چرا كمپانی نتفلیكس حرف‌های كمدین هندی تبار آمریكا درباره عربستان سعودی را حذف كرد؟
كمپانی آمریكایی زیر تیغ سانسور سعودی
یك كمپانی بزرگ آمریكایی، یك شوی تلویزیونی برگزار می‌كند كه اجرای آن را یك آمریكایی هندی تبار برعهده دارد. یك قسمت از این شوی تلویزیونی به استندآپ كمدی جذابی درباره سیاست‌های متناقض عربستان، اقداماتش در یمن و قتل جمال خاشقجی اختصاص پیدا می‌كند و مجری شو تا می‌تواند این تناقض‌ها را دستمایه شوخی و خنده قرار می‌دهد، اما كمی بعد برنامه مذكور برای همیشه از روی شبكه اینترنتی پخش كننده حذف می‌شود. كمپانی مذكور همان نتفلیكس معروف است كه شوی معروفی را با اجرای حسن میناج تهیه می‌كند و اصلا گمان نكنید حالا كه آن قسمت مذكور درباره نقد سیاست‌های عربستان حذف شده دیگر امكان تماشای آن را ندارید. یك جست‌وجوی كوتاه در اینترنت كافی است كه این برنامه را به طور كامل پیدا و تماشا كنید اما در این گزارش به شما خواهیم گفت كه در پس این حذف و سانسور چه بهانه‌های احمقانه‌ای وجود دارد و چطور نتفلیكس برای حذف برنامه‌اش درباره سیاست‌های متناقض عربستان سعودی به یكی از همان سیاست‌ها تن داده است!
درباره برنامه‌ای كه حذف شد
چه می‌دانیم
نتفلیكس یک كمپانی بزرگ چند رسانه‌ای است كه از دو دهه پیش آغاز به كار كرده و علاوه بر تولید انواع سرگرمی‌های سینمایی و تلویزیونی، روی شبكه‌های اینترنتی برنامه پخش می‌كند. 190 كشور دنیا از برنامه‌ها و خدمات این كمپانی استفاده می‌كنند و یكی از خدمات نتفلیكس یك شوی تلویزیونی است كه Patriot Act نام دارد و توسط حسن میناج هندی تبار اجرا می‌شود. این برنامه یك استندآپ كمدی سیاسی است كه هر قسمت از آن حدود 21 تا 27 دقیقه زمان دارد.
قسمتی از این شوی تلویزیونی كه به درخواست عربستان برای مردم این كشور از روی شبكه نتفلیكس حذف شده به سیاست‌های عربستان سعودی اختصاص داشت. میناج به عنوان مجری و كمدین در حدود 20 دقیقه دیدگاه شاهزاده‌های سعودی درباره یمن و بحران انسانی در این كشور را تشریح كرد و همچنین واكنش سعودی‌ها به پرونده قتل جمال خاشقجی را بازگو كرد كه به‌دلیل تناقض‌های ذاتی آن‌قدر با كمدی قرابت داشت كه میناج برای خنداندن مخاطبان نیاز به تلاش زیادی نداشته باشد.
حسن میناج كیست و چه گفت
والدین حسن میناج Hasan Minhaj اهل هند و مسلمان هستند. آنها قبل از سال 1985 و قبل از تولد فرزندانشان به آمریكا مهاجرت كردند. بنابراین میناج در آمریكا متولد شد، همانجا رشد كرد، به مدرسه رفت و در رشته علوم سیاسی دانشگاه كالیفرنیا فارغ‌التحصیل شد. او هم نویسنده است هم كمدین و هم مفسر سیاسی، كارشناس تلویزیونی و نیز بازیگر.
حسن میناج كه سال 2017 در جشن خبرنگاران كاخ سفید هم سخنرانی كرده، از سال 2008 به كمدی علاقه‌مند شد و علاوه بر شبكه‌های ان.بی.سی و ام.تی.وی، از 28 اكتبر 2018 با شوی Patriot Act در نتفلیكس فعالیت می‌كند.
این كمدین آمریكایی كه تخصصش كمدی‌سیاسی است در بخشی از استندآپ سانسور شده كه موضوع بحث ماست، گفته بود: حالا باید زمان خوبی باشد برای این‌كه ما در روابط خودمان با عربستان سعودی بازنگری داشته باشیم.
میناج تاكید كرده این حرف را به‌عنوان یك مسلمان و یك آمریكایی می‌زند تا تاكیدی داشته باشد به وضعیت مسلمانان در یمن و تساهل و تسامح آمریكایی‌ها در قبال عربستان سعودی.
این برنامه با چه استدلالی حذف شد
تصور كنید یك كمپانی بزرگ رسانه‌ای در كشور آمریكا كه یك شوی تلویزیونی با موضوع طنز سیاسی راه‌اندازی كرده و در هر برنامه سیاست‌ها و سیاستمدارن كشورهای مختلف و بخصوص دولت خود آمریكا را نقد می‌كند با دریافت یك نامه و به استناد یك قانون محلی، استندآپ كمدی مربوط به عربستان سعودی را از دسترس خارج می‌كند!
استندآپ مذكور اكتبر سال گذشته میلادی پخش شد و دولت عربستان سعودی در نامه‌ای به مدیران نتفلیكس از آنها درخواست كرد این برنامه را حذف كنند چون بر اساس ماده 6 قانون ضد جرایم سایبری عربستان كه توسط كمیسیون سعودی تدوین شده، هر گونه تولید، آماده‌سازی، انتقال یا نگهداری مواد مغایر با نظم عمومی، ارزش‌های دینی، اخلاق عمومی و حریم خصوصی در اینترنت ممنوع است!
نكته این است كه این قانون در عربستان هم چندان پذیرفته نیست و منتقدان زیادی دارد. روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای معتقدند این قانون به یك ابزار قدرتمند در دست رهبران سعودی تبدیل شده برای این‌كه دامنه سانسور را گسترش دهند و بتوانند حتی سخنرانی‌های آنلاین را هم سانسور كنند.
حالا كشوری كه براساس تحلیل‌ها و آمارهای آمریكایی رتبه سوم اعمال سانسور را بین كشورهای جهان دارد، براساس همین قانون بومی از یك مجموعه بزرگ رسانه‌ای خواسته برنامه میناج را سانسور كند و جالب‌تر این‌كه نتفلیكس هم پذیرفته و در پاسخ به منتقدان این طور از خودش دفاع كرده است: با قدرت از آزادی هنری در سراسر جهان حمایت می‌كنیم و با دریافت یك درخواست قانونی این برنامه را حذف كردیم تا به یك قانون بومی و محلی احترام گذاشته باشیم.
واكنش حسن میناج
به این سانسور چه بود
خبر حذف استنداپ كمدی میناج درباره عربستان را اولین بار فایننشیال تایمز منتشر کرد. میناج درباره این حذف اظهار نظر رسمی نكرد، اما در توییترش نوشت: واضح است بهترین راه برای این‌كه مانع تماشای هر چیزی شوند، این است كه آن را ممنوع كنند و باعث شوند به ترند آنلاین بدل شود و بعد در یوتیوب قرار بگیرد. اجازه بدهید فراموش نكنیم كه بزرگ‌ترین بحران انسانی همین حالا دارد در یمن اتفاق می‌افتد.
او در ادامه این توییت یك خیریه بزرگ آنلاین به نام كمیته نجات بین‌الملل را معرفی كرده كه از طریق آن، افراد از سراسر جهان می‌توانند به مردم یمن كمك كنند.
به نظر می‌رسد میناج بابت این سانسور اصلا ناراحت یا عصبانی نشده و غصه به دلش راه نداده، اما در عوض به خوبی از تاثیرات معكوس این اقدام به نفع اندیشه و دیدگاهش درباره یمن و عربستان سعودی بهره‌برداری كرده است.
رسانه‌ها درباره‌اش
چه نظری داشته‌اند
خبر حذف استندآپ حسن میناج از روی نتفلیكس و قطع دسترسی مردم عربستان به این برنامه با واكنش‌های رسانه‌ای متعددی همراه شده است. بسیاری از رسانه‌های جهان آن را مایه شگفتی دانسته‌اند و نیویورك‌تایمز گزارشی در این زمینه منتشر كرده كه از آن برای نوشتن این گزارش استفاده كرده‌ایم.
نیویورك تایمز، بی.بی.سی و بسیاری از بنگاه‌های رسانه‌ای جهان این اقدام نتفلیكس را عجیب و دور از انتظار توصیف كرده‌اند.
سی.ان.ان این اقدام را چیزی بیش از آزادی هنری دانسته و گاردین كه احتمالا مخاطبش را به سرنوشت خاشقجی ارجاع داده، نوشته است: تصور كنید كه میناج تابعیت عربستانی داشت؛ احتمالا به جرم جاسوسی دستگیر می‌شد و مورد شكنجه قرار می‌گرفت و حتی سرنوشت بدتری در انتظارش بود.
اما به نظر می‌رسد درباره دلایل، دست‌ها و مناسبات پشت پرده حرف و سخنی نباشد؛ چرا كه تقریبا همه جهان به لطف رئیس‌جمهور فعلی آمریكا كه مرزهای صراحت را درنوردیده و كیلومترها آنسوتر رفته، درباره رابطه و مناسبات بین آمریكا و عربستان سعودی آگاه هستند و احتمالا حذف و سانسور برنامه‌ای كه میلیون‌ها بار تماشا شده برایشان اهمیتی ندارد.
نتیجه این حذف چه بود
دولت عربستان نامه درخواست حذف این ویدئو را علاوه بر نتفلیكس برای یوتیوب هم فرستاده و در این مورد هم به ماده 6 قانون جرایم سایبری كه به آن اشاره كردیم، استناد كرده اما یوتیوب توجهی به نامه دولت عربستان نكرده و ویدئوی برنامه حسن میناج را به راحتی در دسترس همگان قرار دارد. تا این لحظه نزدیك به دو میلیون نفر یكی از آپلودهای این برنامه را در یوتیوب تماشا كرده‌اند.
