​​​​​​​رضا‭ ‬مونسان،‭ ‬عضو‭ ‬اتاق‭ ‬مشترك‭ ‬ایران‭ ‬و‭ ‬عراق

‭ ‬شرایط‭ ‬امروز‭ ‬كشور‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬ركود‭ ‬و‭ ‬تحریم‭ ‬بنگاه‌های‭ ‬اقتصادی‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬به‌شدت‭ ‬دچار‭ ‬بحران‭ ‬كرده‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬نتیجه‭ ‬راهكار‭ ‬برون‌رفت‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فضا‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬فرصت‌های‭ ‬صادراتی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬همه‭ ‬فرصت‌ها‭ ‬عراق‭ ‬موقعیت‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬برای‭ ‬ما‭ ‬دارد‭. ‬پایانه‌های‭ ‬مرزی‭ ‬مشترك‭ ‬و‭ ‬تبادلات‭ ‬تجاری‭ ‬خوب‭ ‬است؛‭ ‬بخش‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬جمعیت‭ ‬عراق‭ ‬در‭ ‬فاصله‭ ‬نزدیك‭ ‬از‭ ‬مرزهای‭ ‬ما‭ ‬ساكن‭ ‬هستند؛‭ ‬بنابراین‭ ‬اهمیت‭ ‬دارد‭ ‬شرایطی‭ ‬ایجاد‭ ‬كنیم‭ ‬كه‭ ‬این‭ ‬فرآیند‭ ‬تسهیل‭ ‬شود؛‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬تسهیل‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬دولت‭ ‬با‭ ‬سیاست‌گذاری‌هایی‭ ‬كه‭ ‬انجام‭ ‬می‌شود‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭ ‬و‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬اقدامات‭ ‬توسط‭ ‬تشكل‌های‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬مشخصا‭ ‬اتاق‌های‭ ‬بازرگانی‭ ‬و‭ ‬اتاق‭ ‬مشترك‭ ‬دو‭ ‬كشور‭ ‬و‭ ‬بخشی‭ ‬هم‭ ‬توسط‭ ‬فعالان‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭.‬

دولت‭ ‬امسال‭ ‬بخشنامه‌ای‭ ‬در‭ ‬مورد‭ ‬بازگشت‭ ‬ارز‭ ‬حاصله‭ ‬از‭ ‬صادرات‭ ‬ابلاغ‭ ‬كرد‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬مقطعی‭ ‬عراق‭ ‬و‭ ‬افغانستان‭ ‬مستثنا‭ ‬شد‭. ‬این‭ ‬بخشنامه‭ ‬توأم‭ ‬با‭ ‬جهش‭ ‬نرخ‭ ‬ارز‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬هردوی‭ ‬اینها‭  ‬سبب‭ ‬جهش‭ ‬میزان‭ ‬صادرات‭ ‬به‭ ‬عراق‭ ‬شد‭. ‬

بعد‭ ‬از‭ ‬مدتی‭ ‬دولت‭ ‬استثنا‭ ‬را‭ ‬برداشت‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬مشكل‭ ‬ایجاد‭ ‬كرد‭. ‬در‭ ‬مورد‭ ‬عراق‭ ‬باید‭ ‬بگویم‭ ‬این‭ ‬كشور‭ ‬بانك‭ ‬زیاد‭ ‬دارد،‭ ‬اما‭ ‬خدمات‭ ‬بانكی‭ ‬ارائه‭ ‬نمی‌دهند‭. ‬عمده‭ ‬تجار‭ ‬عراقی‭ ‬در‭ ‬تبادلات‭ ‬تجاری‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬روش‭ ‬حواله‭ ‬نقدی‭ ‬استفاده‭ ‬می‌كنند‭. ‬

حتی‭ ‬با‭ ‬كشوری‭ ‬مانند‭ ‬تركیه‭ ‬كه‭ ‬مشکل‭ ‬تحریم‌ها‭ ‬را‭ ‬ندارد،‭ ‬عراقی‌ها‭ ‬با‭ ‬همان‭ ‬روش‭ ‬جابه‌جایی‭ ‬نقدی‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬صرافی‌ها‭ ‬این‭ ‬كار‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهند‭. ‬فرآیند‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬شكل‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬وقتی‭ ‬صادركننده‭ ‬ایرانی‭ ‬كالایش‭ ‬را‭ ‬صادر‭ ‬می‌كند،‭ ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬خریدار‭ ‬عراقی‭ ‬می‌خواهد‭ ‬این‭ ‬تسویه‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬بدهد‭ ‬از‭ ‬طریق‭ ‬صرافی‭ ‬پول‭ ‬را‭ ‬پرداخت‭ ‬و‭ ‬صراف‭ ‬معادل‭ ‬ریالی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬شخص‭ ‬پرداخت‭ ‬می‌كند؛‭ ‬بنابراین‭ ‬اساسا‭ ‬ارزی‭ ‬جابه‌جا‭ ‬نمی‌شود‭ ‬كه‭ ‬صادركننده‭ ‬ملزم‭ ‬به‭ ‬بازگشت‭ ‬به‭ ‬چرخه‭ ‬اقتصاد‭ ‬كشور‭ ‬شود‭. ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬بخشنامه‭ ‬ابلاغ‭ ‬شد‭ ‬شاهد‭ ‬بودیم‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬صادركنندگان‭ ‬ترجیح‭ ‬دادند‭ ‬صادرات‭ ‬را‭ ‬متوقف‭ ‬كنند‭.‬

در‭ ‬بدنه‭ ‬كارشناسی‭ ‬دولت‭ ‬تصمیمات‭ ‬اشتباهی‭ ‬گرفته‭ ‬می‌شود‭ ‬كه‭ ‬اثر‭ ‬منفی‭ ‬دارد،‭ ‬به‭ ‬همین‭ ‬دلیل‭ ‬تقاضای‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬چنین‭ ‬تصمیماتی‭ ‬با‭ ‬مشاركت‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬اتاق‭ ‬بازرگانی‭ ‬كه‭ ‬چنین‭ ‬تجربیاتی‭ ‬دارند‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭. ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بانك‭ ‬مركزی‭ ‬انتقال‭ ‬دادیم،‭ ‬ولی‭ ‬اقدامی‭ ‬صورت‭ ‬نمی‌گیرد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬جلسات‭ ‬در‭ ‬بسته‭ ‬تصمیماتی‭ ‬می‌گیرند‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬واقعیت‭ ‬موجود‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭.‬