چهرهها چگونه جذب مستند میشوند
رابطه سینمای مستند و داستانی معمولا دوسویه بوده. بعضی از مستندسازها مانند سینماگران فعال در حوزه فیلم کوتاه، سینمای مستند را سکویی برای ورود به سینمای داستانی میدانند. هدف غایی آنها از فیلمسازی در حوزه سینمای مستند و تبدیل شدن به چهره، ورود به سینمای داستانی است. این گروه بعد از ورود به سینمای داستانی، دیگر به خانه اصلیشان که فیلم مستند بوده، برنمیگردند.
اما بعضی با تعصب و پایمردی در این حوزه گام برداشته و اصرار دارند تا همیشه مستندساز بمانند. فعالیت در سینمای داستانی همواره مخاطبان بیشتری داشته و فعالان در این حوزه برای عموم مردم بیشتر شناخته شدهاند اما سینمای مستند با وجود جذابیتهایش، همیشه چهرههای خودش را داشته. فیلمسازانی صاحب اندیشه که اغلب درگیر بازیهای اکران و ماجرای درآمدزایی نشده و بخش اندیشمند هنر سینما را نمایندگی میکنند.
تارههایی که محبوبیتشان کم نیست و آثارشان از سوی دوستداران سینمای مستند دنبال میشود. در یک دهه اخیر، نسل تازه مستندسازان بهویژه آنهایی که نام و اعتباری در سینمای مستند دارند، جذب سینمای داستانی شدهاند. محمدحسین مهدویان، محمد کارت و بهتازگی مهدی شامحمدی، پشت دوربین فیلم سینمایی رفتند اما از همین نسل، سینماگرانی مثل مرتضی پایهشناس با وجود کسب جوایز متعدد از جشنواره سینماحقیقت هنوز به سینمای داستانی پا نگذاشته است. حسام اسلامی، دیگر فیلمسازی است که همچنان در حوزه کارگردانی، تهیهکنندگی و پخش فیلم مستند فعالیت میکند و بعید به نظر میرسد بهزودی وارد حیطه سینمای مستند شود. مهدی باقری هم چنین وضعیتی دارد و ترجیح میدهد علاقههایش را در سینمای مستند دنبال کند. بهروز نورانیپور که همواره در مستندسازی فعال بوده، فیلم سینمایی هم ساخت اما آن فیلم هم در ادامه نگاه و سلیقهاش در سینمای مستند بود.
از نسل قبل، مهرداد اسکویی، فرهاد ورهرام، ارد عطارپور و نمونههایی از این دست با وجود شهرت و مقبولیت در سینمای مستند، هرگز تمایلی برای ورود به سینمای داستانی نشان ندادند. نسل پیش از آنها همچون منوچهر طیاب یا محمدرضا اصلانی هم شیفته سینمای مستند بودند و اگر اصلانی فیلم بلند ساخت، ارتباطش را با سینمای مستند قطع نکرد.
در این سالها، توجه سینماگران داستانی و ستارهها به سینمای مستند بیشتر شده است. دلیل اصلی این توجه، فضایی است که سینمای مستند برای تجربهگرایی و نوآوری ایجاد میکند. سینمای داستانی، درگیر معادلات مالی است و کمتر میتوان در آن سراغ تجربههای نو رفت. از سوی دیگر، وجهه فرهیختگی در سینمای مستند بیشتر است و فعالیت در آن به کسب اعتبار کمک میکند. این روزها مستند «کاپیتان من» سیاوش صفاریان پور، برنامه ساز تلویزیونی به تهیهکنندگی بهرام رادان در حال اکران است. این نخستین بار نیست که نام یک ستاره به عنوان تهیه کننده یا کارگردان در فیلمی مستند ثبت میشود. شهاب حسینی سالها پیش بهعنوان گوینده در مستند بلند «کربلا جغرافیای یک تاریخ» (داریوش یاری) حضور یافت. امین تارخ، بازیگر فقید سینمای ایران هم مستند حمید را تهیه کرده بود که هنوز نمایش داده نشده است. «من ناصر حجازی هستم» به کارگردانی امیر رفیعی و نیما طباطبایی یکی دیگر از فیلمهای مستندی است که ستارههای سینما مانند رویا تیموریان، شهاب حسینی، مسعود رایگان، پرویز پرستویی و پژمان جمشیدی در آن حضوری پررنگ دارند. جذابیتهای سینمای مستند در نوآوری و فرصتی است که به سازنده و مخاطبش میدهد تا دنیا را از منظری نو ببیند، حضور ستارههای سینمای داستانی در فضای سینمای مستند، توجه عموم مردم را که از تماشای مستند (به دلایل مختلف) محرومند به این حوزه بیشتر میکند. این حرکتها، گرچه اغلب به شکل جریان تداوم نمییابند اما به شکل مقطعی به جذب مخاطب برای این سینما کمک میکنند.
الناز دیمان - روزنامهنگار
تارههایی که محبوبیتشان کم نیست و آثارشان از سوی دوستداران سینمای مستند دنبال میشود. در یک دهه اخیر، نسل تازه مستندسازان بهویژه آنهایی که نام و اعتباری در سینمای مستند دارند، جذب سینمای داستانی شدهاند. محمدحسین مهدویان، محمد کارت و بهتازگی مهدی شامحمدی، پشت دوربین فیلم سینمایی رفتند اما از همین نسل، سینماگرانی مثل مرتضی پایهشناس با وجود کسب جوایز متعدد از جشنواره سینماحقیقت هنوز به سینمای داستانی پا نگذاشته است. حسام اسلامی، دیگر فیلمسازی است که همچنان در حوزه کارگردانی، تهیهکنندگی و پخش فیلم مستند فعالیت میکند و بعید به نظر میرسد بهزودی وارد حیطه سینمای مستند شود. مهدی باقری هم چنین وضعیتی دارد و ترجیح میدهد علاقههایش را در سینمای مستند دنبال کند. بهروز نورانیپور که همواره در مستندسازی فعال بوده، فیلم سینمایی هم ساخت اما آن فیلم هم در ادامه نگاه و سلیقهاش در سینمای مستند بود.
از نسل قبل، مهرداد اسکویی، فرهاد ورهرام، ارد عطارپور و نمونههایی از این دست با وجود شهرت و مقبولیت در سینمای مستند، هرگز تمایلی برای ورود به سینمای داستانی نشان ندادند. نسل پیش از آنها همچون منوچهر طیاب یا محمدرضا اصلانی هم شیفته سینمای مستند بودند و اگر اصلانی فیلم بلند ساخت، ارتباطش را با سینمای مستند قطع نکرد.
در این سالها، توجه سینماگران داستانی و ستارهها به سینمای مستند بیشتر شده است. دلیل اصلی این توجه، فضایی است که سینمای مستند برای تجربهگرایی و نوآوری ایجاد میکند. سینمای داستانی، درگیر معادلات مالی است و کمتر میتوان در آن سراغ تجربههای نو رفت. از سوی دیگر، وجهه فرهیختگی در سینمای مستند بیشتر است و فعالیت در آن به کسب اعتبار کمک میکند. این روزها مستند «کاپیتان من» سیاوش صفاریان پور، برنامه ساز تلویزیونی به تهیهکنندگی بهرام رادان در حال اکران است. این نخستین بار نیست که نام یک ستاره به عنوان تهیه کننده یا کارگردان در فیلمی مستند ثبت میشود. شهاب حسینی سالها پیش بهعنوان گوینده در مستند بلند «کربلا جغرافیای یک تاریخ» (داریوش یاری) حضور یافت. امین تارخ، بازیگر فقید سینمای ایران هم مستند حمید را تهیه کرده بود که هنوز نمایش داده نشده است. «من ناصر حجازی هستم» به کارگردانی امیر رفیعی و نیما طباطبایی یکی دیگر از فیلمهای مستندی است که ستارههای سینما مانند رویا تیموریان، شهاب حسینی، مسعود رایگان، پرویز پرستویی و پژمان جمشیدی در آن حضوری پررنگ دارند. جذابیتهای سینمای مستند در نوآوری و فرصتی است که به سازنده و مخاطبش میدهد تا دنیا را از منظری نو ببیند، حضور ستارههای سینمای داستانی در فضای سینمای مستند، توجه عموم مردم را که از تماشای مستند (به دلایل مختلف) محرومند به این حوزه بیشتر میکند. این حرکتها، گرچه اغلب به شکل جریان تداوم نمییابند اما به شکل مقطعی به جذب مخاطب برای این سینما کمک میکنند.
الناز دیمان - روزنامهنگار
تیتر خبرها




