدی در این میدان‌های گازی برای رسیدن به اقصی نقاط كشور باید مسافت‌های بسیار طولانی طی كند. همه ده خط لوله سراسری گاز ایران از دو استان بوشهر و خوزستان در جنوب كشور آغاز می‌شوند و در روزهای پرمصرف سال فشار گاز در استان‌های شمالی كشور افت پیدا می‌كند. در فصل سرد سال برای این‌كه اختلالی در گازرسانی به شهرها ایجاد نشود نیروگاه‌های كشور استفاده از گاز طبیعی برای تولید برق را متوقف و به جای آن از گازوئیل یا مازوت استفاده می‌كنند.
جایگزینی گاز طبیعی با گازوئیل و مازوت در نیروگاه‌ها دو معضل جدی ایجاد می‌كند؛ آلودگی هوا و فرسودگی نیروگاه‌ها. گاز طبیعی سوخت بسیار پاك‌تری نسبت به گازوئیل و مازوت است. گوگرد و دیگر آلاینده‌هایی كه در گازوئیل و مازوت وجود دارد علاوه بر این‌كه باعث آلودگی هوا می‌شود تأسیسات نیروگاهی مانند توربین‌های گازی و بویلرها را فرسوده می‌كند و عمر مفیدشان را به صورت قابل‌توجهی كاهش می‌دهد. استفاده از گازوئیل و مازوت باعث افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری نیروگاه‌ها می‌شود و قابلیت اطمینان شبكه برق را نیز كاهش می‌دهد. استهلاك قطعات توربین‌های گازی در حالتی كه با گازوئیل كار كنند یك و نیم برابر حالتی است كه از سوخت گاز استفاده شود! یعنی اگر فرض كنیم عمر مفید یك نیروگاه گازی 25 سال باشد با استفاده مداوم از گازوئیل عمر آن به 16 سال كاهش می‌یابد.
متأسفانه به دلیل كم‌توجهی به بهره‌وری انرژی، مصرف گاز در كشورمان در مقایسه با استانداردهای جهانی وضع نامناسبی دارد. همین موضوع باعث شده علاوه بر هدررفت ذخایر گازی برای مصارف گرمایشی كه هیچ‌گونه سودآوری برای كشور ندارد، مجبور به استفاده از سوخت‌های جایگزین گازوئیل و مازوت در نیروگاه‌ها باشیم كه خود با ایجاد آلودگی هوا و استهلاك تجهیزات نیروگاهی هزینه‌های مضاعفی به كشور تحمیل می‌كند.