اول دفتر
پهلوانان نمی‌میرند
حسام آبنوس / دبیر قفسه
قرار بود درباره امیرالمومنین علی(ع) و فردوسی در این شماره بنویسیم. قرار بود پیوندی بین آداب پهلوانی و قهرمان‌های شاهنامه و رسم جوانمردی در آیین حضرت امیر(ع) برقرار كنیم و از این منظر نگاهی به سیره مولا و قهرمانان شاهنامه بیندازیم. حالا این‌كه نشد و برخی مطالب نرسید و موفق نشدیم یك حرف است و این‌كه این مرام (پهلوانی) در شاهنامه جاری است حرف دیگر و با مطالب ما كه نرسید، چیزی از بودن آنها كم نمی‌شود.
مرام پهلوانی فرقی ندارد در عالم واقع باشد یا در افسانه‌ها و اساطیر، در هر صورت پسندیده و مورد ستایش است. مرامی كه در عالم واقع نماد و تمثال آن حضرت علی(ع) است، گرچه فاصله مولا با هر مصداق دیگری از جوانمردی مثل فاصله زمین و آسمان است و آن حضرت نمونه اعلای جوانمردی هستند، در قصه‌ها و افسانه‌ها می‌توان در شاهنامه رد پای آن را گرفت. پهلوانانی که هرکدام برای گسترش عدل و داد تلاش می‌کنند. البته هستند شخصیت‌هایی که سیاهی و تاریکی ویژگی آنها است و پهلوانان در روبه‌رو شدن با آنها نمود بیشتری پیدا می‌کنند.
مرامی كه مبارزه با ظلم و آشتی‌ناپذیری با ظالم از مهم‌ترین خصیصه‌های آن است، یكی با افسانه و قصه اهمیت آن را گوشزد می‌كند و دیگری البته در مقیاسی عظیم، با عملش آن را به اجرا درمی‌آورد. این ویژگی‌های اخلاقی در هرکسی نمود پیدا کند ممدوح است و صفتی پسندیده به‌شمار می‌رود و دارنده آن را به نیکویی یاد می‌کنند.
در این شماره می‌خواستیم از امیرالمومنین علی(ع) بگوییم كه تا حدودی موفق شده‌ایم، ولی نشد آن‌طور كه باید از شاهنامه و فردوسی حرف بزنیم. امیرالمومنین(ع) كه سرآمد تمام حاکمان عادل است در گسترش عدل و داد و رسیدگی به ضعفا زبانزد است، سایه‌ای از او در شاهنامه در پهلوان‌های آن به نمایش در آمده است و خواننده می‌تواند روحیه عدل‌گستری را در قهرمانان شاهنامه نیز جستجو کند.
مکرر خوانده‌ایم مولا وقتی خبر غارت اموال زن یهودی را می‌شنود، بانگ می‌دهد كه اگر مسلمانی از این غصه بمیرد رواست، و فردوسی با زبان شعر از این مرام پیروی می‌کند:
به بیدادگری مر مرا مهر نیست
پلنگ و جفاپیشه مردم یكی‌ست
حالا در روزگاری كه ظالمان روزبه‌روز بر محرومان فشار بیشتری وارد می‌كنند اقتدا به مرام مولای متقیان با بازخوانی آرا و سخنان آن حضرت كه در تاریخ بازتاب داشته می‌تواند راه ایستادگی در برابر جفاپیشگان را به انسان‌ها نشان دهد. روش و سلوكی كه شاهنامه با قصه‌ها و افسانه‌هایش سعی کرده با زبان شعر آن را بار دیگر گوشزد كرده و برای آنها كه نمی‌خواهند ظلم‌پذیر باشند راهی گشوده است. راهی كه از مسیر زبان می‌گذرد.
شاید باید این شماره را شماره‌ای برای پهلوانان كه جاودانه در تاریخ زیست می‌كنند، دانست. شماره‌ای كه آن‌طور می‌خواستیم نشد، ولی به هر روی بر این باوریم كه « إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّیات»...
مرام پهلوانی فرقی ندارد در عالم واقع باشد یا در افسانه‌ها و اساطیر، در هر صورت پسندیده و مورد ستایش است. مرامی كه در عالم واقع نماد و تمثال آن حضرت علی(ع) است، گرچه فاصله مولا با هر مصداق دیگری از جوانمردی مثل فاصله زمین و آسمان است و آن حضرت نمونه اعلای جوانمردی هستند، در قصه‌ها و افسانه‌ها می‌توان در شاهنامه رد پای آن را گرفت. پهلوانانی که هرکدام برای گسترش عدل و داد تلاش می‌کنند. البته هستند شخصیت‌هایی که سیاهی و تاریکی ویژگی آنها است و پهلوانان در روبه‌رو شدن با آنها نمود بیشتری پیدا می‌کنند.
مرامی كه مبارزه با ظلم و آشتی‌ناپذیری با ظالم از مهم‌ترین خصیصه‌های آن است، یكی با افسانه و قصه اهمیت آن را گوشزد می‌كند و دیگری البته در مقیاسی عظیم، با عملش آن را به اجرا درمی‌آورد. این ویژگی‌های اخلاقی در هرکسی نمود پیدا کند ممدوح است و صفتی پسندیده به‌شمار می‌رود و دارنده آن را به نیکویی یاد می‌کنند.
در این شماره می‌خواستیم از امیرالمومنین علی(ع) بگوییم كه تا حدودی موفق شده‌ایم، ولی نشد آن‌طور كه باید از شاهنامه و فردوسی حرف بزنیم. امیرالمومنین(ع) كه سرآمد تمام حاکمان عادل است در گسترش عدل و داد و رسیدگی به ضعفا زبانزد است، سایه‌ای از او در شاهنامه در پهلوان‌های آن به نمایش در آمده است و خواننده می‌تواند روحیه عدل‌گستری را در قهرمانان شاهنامه نیز جستجو کند.
مکرر خوانده‌ایم مولا وقتی خبر غارت اموال زن یهودی را می‌شنود، بانگ می‌دهد كه اگر مسلمانی از این غصه بمیرد رواست، و فردوسی با زبان شعر از این مرام پیروی می‌کند:
به بیدادگری مر مرا مهر نیست
پلنگ و جفاپیشه مردم یكی‌ست
حالا در روزگاری كه ظالمان روزبه‌روز بر محرومان فشار بیشتری وارد می‌كنند اقتدا به مرام مولای متقیان با بازخوانی آرا و سخنان آن حضرت كه در تاریخ بازتاب داشته می‌تواند راه ایستادگی در برابر جفاپیشگان را به انسان‌ها نشان دهد. روش و سلوكی كه شاهنامه با قصه‌ها و افسانه‌هایش سعی کرده با زبان شعر آن را بار دیگر گوشزد كرده و برای آنها كه نمی‌خواهند ظلم‌پذیر باشند راهی گشوده است. راهی كه از مسیر زبان می‌گذرد.
شاید باید این شماره را شماره‌ای برای پهلوانان كه جاودانه در تاریخ زیست می‌كنند، دانست. شماره‌ای كه آن‌طور می‌خواستیم نشد، ولی به هر روی بر این باوریم كه « إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّیات»...
