«جام‌جم» از عملکرد رسانه‌ملی در اربعین سیدالشهدا گزارش می‌دهد
عاشقی به وقت نینوا
بیستم صفر موعدی برای همه آنهایی است که بخشی از قلب و روح‌شان را در کربلا گذاشته‌اند و در انتظار اربعین حسینی می‌مانند. خیلی‌های‌شان برای این‌که توان پیاده‌روی در این مسیر عاشقی را داشته‌باشند، از چند ماه قبل مسیرهای کوتاه را طی می‌کنند و برخی هم به‌دنبال بررسی مسیرها برای نهایی کردن سفر هستند.
اربعین انگار یک وعده ناگفته برای یک عزای جمعی است. یک موعد ناگفته تا آنهایی که اسم و رسم‌شان حسینی است، سفری را به نام سیدالشهدا آغاز کنند. تلویزیون هم هرسال برای همراهی آنهایی که جا مانده‌اند و البته اطلاع‌رسانی لازم برای آنهایی که برنامه سفر دارند، برنامه‌های ویژه‌ای تدارک می‌بیند. این‌که رسانه‌ملی تلاش میکند هرسال برنامه یا ارزش افزوده بیشتری را برای این مخاطبان فراهم کند، نشان از یک برنامه جامع برای گذر از این عزای جمعی دارد. تلویزیون امسال هم مثل هر سال، همراه عزاداران بود؛ همراهی‌هایی که هم در بخش صدا و هم در بخش سیما به‌خوبی مشهود بود. ازجمله تفاوت‌های امسال با سال‌های گذشته توجه به گونه‌های مختلف محتوایی از جمله انیمیشن بود. البته اگر بخواهیم کلان‌تر به مسأله نگاه کنیم، باید بگوییم توجه به سلیقه گروه‌های سنی مختلف، بیشتر از سال‌های قبل احساس می‌شد کما این‌که برنامه‌های مختلفی برای این گروه سنی روی آنتن رفت؛ برنامه‌هایی مثل شبکه اربعین نوجوانی تنها بخشی از برنامه‌هایی بود که برای گروه‌های سنی مختلف در این دوران روی آنتن رفت. در بخش صدا هم، رادیو اربعین مثل سال‌های گذشته توانست مخاطبان حوزه رادیو را به خود جذب کند. برنامه‌های مختلفی در این دوران روی آنتن تلویزیون و رادیو رفت که با استقبال مخاطبان همراه شد. جام‌جم در گزارش پیش‌رو، عملکرد رسانه‌ملی را در اربعین حسینی مورد بررسی قرار داده‌است. رسانه‌ملی همپا و همگام با همه مردم ایران‌زمین سعی و جهد تام داشت تا در تبیین و بازگویی آثار اربعین حسینی و پوشش رسانه‌ای مراسم و مناسکی که در بزرگداشت شهدای دشت نینوا و در راس همه آنها سالار و سرور شهیدان امام‌حسین(ع) برگزار می‌شد، نه فقط در کشور ما که در جای‌جای نقاط دنیا نقش بسزایی داشته‌باشد. پوشش صوتی و تصویری عزاداری‌های کوچک در شهرهای کم‌جمعیت ایران تا راهپیمایی عظیم اربعین حسینی در راستای همین ماموریت و رسالت بود.
پخش ساعت‌ها برنامه زنده از راهپیمایی
در واقع امسال صداوسیما در همه بخش‌های خود از معاونت‌های سیما و صدا گرفته تا استان‌ها، فضای مجازی و حتی برون‌مرزی تمام توان و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خود را به‌کار گرفت تا بازتاب و انعکاس مناسبی از رویدادها، گردهمایی‌ها و مراسم مرتبط با اربعین حسینی داشته‌باشد. پخش ساعت‌ها برنامه زنده از راهپیمایی عظیم اربعین حسینی و گفتوگو با شرکت‌کنندگان در این تجمع بزرگ انسانی و همچنین عوامل و دست‌اندرکاران ازجمله راهبردهای اساسی شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی رسانه‌ملی بود که با جدیت هر چه تمام‌تر دنبال شد. تولید آثار تلویزیونی در قالب‌‌های مختلف ازجمله مستند، نمایشی، ترکیبی و ... در دستور کار شبکه‌ها بود. برنامه‌های ترکیبی نیز با دعوت از مهمانان و کارشناسان سعی در پرداختن به ابعاد و زوایای کمتر شناخته شده از اربعین حسینی و تبیین اهداف امام‌حسین(ع) از قیام و مقاومت در برابر یزیدیان داشتند. در‌مجموع همه شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی سراسری، استانی، فضای مجازی و برون‌مرزی همه هم و غم خود را بر پوشش رسانه‌ای مناسب و مطلوب از اربعین حسینی متمرکز کرده بودند.
رویکرد متفاوت به پوشش مراسم
رویکرد امسال رسانه نسبت به سال‌های قبل حال و هوای متفاوت‌تری داشت، چرا که امسال از قبل با مراکز هماهنگی‌های لازم صورت گرفت و قرار شد رویکرد متفاوتی نسبت به پوشش مراسم اربعین امسال داشته‌باشند. بنابراین از حرکت خودجوش مردمی در راهپیمایی اربعین استفاده شد و مراکز، این حرکت را در شهرهای مختلف پوشش دادند.
از سوی دیگر امسال مردم حضور بسیار پررنگی در مراسم اربعین داشتند و مساجد، امامزاده‌ها، تکایا و... با ازدحام مردمی رو‌به‌رو شده‌بود، به همین دلیل شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، مراکز استان‌ها و... هم با توجه به امکانات فنی که در اختیار داشتند، این مراسم را پوشش دادند که البته حضور مردم بیشتر از این سطح پوشش بود که این مسأله نشان می‌دهد که رسانه‌ملی در ترویج فرهنگ عاشورایی نقش بی‌بدیلی داشته و دل مردم را عاشورایی و اربعینی کرده‌است. به گفته کارشناسان، کارنامه رسانه‌ملی این روزها بسیار درخشان بود، چرا که رسانه‌ملی تلاش کرد مراسم را به گونه‌ای پوشش دهد تا علاقه‌مندانی که دلشان می‌خواست در مراسم پیاده‌روی اربعین حضور داشته‌باشند اما بنا به دلایلی برایشان میسر نبود، خودشان را در این مراسم سهیم بدانند و دل‌هاشان همراه زائران باشد. همچنین تلاش شد با انتخاب مداحی‌های مناسب، شورحسینی به مردم منتقل شود. در واقع مداحی‌های بسیار وزین انتخاب شد.
تلاش برای معرفی مرز خسروی
همچنین دکتر پیمان جبلی، رئیس رسانه‌ملی سیزدهم شهریور با حضور در مرز خسروی با اشاره به این‌که از چندماه قبل، در استان‌هایی که دارای مرزهای خروجی به سمت کشور عراق هستند جلسات متعددی برای کمک حداکثری به ستاد اربعین برگزار شد، گفت: امسال با هم‌افزایی همه دستگاه‌ها از جمله رسانه‌ملی و نیز تدبیر بسیارخوب ستادملی اربعین، به‌رغم آن‌که امسال پرجمعیت‌ترین پیاده‌روی در تاریخ راهپیمایی‌های اربعین بوده، بهترین و روان‌ترین همایش پیاده‌روی اربعین را شاهد بودیم.
وی افزود: هدف اصلی رسانه‌ملی در همایش اربعین، کمک به توزیع زمانی و مکانی حرکت زائران به سمت مرزها برای جلوگیری از ازدحام و ترافیک جاده‌ها و خروجی‌هاست که خوشبختانه این امر با کمک و همراهی همکاران ما و سایر دستگاه‌ها در ستاد اربعین اتفاق افتاد.
جبلی که سال گذشته در زمان سفر به عتبات عالیات، از اهتمام رسانه‌ملی به معرفی این مرز با توجه به ظرفیت‌های ویژه آن خبر داده‌بود، گفت: علاوه بر این‌که خدمات ارائه شده به زائران عتبات عالیات در مرزهای سنتی عراق را با کمال تشکر و قدردانی از آنها، منعکس و معرفی می‌کنیم، از سال گذشته تلاش کرده‌ایم گذرگاه‌های جدید از جمله مرز خسروی که با عزم و همت دستگاه‌های اجرایی ایجاد شده‌است و گذرگاه سنتی و قدیمی عبور به کربلاست را نیز به مخاطبان معرفی کنیم.
پوشش راهپیمایی دلدادگان
پوشش شبکه‌های برون مرزی از گردهمایی بزرگ اربعین یکی دیگر از فعالیت‌های صداوسیما در این ایام بود. پوشش رویداد بزرگ عاشقان امام‌حسین(ع) و اهل‌بیت(ع) از سراسر عالم در پیاده‌روی اربعین حسینی توسط خبرنگاران شبکه العالم، شبکه جهانی سحر، شبکه هیسپان تی وی، شبکه الکوثر و شبکه پرس تی وی و... منعکس شد. در اربعین حسینی بسیاری که دل در گرو اباعبدا... دارند، نتوانستند قدم در مسیر کربلا بگذارند و امسال به پابوسی آن حضرت بروند. به همین علت مسیرهایی برای آنها در کشور معرفی شد تا با حضور در راهپیمایی اربعینی عشق به حسین(ع) و آرمان‌هایش را به جهانیان نشان دهند. رسانه‌ملی در شبکه‌های مختلف این رخداد را پوشش داد و با حضور در این مسیر و مناطق مختلف کشور بازتاب دهنده این شور و عشق بی‌بدیل بود.
پخش صدها عنوان برنامه اربعینی
همان‌طور که بیان شد صداوسیما در این ایام توانست همراه مخاطبان باشد چه آنان که در پیاده‌روی شرکت داشتند و چه جاماندگانی که از خانه پیگیر اخبار این رویداد بودند. در همین زمینه صادق یزدانی، دبیر ستاد اربعین سیما اعلام کرد: امسال صدها عنوان برنامه و مستند با محوریت پیاده‌روی اربعین برای پخش از شبکه‌های مختلف تلویزیون پخش شد. بر این اساس ارتباط زنده از ۱۵ نقطه در مسیر پیاده‌روی و همچنین شهرهای نجف و کربلا توسط شبکه‌های مختلف و به صورت متناوب روی آنتن رفت و گزارش‌های متنوعی از زائران حسینی و میزبانی مردم عراق در مواکب آماده و روانه آنتن شد. وی با بیان این‌که طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته برنامه‌های مختلفی از ابتدای صبح تا پایان شب از مسیر پیاده‌روی اربعین روی آنتن شبکه‌های مختلف رفت، گفت: در برنامه‌های اربعین امسال غالب موضوعات و محتوای تولیدی، شامل روایت‌های مردمی بود و برای هر چه جذاب‌تر شدن آنها، سعی شده قصه‌های متفاوت زندگی زائران و موکب‌داران از زوایای گوناگون به تصویر کشیده شود. او همچنین اعلام کرد: ارتباط زنده از مرزهای مختلف کشور و مبادی ورودی و خروجی به کشور عراق، پوشش زنده ورود زائران افغانستانی و پاکستانی از مرزهای شرقی کشور برای گذر از ایران و رسیدن به عراق و همچنین گفت‌وگوهای صمیمی با آنها، برقراری ارتباط زنده با مرزهای تمرچین، باشماق، خسروی، شلمچه، چذابه و مهران در ساعت‌های مختلف از شبکه‌های گوناگون و پوشش مراسم بدرقه نوجوانان زائر اولی از میدان آزادی از دیگر برنامه‌های ویژه اربعین امسال در تلویزیون بودند.
موکب راوی اربعین در فرودگاه
همچنین هم‌زمان با ایام اربعین حسینی، برای دومین سال متوالی پویش «راوی اربعین» در معاونت فضای مجازی رسانه‌ملی برنامه‌ریزی و در حال برگزاری است. این پویش باهدف دریافت روایت‌های مردمی پیاده‌روی اربعین، از ابتدای شهریورماه آغاز به کارکرده و تا بیست و ششم این ماه ادامه خواهد‌داشت. در این راستا، موکب راوی اربعین در سالن سلام فرودگاه امام‌خمینی به‌منظور ارتباط و اطلاع‌رسانی به زائران حسینی درخصوص این رویداد ملی و مردمی طی قریب به 10روز به‌صورت تمام‌وقت برقرار شد. رویکرد ارتباطی این موکب و تعامل با مخاطبان و علاقه‌مندان رسانه‌ملی و فعالان فضای مجازی، علاوه بر آگاهی‌بخشی و توسعه شناختی متناسب، سبب دریافت آثار متعدد تولید‌شده مردمی و حرفه‌ای به‌صورت عکس، مستند و گزارش بوده‌است. آیین‌های حسینی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مراسم‌های جمعی و اجتماعی شیعیان هستند که از حیث تأسیس، تکوین و کیفیت اجرا عمدتا با زمینه‌هایی از فرهنگ عامه عجین شده‌اند. از این‌رو تولید و پخش محتوای مردمی در آیین پیاده‌روی اربعین، زوایایی را تصویر میکند که با احساسات و عناصر متفاوت فرهنگی هر یک از زوار آمیخته شده و علاوه بر تقویت هویت جمعی تأثیرگذاری بالایی در جهت انتقال پیام دارد. توسعه رسانه‌ای چنین رویداد بی‌مانندی در عرصه مردمی، ضرورتی است که موجب «تقویت وحدت و گفتمان مصلحانه آن در سطح منطقه و جهان» خواهد‌بود. بسیاری از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای نیز مهمان این موکب حسینی بوده‌اند و با عضویت شبکه‌های پیام‌رسان پویش مذکور، گردش پیام رسانه‌ای مرتبط میان گروه‌های اجتماعی را فراهم ساخته‌اند. آثار دریافت شده به انتخاب هیات داوران از شبکه‌های صداوسیما پخش خواهند‌شد و آثار برتر نیز پس از بررسی و داوری اعلام و از افراد برگزیده تقدیر خواهد‌شد. شرکت‌کنندگان در این پویش می‌توانند با روایت‌های صوتی، متنی و تصویری خود از اجتماع میلیونی شیعیان جهان در مسیرهای پیاده‌روی، راوی اربعین برای جاماندگان باشند. افرادی که مایل به شرکت در این پویش هستند، می‌توانند روایت‌های صوتی و تصویری خود را به شماره 09999221401 در پیام‌رسان‌های ایرانی بله و ایتا ارسال کنند. همچنین علاقه‌مندان به دیدن، شنیدن و خواندن روایت‌های این پویش با ارسال عدد 100 به سرشماره 30001515، لینک عضویت در کانال راوی اربعین در پیام‌رسان‌های ایتا و بله را دریافت می‌کنند.
مستندهای اربعینی
در این ایام شبکه‌های مختلف سیما مستندهایی را متناسب با حال‌و‌هوای اربعین و ماه صفر راهی آنتن کردند که در این باره می‌توان به مستندهای دربند، اربعین تا اربعین، همسفران جابر، نامور همچون حسین، خادمین و... اشاره کرد. مستند «دربند» روایتی بود از زنده نگه داشتن عاشورا در قفقاز به کارگردانی حسین همایونفر. بخشی از دربند به سختی‌های برگزاری مراسم و شعائر عاشورا در زمان حکومت سوسیالیستی شوروی می‌پرداخت.مستند همسفران جابر تدارک دیگری بود که به بازخوانی حضور زائران در مراسم اربعین حسینی اختصاص داشت.حکایت متفاوت و شگفت‌انگیزی از مهمانان امام‌حسین(ع) از «جابر» تاکنون که به مهمانی او دعوت می‌شوند و هدایای ویژه‌ای می‌گیرند. این مستند تاریخی به تهیه‌کنندگی احمد شفیعی و نویسندگی سیده‌حدیث میرفیضی روانه آنتن شد. نامور همچون حسین، عنوان مستند دیگری بود که به گفتوگو با همرزمان شهید حسین نامور که در درگیری منطقه صفر مرزی به درجه رفیع شهادت نائل شد می‌پرداخت. خادمین به کارگردانی مهدی شاهسواری مستندی است درخصوص پیاده‌روی اربعین، گفتوگو با خادمین امام‌حسین(ع) و خدماتی که شیفتگان اهل‌بیت(ع) به زوار امام‌حسین(ع) می‌دهند.مولوی اکرم، مستند دیگر تلویزیون در این ایام بود. مجید فرجی، تهیه‌کننده و کارگردان این مستند بیان کرد: این فیلم داستان یکی از علمای اهل تسنن در استان سیستان‌و‌بلوچستان است؛ مردی که سال‌ها در پاکستان تحصیل کرده و همان‌جا امامت جمعه یکی از شهرها را هم بهعهده داشت، ولی در نهایت به روستای اورکی در شهرستان چابهار نقل مکان کرد و همان‌جا ماندگار شد اما عشق به امام‌حسین(ع) داستان متفاوتی برای او رقم زد.
وی افزود: داستان از آنجا شروع می‌شود که مولوی اکرم که همیشه دوست داشت به زیارت حرم امام‌حسین(ع) برود، در اوج همه‌گیری کووید ــ 19 با یک تماس تلفنی، احساس میکند که به آرزویش می‌رسد، تماسی که از او می‌خواهد همراه با گذرنامه‌اش به تهران بیاید تا تنها شخصی باشد که به خاطر محدودیت‌های کرونا، از استان سیستان‌و‌بلوچستان و به صورت هوایی عازم عراق خواهد‌بود. تهیه‌کننده و کارگردان مستند مولوی اکرم خاطرنشان کرد: اینجاست که مشکلات فراوانی برای این عالم اهل سنت به وجود می‌آید و هر بار تا مرز ناامیدی از همراهی با زائران حسین پیش می‌رود، ولی دست تقدیر برای او داستان دیگری را نوشته‌است.
ملزومات گزارشگری یک حماسه پرشور
از دیگر اقدامات رسانه‌ملی در این ایام راه‌اندازی رادیو اربعین بود که این شبکه رادیویی از هشت سال پیش تاکنون از اول ماه صفر تا پایان راهپیمایی اربعین همگام با زائران حسینی به طور 24ساعته به این رویداد بزرگ و بزرگ‌ترین تجمع دوستداران امام‌حسین(ع) می‌پردازد. در آستانه اربعین حسینی امور مخاطبان اداره‌کل روابط‌عمومی میزبان تهیه‌کننده، مجری و برخی از دست‌اندرکاران رادیو اربعین شد.
تیمورکوشکی، یکی از گویندگان و گزارشگران معروف رادیو اربعین در کربلا در برنامه «هر شب با رادیو اربعین از کربلا» درباره گزارش‌های خود که برای شنوندگان رادیو اربعین تهیه کرده با جام‌جم گفتوگو کرد. او از وجود میلیون‌ها دل عاشق از سراسر جهان که به مکتب حیات بخش اهل بیت عصمت و طهارت روی آورده‌اند و از پیامبر و آل علی سخن گفت و تاکید کرد: گزارشگران باید اطلاعات خود را بهروز کنند تا بتوانند واقعیت‌های کربلا را به جهانیان انتقال دهند.
کوشکی درباره فعالیت خود در کربلا عنوان کرد: روزانه با همه زائران، عاشقان و شیفتگانی که از شهرها، استان‌ها و کشورهای مختلف به کربلا می‌آیند یا از طریق نجف به سمت کربلا حرکت می‌کنند، گفتوگو کردیم. آنها در عمودها و موکب‌های مختلف استراحت می‌کردند و سعی داشتند خودشان را به کربلا برسانند و زیارت کنند. روزانه 15 ــ 10 گزارش با مدت زمان حدود 10 تا 7 دقیقه برای شبکه رادیویی اربعین تهیه می‌کردیم. هدف‌مان انتقال این حرکت جهانی به گوش مردم عزیزمان در ایران است تا آنها هم جزئی از این رویداد بزرگ جهانی باشند. البته بسیاری از خاطرات در این مسیر وجود دارد و بزرگ‌ترین آنها همدلی و همکاری همه با یکدیگر است. کمک به هم و احترام به یکدیگر نیز در این مسیر بسیار مهم است. این آموزه‌ها از تعالیم امام‌حسین(ع) برای همه زائرانش به‌عنوان کارآمدی جهانی و نوین ارائه می‌شود. درسی که از اربعین می‌آموزیم. من در طول مسیر شاهدم که زائران کمک و محبت می‌کنند، احترام می‌گذارند و در مقابل گرمای شدید حدود 50 درجه سانتی‌گراد مقاومت می‌کنند. آنچه که خود نیاز دارند را به دیگران می‌دهند و در این اقدام، نقشی فراهم می‌کنند تا ثواب و اجری به آنها برسد. این آموزه‌ها نه‌تنها در ابعاد جهانی بلکه در داخل کشور نیز تقویت می‌شود و اهمیت بیشتری از اربعین دارند. کوشکی بیان کرد: یک گزارشگر رادیو برای انجام وظایف خود باید اطلاعات بهروز داشته‌باشد تا در مورد عبور و مرور در مرزها و مسیرهای مختلف در اربعین به مخاطب ارائه دهد. این اطلاعات شامل جزئیاتی مانند میزان تردد مردم در مرزها، مشکلات و نیازهای آنها و همچنین آمار ورودی و خروجی زائران از مرزها با گذرنامه است. امسال در اربعین، تعداد زائران نسبت به سال گذشته افزایش یافته‌است و بیشترین تعداد زائر از مرزهای مهران و شلمچه وارد شده‌اند. همچنین ظرفیت‌های مرزی در مناطق تمرچین، باشماق و خسروی بهبود یافته‌است و به زائران توصیه می‌شود در صورت امکان از این مرزها استفاده کنند.
قصه‌های متفاوت حسینی
عشق به امام حسین(ع) انحصاری نیست. همه عاشقند و می‌خواهند به سهم خودشان عشق‌شان را به ایشان نشان بدهند. هر فردی بنا به مسئولیتی که بهعهده دارد سعی میکند ادای دین داشته باشد. همین موضوع دستمایه‌ای شد تا امسال سریال‌سازان هم نگاه متفاوتی برای ساخت سریال‌های حسینی داشته باشند تا امسال رنگ و لعاب ویژه‌ای برای مخاطبان داشته باشد. با شروع ایام محرم و صفر سریال‌های عشق کوفی، عاشورا و مجموعه نمایشی جرس روانه آنتن شد که هر‌کدام از آنها ویژگی‌های منحصربه‌فردی داشتند که توانستند رضایت مخاطبان را جلب کنند که دراین بخش این موضوع را مرور می‌کنیم.
عشق از نگاهی دیگر
یکی از سریال‌های ویژه امسال با عنوان «عشق کوفی» برای ایام محرم و صفر که پایان هفته گذشته و پس از اربعین حسینی نیز ادامه قسمت‌های آن روی آنتن رفت. در این سریال شاهد وقایع کوفه در آستانه بروز واقعه کربلا هستیم و همچنین تولد عشقی پردردسر میان شخصیت‌های اصلی قصه نیز در این بحبوحه ماجراهای بیشتری را ایجاد میکند. یکی از بازیگران این سریال سیدجواد هاشمی است که ایفاگر حبیب ابن مظاهر است. گریم سید جواد هاشمی در عشق کوفی سنگین است و در نگاه اول نمی‌توان حدس زد چه کسی نقش حبیب‌بن مظاهررا بازی میکند. هاشمی به جام‌جم گفت: حبیب‌بن مظاهر را نیز یک شخصیت قبراق می‌دانم که با وجود سن بالا، فرمانده یمین سپاه امام حسین(ع) بوده. یک فرد کاملا با‌تجربه، کارکشته، توانمند و جنگاور. قاعدتا من نکات را از قبل می‌دانستم و تا حدودی اطلاعات درباره جزئیات زندگی این شخصیت داشتم. برای همین به نظرم آمد این شخصیت را در سریال با آگاهی بازی می‌کنم. وی اشاره کرد: در این سریال تنها چند نقش وجود دارد که شخصیت‌های واقعی هستند که به نظرم مهم‌ترین آنها حبیب‌بن مظاهر است. این نکته را بگویم که من بلافاصله پیشنهاد بازی در این نقش را نپذیرفتم، چون باید نقش یک پیرمرد سن و سال‌دار بالای80 را بازی می‌کردم که گفتم نه چهره‌ام و نه سن و سالم به این نقش می‌خورد. قاعدتا نیاز به یک گریم سنگین داشت و هر کسی هم قبول نخواهد کرد بیش از 4 ساعت زیر گریم باشد اما با این حال پذیرفتم. چون دیدم نقش خوبی است.
همنوایی نمایش و گفتوگو
مجموعه «جرس» از دیگر کارهای نمایشی تلویزیون در ایام منتهی به اربعین بود که توانست قالب متفاوتی را به مخاطبان ارائه کند. محسن فراهانی، تهیه‌کننده به جام‌جم گفته بود: سه دلیل برای نشان دادن برنامه به شکل فعلی داشتیم؛ اولا پشت‌صحنه برای مخاطب جذاب است و هیچ‌وقت تکراری نمی‌شود و می‌خواهد بداند چه خبر است. اگر فقط قسمت نمایش برنامه بریده و پخش شود، شاید چندان جذابیتی نداشته باشد و بازیگر هم راضی نباشد و بگوید یک اجرای عجله‌ای و ضعیف انجام دادم و آن را پخش نکنید. به همین دلیل، برنامه را در این قالب جلو بردیم که علاوه بر یک چالش بازیگری قرار است سیری طی شود تا به آن نمایش برسیم. احساس کردیم در حین اجرای نمایش، بهتر است گپ‌و‌گفتی با مهمان داشته باشیم. گفتیم به‌جای این که مهمان را روی صندلی مرسوم مجری و مهمان بنشانیم و مصاحبه‌ای را که همه برنامه‌ها دارند، انجام دهیم، این گپ‌و‌گفت را در خلال میز گریم و اتاق طراحی صحنه ببریم. این مدل اجرا می‌تواند جذاب باشد و در عین‌حال چالش ایجاد کند. وی عنوان کرده بود: اجازه می‌دادیم بازیگران خودشان کارهایی که دوست دارند را انجام دهند؛ مثلا آقای انوش معظمی به کارگردان گفت شما گفتید کنار آتش بایستم، می‌شود به جای ایستادن، بنشینم؟ این نشستن، کل قاب‌های ما را عوض می‌کرد اما اجازه می‌دادیم آنها راحت باشند. درست است که آقای کوروش سلیمانی آنها را به سمت نقش هدایت می‌کرد، ولی هدایتی که داخل فیلم‌ها رخ می‌دهد، نبود. نکاتی که به آنان گفته می‌شد، فقط برای این بود که خلق موقعیت داشته باشیم تا به آن حس نزدیک شوند.
فرهنگ عاشورا در یک سریال
ازجمله مجموعه‌هایی که با ورود به محرم و صفر روی آنتن رفت تا کار خود را آغاز کند، مجموعه «عاشورا» به کارگردانی هادی حجازی‌فر بود که روایتی از مجاهدت‌های فرمانده لشکر عاشورا، شهید مهدی باکری و برادرش حمید باکری است که توانسته مفاهیم عاشورایی لشکری به همین نام را به تصویر بکشد. محمدرضا طاهرنژاد، بازیگر نقش شهیداحمد کاظمی در این سریال پیش از این درخصوص بازی در این نقش و اهمیت پرداختن به آن به جام‌جم گفته بود: من و هم‌نسلان من تا حد زیادی از این فضا دور بوده‌ایم و به همین دلیل به‌عنوان بازیگر برای رسیدن به نقش شهید احمد کاظمی تحقیقات زیادی انجام دادم. برای رسیدن به نقش این سردار شهید با دوستان و همرزمان او صحبت‌های زیادی داشتم و کتاب‌ها و مقالات زیادی را درباره شخصیت این شهید خواندم تا بتوانم هر چه بهتر با خصوصیات اخلاقی یا رفتارهای خاصی که داشتند، آشنا شوم. پس از پژوهش درباره شخصیت شهیداحمد کاظمی به ناشناخته‌هایی از این شهید رسیدم و فهمیدم که او جزو یکی از تاثیرگذارترین فرماندهان جنگ تحمیلی بوده است.
فاطمه عودباشی و نوشین مجلسی - گروه رسانه
پخش ساعت‌ها برنامه زنده از راهپیمایی
در واقع امسال صداوسیما در همه بخش‌های خود از معاونت‌های سیما و صدا گرفته تا استان‌ها، فضای مجازی و حتی برون‌مرزی تمام توان و امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خود را به‌کار گرفت تا بازتاب و انعکاس مناسبی از رویدادها، گردهمایی‌ها و مراسم مرتبط با اربعین حسینی داشته‌باشد. پخش ساعت‌ها برنامه زنده از راهپیمایی عظیم اربعین حسینی و گفتوگو با شرکت‌کنندگان در این تجمع بزرگ انسانی و همچنین عوامل و دست‌اندرکاران ازجمله راهبردهای اساسی شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی رسانه‌ملی بود که با جدیت هر چه تمام‌تر دنبال شد. تولید آثار تلویزیونی در قالب‌‌های مختلف ازجمله مستند، نمایشی، ترکیبی و ... در دستور کار شبکه‌ها بود. برنامه‌های ترکیبی نیز با دعوت از مهمانان و کارشناسان سعی در پرداختن به ابعاد و زوایای کمتر شناخته شده از اربعین حسینی و تبیین اهداف امام‌حسین(ع) از قیام و مقاومت در برابر یزیدیان داشتند. در‌مجموع همه شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی سراسری، استانی، فضای مجازی و برون‌مرزی همه هم و غم خود را بر پوشش رسانه‌ای مناسب و مطلوب از اربعین حسینی متمرکز کرده بودند.
رویکرد متفاوت به پوشش مراسم
رویکرد امسال رسانه نسبت به سال‌های قبل حال و هوای متفاوت‌تری داشت، چرا که امسال از قبل با مراکز هماهنگی‌های لازم صورت گرفت و قرار شد رویکرد متفاوتی نسبت به پوشش مراسم اربعین امسال داشته‌باشند. بنابراین از حرکت خودجوش مردمی در راهپیمایی اربعین استفاده شد و مراکز، این حرکت را در شهرهای مختلف پوشش دادند.
از سوی دیگر امسال مردم حضور بسیار پررنگی در مراسم اربعین داشتند و مساجد، امامزاده‌ها، تکایا و... با ازدحام مردمی رو‌به‌رو شده‌بود، به همین دلیل شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، مراکز استان‌ها و... هم با توجه به امکانات فنی که در اختیار داشتند، این مراسم را پوشش دادند که البته حضور مردم بیشتر از این سطح پوشش بود که این مسأله نشان می‌دهد که رسانه‌ملی در ترویج فرهنگ عاشورایی نقش بی‌بدیلی داشته و دل مردم را عاشورایی و اربعینی کرده‌است. به گفته کارشناسان، کارنامه رسانه‌ملی این روزها بسیار درخشان بود، چرا که رسانه‌ملی تلاش کرد مراسم را به گونه‌ای پوشش دهد تا علاقه‌مندانی که دلشان می‌خواست در مراسم پیاده‌روی اربعین حضور داشته‌باشند اما بنا به دلایلی برایشان میسر نبود، خودشان را در این مراسم سهیم بدانند و دل‌هاشان همراه زائران باشد. همچنین تلاش شد با انتخاب مداحی‌های مناسب، شورحسینی به مردم منتقل شود. در واقع مداحی‌های بسیار وزین انتخاب شد.
تلاش برای معرفی مرز خسروی
همچنین دکتر پیمان جبلی، رئیس رسانه‌ملی سیزدهم شهریور با حضور در مرز خسروی با اشاره به این‌که از چندماه قبل، در استان‌هایی که دارای مرزهای خروجی به سمت کشور عراق هستند جلسات متعددی برای کمک حداکثری به ستاد اربعین برگزار شد، گفت: امسال با هم‌افزایی همه دستگاه‌ها از جمله رسانه‌ملی و نیز تدبیر بسیارخوب ستادملی اربعین، به‌رغم آن‌که امسال پرجمعیت‌ترین پیاده‌روی در تاریخ راهپیمایی‌های اربعین بوده، بهترین و روان‌ترین همایش پیاده‌روی اربعین را شاهد بودیم.
وی افزود: هدف اصلی رسانه‌ملی در همایش اربعین، کمک به توزیع زمانی و مکانی حرکت زائران به سمت مرزها برای جلوگیری از ازدحام و ترافیک جاده‌ها و خروجی‌هاست که خوشبختانه این امر با کمک و همراهی همکاران ما و سایر دستگاه‌ها در ستاد اربعین اتفاق افتاد.
جبلی که سال گذشته در زمان سفر به عتبات عالیات، از اهتمام رسانه‌ملی به معرفی این مرز با توجه به ظرفیت‌های ویژه آن خبر داده‌بود، گفت: علاوه بر این‌که خدمات ارائه شده به زائران عتبات عالیات در مرزهای سنتی عراق را با کمال تشکر و قدردانی از آنها، منعکس و معرفی می‌کنیم، از سال گذشته تلاش کرده‌ایم گذرگاه‌های جدید از جمله مرز خسروی که با عزم و همت دستگاه‌های اجرایی ایجاد شده‌است و گذرگاه سنتی و قدیمی عبور به کربلاست را نیز به مخاطبان معرفی کنیم.
پوشش راهپیمایی دلدادگان
پوشش شبکه‌های برون مرزی از گردهمایی بزرگ اربعین یکی دیگر از فعالیت‌های صداوسیما در این ایام بود. پوشش رویداد بزرگ عاشقان امام‌حسین(ع) و اهل‌بیت(ع) از سراسر عالم در پیاده‌روی اربعین حسینی توسط خبرنگاران شبکه العالم، شبکه جهانی سحر، شبکه هیسپان تی وی، شبکه الکوثر و شبکه پرس تی وی و... منعکس شد. در اربعین حسینی بسیاری که دل در گرو اباعبدا... دارند، نتوانستند قدم در مسیر کربلا بگذارند و امسال به پابوسی آن حضرت بروند. به همین علت مسیرهایی برای آنها در کشور معرفی شد تا با حضور در راهپیمایی اربعینی عشق به حسین(ع) و آرمان‌هایش را به جهانیان نشان دهند. رسانه‌ملی در شبکه‌های مختلف این رخداد را پوشش داد و با حضور در این مسیر و مناطق مختلف کشور بازتاب دهنده این شور و عشق بی‌بدیل بود.
پخش صدها عنوان برنامه اربعینی
همان‌طور که بیان شد صداوسیما در این ایام توانست همراه مخاطبان باشد چه آنان که در پیاده‌روی شرکت داشتند و چه جاماندگانی که از خانه پیگیر اخبار این رویداد بودند. در همین زمینه صادق یزدانی، دبیر ستاد اربعین سیما اعلام کرد: امسال صدها عنوان برنامه و مستند با محوریت پیاده‌روی اربعین برای پخش از شبکه‌های مختلف تلویزیون پخش شد. بر این اساس ارتباط زنده از ۱۵ نقطه در مسیر پیاده‌روی و همچنین شهرهای نجف و کربلا توسط شبکه‌های مختلف و به صورت متناوب روی آنتن رفت و گزارش‌های متنوعی از زائران حسینی و میزبانی مردم عراق در مواکب آماده و روانه آنتن شد. وی با بیان این‌که طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته برنامه‌های مختلفی از ابتدای صبح تا پایان شب از مسیر پیاده‌روی اربعین روی آنتن شبکه‌های مختلف رفت، گفت: در برنامه‌های اربعین امسال غالب موضوعات و محتوای تولیدی، شامل روایت‌های مردمی بود و برای هر چه جذاب‌تر شدن آنها، سعی شده قصه‌های متفاوت زندگی زائران و موکب‌داران از زوایای گوناگون به تصویر کشیده شود. او همچنین اعلام کرد: ارتباط زنده از مرزهای مختلف کشور و مبادی ورودی و خروجی به کشور عراق، پوشش زنده ورود زائران افغانستانی و پاکستانی از مرزهای شرقی کشور برای گذر از ایران و رسیدن به عراق و همچنین گفت‌وگوهای صمیمی با آنها، برقراری ارتباط زنده با مرزهای تمرچین، باشماق، خسروی، شلمچه، چذابه و مهران در ساعت‌های مختلف از شبکه‌های گوناگون و پوشش مراسم بدرقه نوجوانان زائر اولی از میدان آزادی از دیگر برنامه‌های ویژه اربعین امسال در تلویزیون بودند.
موکب راوی اربعین در فرودگاه
همچنین هم‌زمان با ایام اربعین حسینی، برای دومین سال متوالی پویش «راوی اربعین» در معاونت فضای مجازی رسانه‌ملی برنامه‌ریزی و در حال برگزاری است. این پویش باهدف دریافت روایت‌های مردمی پیاده‌روی اربعین، از ابتدای شهریورماه آغاز به کارکرده و تا بیست و ششم این ماه ادامه خواهد‌داشت. در این راستا، موکب راوی اربعین در سالن سلام فرودگاه امام‌خمینی به‌منظور ارتباط و اطلاع‌رسانی به زائران حسینی درخصوص این رویداد ملی و مردمی طی قریب به 10روز به‌صورت تمام‌وقت برقرار شد. رویکرد ارتباطی این موکب و تعامل با مخاطبان و علاقه‌مندان رسانه‌ملی و فعالان فضای مجازی، علاوه بر آگاهی‌بخشی و توسعه شناختی متناسب، سبب دریافت آثار متعدد تولید‌شده مردمی و حرفه‌ای به‌صورت عکس، مستند و گزارش بوده‌است. آیین‌های حسینی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین مراسم‌های جمعی و اجتماعی شیعیان هستند که از حیث تأسیس، تکوین و کیفیت اجرا عمدتا با زمینه‌هایی از فرهنگ عامه عجین شده‌اند. از این‌رو تولید و پخش محتوای مردمی در آیین پیاده‌روی اربعین، زوایایی را تصویر میکند که با احساسات و عناصر متفاوت فرهنگی هر یک از زوار آمیخته شده و علاوه بر تقویت هویت جمعی تأثیرگذاری بالایی در جهت انتقال پیام دارد. توسعه رسانه‌ای چنین رویداد بی‌مانندی در عرصه مردمی، ضرورتی است که موجب «تقویت وحدت و گفتمان مصلحانه آن در سطح منطقه و جهان» خواهد‌بود. بسیاری از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای نیز مهمان این موکب حسینی بوده‌اند و با عضویت شبکه‌های پیام‌رسان پویش مذکور، گردش پیام رسانه‌ای مرتبط میان گروه‌های اجتماعی را فراهم ساخته‌اند. آثار دریافت شده به انتخاب هیات داوران از شبکه‌های صداوسیما پخش خواهند‌شد و آثار برتر نیز پس از بررسی و داوری اعلام و از افراد برگزیده تقدیر خواهد‌شد. شرکت‌کنندگان در این پویش می‌توانند با روایت‌های صوتی، متنی و تصویری خود از اجتماع میلیونی شیعیان جهان در مسیرهای پیاده‌روی، راوی اربعین برای جاماندگان باشند. افرادی که مایل به شرکت در این پویش هستند، می‌توانند روایت‌های صوتی و تصویری خود را به شماره 09999221401 در پیام‌رسان‌های ایرانی بله و ایتا ارسال کنند. همچنین علاقه‌مندان به دیدن، شنیدن و خواندن روایت‌های این پویش با ارسال عدد 100 به سرشماره 30001515، لینک عضویت در کانال راوی اربعین در پیام‌رسان‌های ایتا و بله را دریافت می‌کنند.
مستندهای اربعینی
در این ایام شبکه‌های مختلف سیما مستندهایی را متناسب با حال‌و‌هوای اربعین و ماه صفر راهی آنتن کردند که در این باره می‌توان به مستندهای دربند، اربعین تا اربعین، همسفران جابر، نامور همچون حسین، خادمین و... اشاره کرد. مستند «دربند» روایتی بود از زنده نگه داشتن عاشورا در قفقاز به کارگردانی حسین همایونفر. بخشی از دربند به سختی‌های برگزاری مراسم و شعائر عاشورا در زمان حکومت سوسیالیستی شوروی می‌پرداخت.مستند همسفران جابر تدارک دیگری بود که به بازخوانی حضور زائران در مراسم اربعین حسینی اختصاص داشت.حکایت متفاوت و شگفت‌انگیزی از مهمانان امام‌حسین(ع) از «جابر» تاکنون که به مهمانی او دعوت می‌شوند و هدایای ویژه‌ای می‌گیرند. این مستند تاریخی به تهیه‌کنندگی احمد شفیعی و نویسندگی سیده‌حدیث میرفیضی روانه آنتن شد. نامور همچون حسین، عنوان مستند دیگری بود که به گفتوگو با همرزمان شهید حسین نامور که در درگیری منطقه صفر مرزی به درجه رفیع شهادت نائل شد می‌پرداخت. خادمین به کارگردانی مهدی شاهسواری مستندی است درخصوص پیاده‌روی اربعین، گفتوگو با خادمین امام‌حسین(ع) و خدماتی که شیفتگان اهل‌بیت(ع) به زوار امام‌حسین(ع) می‌دهند.مولوی اکرم، مستند دیگر تلویزیون در این ایام بود. مجید فرجی، تهیه‌کننده و کارگردان این مستند بیان کرد: این فیلم داستان یکی از علمای اهل تسنن در استان سیستان‌و‌بلوچستان است؛ مردی که سال‌ها در پاکستان تحصیل کرده و همان‌جا امامت جمعه یکی از شهرها را هم بهعهده داشت، ولی در نهایت به روستای اورکی در شهرستان چابهار نقل مکان کرد و همان‌جا ماندگار شد اما عشق به امام‌حسین(ع) داستان متفاوتی برای او رقم زد.
وی افزود: داستان از آنجا شروع می‌شود که مولوی اکرم که همیشه دوست داشت به زیارت حرم امام‌حسین(ع) برود، در اوج همه‌گیری کووید ــ 19 با یک تماس تلفنی، احساس میکند که به آرزویش می‌رسد، تماسی که از او می‌خواهد همراه با گذرنامه‌اش به تهران بیاید تا تنها شخصی باشد که به خاطر محدودیت‌های کرونا، از استان سیستان‌و‌بلوچستان و به صورت هوایی عازم عراق خواهد‌بود. تهیه‌کننده و کارگردان مستند مولوی اکرم خاطرنشان کرد: اینجاست که مشکلات فراوانی برای این عالم اهل سنت به وجود می‌آید و هر بار تا مرز ناامیدی از همراهی با زائران حسین پیش می‌رود، ولی دست تقدیر برای او داستان دیگری را نوشته‌است.
ملزومات گزارشگری یک حماسه پرشور
از دیگر اقدامات رسانه‌ملی در این ایام راه‌اندازی رادیو اربعین بود که این شبکه رادیویی از هشت سال پیش تاکنون از اول ماه صفر تا پایان راهپیمایی اربعین همگام با زائران حسینی به طور 24ساعته به این رویداد بزرگ و بزرگ‌ترین تجمع دوستداران امام‌حسین(ع) می‌پردازد. در آستانه اربعین حسینی امور مخاطبان اداره‌کل روابط‌عمومی میزبان تهیه‌کننده، مجری و برخی از دست‌اندرکاران رادیو اربعین شد.
تیمورکوشکی، یکی از گویندگان و گزارشگران معروف رادیو اربعین در کربلا در برنامه «هر شب با رادیو اربعین از کربلا» درباره گزارش‌های خود که برای شنوندگان رادیو اربعین تهیه کرده با جام‌جم گفتوگو کرد. او از وجود میلیون‌ها دل عاشق از سراسر جهان که به مکتب حیات بخش اهل بیت عصمت و طهارت روی آورده‌اند و از پیامبر و آل علی سخن گفت و تاکید کرد: گزارشگران باید اطلاعات خود را بهروز کنند تا بتوانند واقعیت‌های کربلا را به جهانیان انتقال دهند.
کوشکی درباره فعالیت خود در کربلا عنوان کرد: روزانه با همه زائران، عاشقان و شیفتگانی که از شهرها، استان‌ها و کشورهای مختلف به کربلا می‌آیند یا از طریق نجف به سمت کربلا حرکت می‌کنند، گفتوگو کردیم. آنها در عمودها و موکب‌های مختلف استراحت می‌کردند و سعی داشتند خودشان را به کربلا برسانند و زیارت کنند. روزانه 15 ــ 10 گزارش با مدت زمان حدود 10 تا 7 دقیقه برای شبکه رادیویی اربعین تهیه می‌کردیم. هدف‌مان انتقال این حرکت جهانی به گوش مردم عزیزمان در ایران است تا آنها هم جزئی از این رویداد بزرگ جهانی باشند. البته بسیاری از خاطرات در این مسیر وجود دارد و بزرگ‌ترین آنها همدلی و همکاری همه با یکدیگر است. کمک به هم و احترام به یکدیگر نیز در این مسیر بسیار مهم است. این آموزه‌ها از تعالیم امام‌حسین(ع) برای همه زائرانش به‌عنوان کارآمدی جهانی و نوین ارائه می‌شود. درسی که از اربعین می‌آموزیم. من در طول مسیر شاهدم که زائران کمک و محبت می‌کنند، احترام می‌گذارند و در مقابل گرمای شدید حدود 50 درجه سانتی‌گراد مقاومت می‌کنند. آنچه که خود نیاز دارند را به دیگران می‌دهند و در این اقدام، نقشی فراهم می‌کنند تا ثواب و اجری به آنها برسد. این آموزه‌ها نه‌تنها در ابعاد جهانی بلکه در داخل کشور نیز تقویت می‌شود و اهمیت بیشتری از اربعین دارند. کوشکی بیان کرد: یک گزارشگر رادیو برای انجام وظایف خود باید اطلاعات بهروز داشته‌باشد تا در مورد عبور و مرور در مرزها و مسیرهای مختلف در اربعین به مخاطب ارائه دهد. این اطلاعات شامل جزئیاتی مانند میزان تردد مردم در مرزها، مشکلات و نیازهای آنها و همچنین آمار ورودی و خروجی زائران از مرزها با گذرنامه است. امسال در اربعین، تعداد زائران نسبت به سال گذشته افزایش یافته‌است و بیشترین تعداد زائر از مرزهای مهران و شلمچه وارد شده‌اند. همچنین ظرفیت‌های مرزی در مناطق تمرچین، باشماق و خسروی بهبود یافته‌است و به زائران توصیه می‌شود در صورت امکان از این مرزها استفاده کنند.
قصه‌های متفاوت حسینی
عشق به امام حسین(ع) انحصاری نیست. همه عاشقند و می‌خواهند به سهم خودشان عشق‌شان را به ایشان نشان بدهند. هر فردی بنا به مسئولیتی که بهعهده دارد سعی میکند ادای دین داشته باشد. همین موضوع دستمایه‌ای شد تا امسال سریال‌سازان هم نگاه متفاوتی برای ساخت سریال‌های حسینی داشته باشند تا امسال رنگ و لعاب ویژه‌ای برای مخاطبان داشته باشد. با شروع ایام محرم و صفر سریال‌های عشق کوفی، عاشورا و مجموعه نمایشی جرس روانه آنتن شد که هر‌کدام از آنها ویژگی‌های منحصربه‌فردی داشتند که توانستند رضایت مخاطبان را جلب کنند که دراین بخش این موضوع را مرور می‌کنیم.
عشق از نگاهی دیگر
یکی از سریال‌های ویژه امسال با عنوان «عشق کوفی» برای ایام محرم و صفر که پایان هفته گذشته و پس از اربعین حسینی نیز ادامه قسمت‌های آن روی آنتن رفت. در این سریال شاهد وقایع کوفه در آستانه بروز واقعه کربلا هستیم و همچنین تولد عشقی پردردسر میان شخصیت‌های اصلی قصه نیز در این بحبوحه ماجراهای بیشتری را ایجاد میکند. یکی از بازیگران این سریال سیدجواد هاشمی است که ایفاگر حبیب ابن مظاهر است. گریم سید جواد هاشمی در عشق کوفی سنگین است و در نگاه اول نمی‌توان حدس زد چه کسی نقش حبیب‌بن مظاهررا بازی میکند. هاشمی به جام‌جم گفت: حبیب‌بن مظاهر را نیز یک شخصیت قبراق می‌دانم که با وجود سن بالا، فرمانده یمین سپاه امام حسین(ع) بوده. یک فرد کاملا با‌تجربه، کارکشته، توانمند و جنگاور. قاعدتا من نکات را از قبل می‌دانستم و تا حدودی اطلاعات درباره جزئیات زندگی این شخصیت داشتم. برای همین به نظرم آمد این شخصیت را در سریال با آگاهی بازی می‌کنم. وی اشاره کرد: در این سریال تنها چند نقش وجود دارد که شخصیت‌های واقعی هستند که به نظرم مهم‌ترین آنها حبیب‌بن مظاهر است. این نکته را بگویم که من بلافاصله پیشنهاد بازی در این نقش را نپذیرفتم، چون باید نقش یک پیرمرد سن و سال‌دار بالای80 را بازی می‌کردم که گفتم نه چهره‌ام و نه سن و سالم به این نقش می‌خورد. قاعدتا نیاز به یک گریم سنگین داشت و هر کسی هم قبول نخواهد کرد بیش از 4 ساعت زیر گریم باشد اما با این حال پذیرفتم. چون دیدم نقش خوبی است.
همنوایی نمایش و گفتوگو
مجموعه «جرس» از دیگر کارهای نمایشی تلویزیون در ایام منتهی به اربعین بود که توانست قالب متفاوتی را به مخاطبان ارائه کند. محسن فراهانی، تهیه‌کننده به جام‌جم گفته بود: سه دلیل برای نشان دادن برنامه به شکل فعلی داشتیم؛ اولا پشت‌صحنه برای مخاطب جذاب است و هیچ‌وقت تکراری نمی‌شود و می‌خواهد بداند چه خبر است. اگر فقط قسمت نمایش برنامه بریده و پخش شود، شاید چندان جذابیتی نداشته باشد و بازیگر هم راضی نباشد و بگوید یک اجرای عجله‌ای و ضعیف انجام دادم و آن را پخش نکنید. به همین دلیل، برنامه را در این قالب جلو بردیم که علاوه بر یک چالش بازیگری قرار است سیری طی شود تا به آن نمایش برسیم. احساس کردیم در حین اجرای نمایش، بهتر است گپ‌و‌گفتی با مهمان داشته باشیم. گفتیم به‌جای این که مهمان را روی صندلی مرسوم مجری و مهمان بنشانیم و مصاحبه‌ای را که همه برنامه‌ها دارند، انجام دهیم، این گپ‌و‌گفت را در خلال میز گریم و اتاق طراحی صحنه ببریم. این مدل اجرا می‌تواند جذاب باشد و در عین‌حال چالش ایجاد کند. وی عنوان کرده بود: اجازه می‌دادیم بازیگران خودشان کارهایی که دوست دارند را انجام دهند؛ مثلا آقای انوش معظمی به کارگردان گفت شما گفتید کنار آتش بایستم، می‌شود به جای ایستادن، بنشینم؟ این نشستن، کل قاب‌های ما را عوض می‌کرد اما اجازه می‌دادیم آنها راحت باشند. درست است که آقای کوروش سلیمانی آنها را به سمت نقش هدایت می‌کرد، ولی هدایتی که داخل فیلم‌ها رخ می‌دهد، نبود. نکاتی که به آنان گفته می‌شد، فقط برای این بود که خلق موقعیت داشته باشیم تا به آن حس نزدیک شوند.
فرهنگ عاشورا در یک سریال
ازجمله مجموعه‌هایی که با ورود به محرم و صفر روی آنتن رفت تا کار خود را آغاز کند، مجموعه «عاشورا» به کارگردانی هادی حجازی‌فر بود که روایتی از مجاهدت‌های فرمانده لشکر عاشورا، شهید مهدی باکری و برادرش حمید باکری است که توانسته مفاهیم عاشورایی لشکری به همین نام را به تصویر بکشد. محمدرضا طاهرنژاد، بازیگر نقش شهیداحمد کاظمی در این سریال پیش از این درخصوص بازی در این نقش و اهمیت پرداختن به آن به جام‌جم گفته بود: من و هم‌نسلان من تا حد زیادی از این فضا دور بوده‌ایم و به همین دلیل به‌عنوان بازیگر برای رسیدن به نقش شهید احمد کاظمی تحقیقات زیادی انجام دادم. برای رسیدن به نقش این سردار شهید با دوستان و همرزمان او صحبت‌های زیادی داشتم و کتاب‌ها و مقالات زیادی را درباره شخصیت این شهید خواندم تا بتوانم هر چه بهتر با خصوصیات اخلاقی یا رفتارهای خاصی که داشتند، آشنا شوم. پس از پژوهش درباره شخصیت شهیداحمد کاظمی به ناشناخته‌هایی از این شهید رسیدم و فهمیدم که او جزو یکی از تاثیرگذارترین فرماندهان جنگ تحمیلی بوده است.
فاطمه عودباشی و نوشین مجلسی - گروه رسانه
