آپارتمان؛ نمادی از یک جامعه

نگاهی به مجموعه تلویزیونی آپارتمان

آپارتمان؛ نمادی از یک جامعه

مجموعه تلویزیونی «آپارتمان» به نویسندگی فرهاد توحیدی و کارگردانی اصغر‌هاشمی محصول 72-1371 است. این اثر هر چند نسبت به برخی ساخته‌های دیگر اصغر‌هاشمی نظیر فیلم‌های سینمایی «مهریه بی بی»، «در آرزوی ازدواج» و «زیر بام‌های شهر» دارای نقاط ضعفی به ویژه در مورد طراحی شخصیت‌ها و عدم‌پرداخت کافی به امکان طنزپردازی‌های بیشتر برای بیان بهتر معضلات اجتماعی است، اما به مانند آنها نگاهی اجتماعی به مسایل دارد.

می توان این‌گونه تحلیل کردکه شخصیت‌های مختلف ساکن این آپارتمان و نیزبرخی شخصیت‌های مرتبط با آنان، نماینده طیف‌های متفاوتی از مردم در جامعه ایران آن سال‌ها هستند. در این میان شاید بتوان گفت که جالب‌توجه ترین بخش، مربوط به تقابل‌ها و همراهی شخصیت‌های نویسنده (با بازی پرویز پرستویی)، مدیر بنیاد (با بازی جلیل فرجاد)، پژوهشگر شیمی (با بازی رسول نجفیان)، قاچاقچی ویدئو و عتیقه جات (با بازی بیوک میرزایی) و سرایدار آپارتمان (با بازی حمید جبلی) است. نویسنده که سابقه طولانی حضور در جنگ تحمیلی را دارد، در اثر درک تدریجی شرایط جدید پس از پایان جنگ به یاری مدیر بنیاد، دوست و همرزم سابقش و پس از تقابل فکری اولیه با او، در مسیر گذار از شرایط روحی و فکری دوران جنگ به دوران سازندگی پس از آن قرار می گیرد؛ می توان اضافه کرد که پژوهشگر شیمی نیز به نوعی مانند مدیر بنیاد نماینده بخشی از فعالان دوران سازندگی هستند. از طرف دیگر، قاچاقچی نماینده طیفی سودجو، بی اخلاق و سوء استفاده گر است که در مسیر پیشرفت توامان مادی و معنوی، باید آنها را مهارکرد. سرایدار نیز به نوعی نماینده قشر زحمتکش و شرافتمند جامعه است که باید وارثان واقعی انقلاب بوده و احترام و شأن آنها حفظ شود. تقابل‌ها و همراهی‌های شخصیت‌های داستان موجب پدید آمدن موقعیت‌هایی می‌شود که بعضا مصداق‌هایی در جامعه آن زمان (و در برخی موارد شاید حتی در زمان حال) دارند. 

محمد‌مهدی زمانی جمشیدی| گروه رسانه