نوجوانه‌هایی در استقبال از ماه مبارک رمضان
سفر به ماه
روزه‌اولی
ماهان شهبازپور /ایلام
روزه خورشید را برده بود. آفتاب بیرمق و سایه درختان نشان از عصر میدادند. برای آن‌که حواسم را از ساعت پرت کنم، قدمهایم را از خانه تا مسجد می‌شمردم. روزه‌اولی‌بودن احساس عجیبی دارد. همینکه مثل آدم‌بزرگها میشوی و دیگر خبری از روزه کله‌گنجشکی نیست، یا اگر اشتباهی روزهات را خوردی برای دلخوشیات نمیگویند حالا تو بچهای و اصلا حواست نبوده ایراد ندارد.
خلاصه خودم را با این افکار و البته سیصد و دو قدم، رساندم به مسجد. بعد از سلام و احوالپرسی، رفتم و کنار بچههایی که دور روحانی باحال محل جمع شدهبودند نشستم. هنوز با بقیه گرم نگرفتهبودم که قلاب نگاهم به تور سینی چایی شیرین و لقمههای نان و پنیر و سبزی روی طاقچه گچی مسجد، گیرکرد. بند افکار به کنار، بند دلم هم پارهشد. دهان شکمم بدجور آبافتادهبود، صدایی میگفت: «لیوان چایی را سر بکش بعد به هوای بچه‌بودن بگو: آخ! یادم رفته بود که روزه گرفتهام. درست مثل همین پارسال.» ولی من سینهام را ستبر کردم و به صدا گفتم: «چی فکر کردی؟! من دیگه بزرگ شدم!». البته آن صدا، حرفم را شنید ولی جوابم را نداد!
صدای «ربنا» که از بلندگوی مسجد بلند شد؛ از توهمات ذهنم بیرون آمدم. بعد از این‌که از وضوخانه مسجد برگشتم، به‌طور نامحسوس، جوری در لابه‌لای صف نماز ایستادم که نزدیک سینی افطاری باشم. اذان را گفتند. حالا دیگر وقت آن شده بود که دلی از عزا دربیاورم. همین که فاصلهام با لقمه نان و پنیر به کمتر از یک وجب رسید، صدای دیگری بلند شد: «نمی‌خوای اول نمازت‌رو بخونی؟!» و مکبر داشت میگفت: «عجلو بالصلاه». پروژه ناخونک‌زدن به سینی افطار کنسل شد.
بعد از نماز و دعای فرج و سخنرانی حاجآقا که اتفاقا در مورد ما روزه‌اولیها بود باز نیت کردم بروم سراغ ظرف افطاری، که پیرمرد سالخوردهای با عینک تهاستکانی جلوی راهم را گرفت: «روزه‌اولی هستی پسرم؟ میشه برای منم دعا کنی، آخه دعای شما نوجوونها…» گوشم به حرفهای او بود و حواسم به لقمهها. از سر ناچاری گفتم: «چشم عموجان!» و پیرمرد تا نمیدید دستم را بالابردهام و دعایش میکنم دلش راضی نمیشد. من دستم بالا بود و چشمم به آخرین لقمه نان و پنیر که در دست پسر مشتی‌محمد قرار گرفت. با همان دو دست دعا محکم بر فرق سرم کوبیدم!
در مسیر بازگشت به خانه درحالی‌که به جان خودم نق می‌زدم، دوباره همان پیرمرد جلوی راهم سبز شد، اما این‌بار برایم آش‌رشته نذری آورده بود. نه؛ خدا حواسش به من هم بود.
افطار اول
پریسا سادات مناجاتی ۱۷ ساله
ظرف های یکبار مصرف را از کابینت می‌آورم . مادر زعفران را روی برنج ها می ریزد . و من با ملاقه خورش‌ها را روی آن می‌ریزم. بوی قیمه هوش از سرم می برد ، دروغ چرا گرسنه‌ام شده. تا پارسال روزه کله‌گنجشکی می‌گرفتم اما حالا بزرگ شده و به سن تکلیف رسیده‌ام . خیلی ذوق داشتم. دلم می‌خواست من هم مثل آدم بزرگ‌ها به مهمانی خدا بروم. مادر بزرگ از در وارد شد ، به من نگاه کرد ، لبخندی تمام صورتش را پر کرد و از ته دل ذوق می‌کرد ،درحالی که شربت آبلیمو را توی پارچ می‌ریخت پرسید :«گشنه‌ات که نشده مادر جون ؟ قربون نوه گلم بشم ، بیا این رو هم بزن تا من برم آش‌رشته‌ها رو بریزم.» شربت را هم می زدم ، خنکی پارچ ، عطش‌ام رو رفع می‌کرد . پدر بزرگ از توی حیاط صدا کرد :«حاج خانم غذا آماده است دیر شد.» مادر بزرگ چادر رو سرش کرد و از بالکن گفت:«حاجی ، آش و غذا حاضره . با محمد بیاین بالا اینها رو بذارید توی ماشین.» بابا و بابا بزرگ غذا‌ها رو توی ماشین گذاشتند. هوا داشت کم‌کم تاریک می‌شد. تا مامان بیاید، کنار حوض نشستم و به هندوانه‌ای که کنار حوض لم داده بود خیره شدم ، می‌توانستم طعم شیرین آن را حس کنم . خنکی عصر را می بلعیدم و نسیم شیطون تابستانی روسری‌ام را می‌رقصاند . با آمدن مامان سوار ماشین شدیم و راه افتادیم . صدای اذان کوچه را پر کرده بود که به آن محله رسیدیم . خونه‌ها قدیمی بودند، سر راهمان چند تا پسر بچه با توپ پلاستیکی فوتبال بازی می‌کردند و و محله داشت در تاریکی فرو می‌رفت. پدر و بابا بزرگ ظرف های غذا را پخش می‌کردند و مادر آش می‌داد. من اما توی ماشین نشسته بودم آخر حال نداشتم و روزه مرا برده بود ، اولش متوجه نگاه دختر بچه نشدم اما بعد که خوب بهش نگاه کردم انگار می خواست چیزی به من بگوید، لباسش کمی کهنه بود و لب هایش سفید ، زیر چشمانش گود افتاده بود ، شاید یکی دو سال از من کوچک‌تر بود . از ماشین پیاده شدم، با مهربانی لبخندی زدم و گفتم: روزهات رو باز کردی؟ و درحالی که ظرف آش رشته را از صندوق می آوردم پرسیدم: آش دوست‌داری ؟ لبخند زد. ظرف آش را به او دادم ، با هم روی یه پله نشستیم و بعد از گفتن بسم‌ا... روزه‌مان را باز کردیم . حس خوبی داشت . این اولین افطار روزه کاملم بود . خوشحال بودم، درست است که آن دختر را نمی‌شناختم اما دل‌هایمان حالا خیلی به هم نزدیک بود اصلا ماه رمضان یعنی همین. یعنی دعوت‌کردن آدم به سفره پر خیر و برکتی که خدای بخشنده پهن کرده.
کاش همیشه رمضان بود
بیتا متین کیا
راستش را بخواهید از شدت ذوق و خوشحالی برای مهمانی‌ای که دعوت شده‌ایم، نمی‌دانم چه بکنم.
آخر می‌دانید برای این مهمانی دوباره جلوی بچه‌های خاله و عمو خجالت‌زده نمی‌شوم. چون روی شلوارم هزار تا جای دوخت هست و لباسم مثل همیشه کهنه است، با ناراحتی به مهمانی نمی‌روم. مادرم لب نمی‌گزد که چرا در خوردن غذای مهمانی زیاده روی میکنم؛ چون در این مهمانی نه نیاز به پوشیدن لباس خاصی است و نه نیاز به خوردن غذا و شیرینی.
در حال انجام کار خوبی هستیم. از همه مهم‌تر این که می‌دانم وقتی من و خانواده‌ام روزه می‌گیریم و چیزی نمی‌خوریم؛ صاحب کار پدرم ومالک خانه فشاری بر پدرم نمی‌آورند. نمی‌دانم چرا اما پدر و مادرم خوشحال‌تر از همیشه هستند. مردم در این ماه به جای نگاه معنی‌دار به من و خانواده‌ام، مهربانی‌شان بیشتر می‌شود. گاهی آرزو میکنم ای کاش می‌شد همیشه ماه رمضان بود. از نظر من و خانواده‌های شبیه ما، بهترین مهمانی، همان است که میزبانش خداوند مهربان است و همه به آن دعوت هستند و هرکس اراده کند می‌تواند در محفلش وارد شود.
ماهان شهبازپور /ایلام
روزه خورشید را برده بود. آفتاب بیرمق و سایه درختان نشان از عصر میدادند. برای آن‌که حواسم را از ساعت پرت کنم، قدمهایم را از خانه تا مسجد می‌شمردم. روزه‌اولی‌بودن احساس عجیبی دارد. همینکه مثل آدم‌بزرگها میشوی و دیگر خبری از روزه کله‌گنجشکی نیست، یا اگر اشتباهی روزهات را خوردی برای دلخوشیات نمیگویند حالا تو بچهای و اصلا حواست نبوده ایراد ندارد.
خلاصه خودم را با این افکار و البته سیصد و دو قدم، رساندم به مسجد. بعد از سلام و احوالپرسی، رفتم و کنار بچههایی که دور روحانی باحال محل جمع شدهبودند نشستم. هنوز با بقیه گرم نگرفتهبودم که قلاب نگاهم به تور سینی چایی شیرین و لقمههای نان و پنیر و سبزی روی طاقچه گچی مسجد، گیرکرد. بند افکار به کنار، بند دلم هم پارهشد. دهان شکمم بدجور آبافتادهبود، صدایی میگفت: «لیوان چایی را سر بکش بعد به هوای بچه‌بودن بگو: آخ! یادم رفته بود که روزه گرفتهام. درست مثل همین پارسال.» ولی من سینهام را ستبر کردم و به صدا گفتم: «چی فکر کردی؟! من دیگه بزرگ شدم!». البته آن صدا، حرفم را شنید ولی جوابم را نداد!
صدای «ربنا» که از بلندگوی مسجد بلند شد؛ از توهمات ذهنم بیرون آمدم. بعد از این‌که از وضوخانه مسجد برگشتم، به‌طور نامحسوس، جوری در لابه‌لای صف نماز ایستادم که نزدیک سینی افطاری باشم. اذان را گفتند. حالا دیگر وقت آن شده بود که دلی از عزا دربیاورم. همین که فاصلهام با لقمه نان و پنیر به کمتر از یک وجب رسید، صدای دیگری بلند شد: «نمی‌خوای اول نمازت‌رو بخونی؟!» و مکبر داشت میگفت: «عجلو بالصلاه». پروژه ناخونک‌زدن به سینی افطار کنسل شد.
بعد از نماز و دعای فرج و سخنرانی حاجآقا که اتفاقا در مورد ما روزه‌اولیها بود باز نیت کردم بروم سراغ ظرف افطاری، که پیرمرد سالخوردهای با عینک تهاستکانی جلوی راهم را گرفت: «روزه‌اولی هستی پسرم؟ میشه برای منم دعا کنی، آخه دعای شما نوجوونها…» گوشم به حرفهای او بود و حواسم به لقمهها. از سر ناچاری گفتم: «چشم عموجان!» و پیرمرد تا نمیدید دستم را بالابردهام و دعایش میکنم دلش راضی نمیشد. من دستم بالا بود و چشمم به آخرین لقمه نان و پنیر که در دست پسر مشتی‌محمد قرار گرفت. با همان دو دست دعا محکم بر فرق سرم کوبیدم!
در مسیر بازگشت به خانه درحالی‌که به جان خودم نق می‌زدم، دوباره همان پیرمرد جلوی راهم سبز شد، اما این‌بار برایم آش‌رشته نذری آورده بود. نه؛ خدا حواسش به من هم بود.
افطار اول
پریسا سادات مناجاتی ۱۷ ساله
ظرف های یکبار مصرف را از کابینت می‌آورم . مادر زعفران را روی برنج ها می ریزد . و من با ملاقه خورش‌ها را روی آن می‌ریزم. بوی قیمه هوش از سرم می برد ، دروغ چرا گرسنه‌ام شده. تا پارسال روزه کله‌گنجشکی می‌گرفتم اما حالا بزرگ شده و به سن تکلیف رسیده‌ام . خیلی ذوق داشتم. دلم می‌خواست من هم مثل آدم بزرگ‌ها به مهمانی خدا بروم. مادر بزرگ از در وارد شد ، به من نگاه کرد ، لبخندی تمام صورتش را پر کرد و از ته دل ذوق می‌کرد ،درحالی که شربت آبلیمو را توی پارچ می‌ریخت پرسید :«گشنه‌ات که نشده مادر جون ؟ قربون نوه گلم بشم ، بیا این رو هم بزن تا من برم آش‌رشته‌ها رو بریزم.» شربت را هم می زدم ، خنکی پارچ ، عطش‌ام رو رفع می‌کرد . پدر بزرگ از توی حیاط صدا کرد :«حاج خانم غذا آماده است دیر شد.» مادر بزرگ چادر رو سرش کرد و از بالکن گفت:«حاجی ، آش و غذا حاضره . با محمد بیاین بالا اینها رو بذارید توی ماشین.» بابا و بابا بزرگ غذا‌ها رو توی ماشین گذاشتند. هوا داشت کم‌کم تاریک می‌شد. تا مامان بیاید، کنار حوض نشستم و به هندوانه‌ای که کنار حوض لم داده بود خیره شدم ، می‌توانستم طعم شیرین آن را حس کنم . خنکی عصر را می بلعیدم و نسیم شیطون تابستانی روسری‌ام را می‌رقصاند . با آمدن مامان سوار ماشین شدیم و راه افتادیم . صدای اذان کوچه را پر کرده بود که به آن محله رسیدیم . خونه‌ها قدیمی بودند، سر راهمان چند تا پسر بچه با توپ پلاستیکی فوتبال بازی می‌کردند و و محله داشت در تاریکی فرو می‌رفت. پدر و بابا بزرگ ظرف های غذا را پخش می‌کردند و مادر آش می‌داد. من اما توی ماشین نشسته بودم آخر حال نداشتم و روزه مرا برده بود ، اولش متوجه نگاه دختر بچه نشدم اما بعد که خوب بهش نگاه کردم انگار می خواست چیزی به من بگوید، لباسش کمی کهنه بود و لب هایش سفید ، زیر چشمانش گود افتاده بود ، شاید یکی دو سال از من کوچک‌تر بود . از ماشین پیاده شدم، با مهربانی لبخندی زدم و گفتم: روزهات رو باز کردی؟ و درحالی که ظرف آش رشته را از صندوق می آوردم پرسیدم: آش دوست‌داری ؟ لبخند زد. ظرف آش را به او دادم ، با هم روی یه پله نشستیم و بعد از گفتن بسم‌ا... روزه‌مان را باز کردیم . حس خوبی داشت . این اولین افطار روزه کاملم بود . خوشحال بودم، درست است که آن دختر را نمی‌شناختم اما دل‌هایمان حالا خیلی به هم نزدیک بود اصلا ماه رمضان یعنی همین. یعنی دعوت‌کردن آدم به سفره پر خیر و برکتی که خدای بخشنده پهن کرده.
کاش همیشه رمضان بود
بیتا متین کیا
راستش را بخواهید از شدت ذوق و خوشحالی برای مهمانی‌ای که دعوت شده‌ایم، نمی‌دانم چه بکنم.
آخر می‌دانید برای این مهمانی دوباره جلوی بچه‌های خاله و عمو خجالت‌زده نمی‌شوم. چون روی شلوارم هزار تا جای دوخت هست و لباسم مثل همیشه کهنه است، با ناراحتی به مهمانی نمی‌روم. مادرم لب نمی‌گزد که چرا در خوردن غذای مهمانی زیاده روی میکنم؛ چون در این مهمانی نه نیاز به پوشیدن لباس خاصی است و نه نیاز به خوردن غذا و شیرینی.
در حال انجام کار خوبی هستیم. از همه مهم‌تر این که می‌دانم وقتی من و خانواده‌ام روزه می‌گیریم و چیزی نمی‌خوریم؛ صاحب کار پدرم ومالک خانه فشاری بر پدرم نمی‌آورند. نمی‌دانم چرا اما پدر و مادرم خوشحال‌تر از همیشه هستند. مردم در این ماه به جای نگاه معنی‌دار به من و خانواده‌ام، مهربانی‌شان بیشتر می‌شود. گاهی آرزو میکنم ای کاش می‌شد همیشه ماه رمضان بود. از نظر من و خانواده‌های شبیه ما، بهترین مهمانی، همان است که میزبانش خداوند مهربان است و همه به آن دعوت هستند و هرکس اراده کند می‌تواند در محفلش وارد شود.
