آنچه در سال‌های اخیر برای تبیین موقعیت پردازش و گرامیداشت اربعین بیان شده، به‌درستی به مردم رسانده که اگر عاشورا برقرار مانده، به‌دلیل آن چیزی است که در پیامدش، در اربعین گرامی داشته شد و از سوی دیگر بر احترام و تکریم شهدای کربلا، بسیار تاکید شده‌است. همین است که به‌تدریج در سال‌های اخیر و با بهره‌مندی از ابزارهای فناورانه پیشرفته، قدرت پیام‌رسانی واقعه کربلا و بهره‌گیری از این توان ارتباطی برای گسترش فرهنگ دینی در میان جوامع امروز، افزون‌تر شده‌است. در سال‌های اخیر که سنت راهپیمایی اربعین، از نجف تا کربلا و در بعضی نقاط، از راه‌های دورتر تا کربلا، پررنگ‌تر شده، پرداختن به اربعین یکی از موضوعات جدی برای رسانه‌ها، به‌ویژه صداوسیما شده‌است. تدارک ویژه برای راه‌اندازی رادیوی مناسبتی اربعین و همچنین انواع برنامه‌های اطلاع‌رسانی و تصویری و روایی و تبیینی درباره این مناسبت و واقعه و همچنین علل گرامیداشت اربعین با راهپیمایی از نجف تا کربلا، از برون‌دادهای صداوسیما، برای این ایام است. ما در سیما، جدا از روایت‌های تصویری در شبکه‌های سراسری چون «عشق‌کوفی» و «رحیل»، شاهد فیلم‌های داستانی کوتاه، مستندهای متنوع، گزارش‌های میدانی از آمادگی مردم برای راهپیمایی چه از نظر رفتن به کربلا و چه از نظر همراهی با راهپیمایان، با برقراری موکب و ساخت انواع کلیپ، پوستر، محتواهای کوچک، بریده پخش‌کردن نوحه‌ها و عزاداری‌های مرتبط و... همه و همه شاهدیم که بیشترین توان، برای همراهی با این مناسبت تاریخی، فرهنگی، بنیانی و آینده‌ساز، انجام شده‌است. هر چه به اربعین امسال نزدیک شدیم، حجم اطلاع‌رسانی‌ها درباره تردد، درباره ثبت‌نام، درباره زمان‌بندی حرکت رفت و بازگشت، نشان‌دادن زنده تصاویر ورودی‌های مرزی به داخل عراق، افزایش یافت. همه اینها کمک کرد استثنائا آنچه در فضای مجازی به عنوان مرجعیت رسانه‌ای گفته می‌شود، دقیقا بروز پیدا کند و چه آن چند میلیونی که به راهپیمایی رفتند و برگشتند و چه آنان که در سراسر کشور، در برنامه راهپیمایی «جاماندگان اربعین»، شرکت کردند، چشم و گوش‌شان به رادیو و تلویزیون باشد، بی‌تردید. این تجربه نشان می‌دهد برآیند اقدامات تلویزیون، چقدر در عمومیت این مناسبت از جهت مشارکت فعال همه مردم، نقش داشته‌است. آنچه در عراق رخ داد و آنچه در شهرهای ایران در روز اربعین، نشان از انسجام اطلاع‌رسانی و برانگیختن آگاهانه دارد که صداوسیما در آن، سهمی برتر و جدی داشته‌است. این موضوع فقط در شبکه‌های سراسری نبوده که مروری بر شبکه‌های استانی هم بر این موضوع، صحه می‌گذارد و هماهنگی خود را برای یکسان کردن اذهان مردم نسبت به ماهیت رویداد و نسبت به حضور آگاهانه و گسترده در آن، حتی تا سطح روستاهای مختلف، نشان دادند. این تجربه‌ای گرانبها برای جامعه ایران بود که علاوه بر آحاد خودش، از هر طایفه و قومی، توانست در میان زائران اربعین دیگر کشورها، بزرگی خودش را نشان دهد.

حسین سلطان‌محمدی - منتقد