ضربه مغزی امپراتوری نفتی
در پی حمله گسترده موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن به پایگاه هوایی ملک‌خالد عربستان و انهدام زیرساخت‌های نظامی آن، همزمان با فلج شدن خط لوله حیاتی شرق به غرب این کشور، بحران انرژی و بازار جهانی نفت وارد مرحله بی‌سابقه‌ای شده است.
به گفته سخنگوی نیروهای مسلح یمن، این عملیات منحصر به‌فرد در پاسخ به ۳۰۰ حمله هوایی جنگنده‌های سعودی انجام شد و تهدیدات تا پایان کامل تجاوزات ادامه خواهد داشت. از سوی دیگر، توقف فعالیت ایستگاه پمپاژ خط لوله جبیل ــ ینبع که نقشی کلیدی در دور زدن تنگه هرمز داشت، صادرات چهار میلیون بشکه‌ای نفت ریاض را متوقف کرده و خطرات ناشی از اتمام ذخایر سوخت بندر ینبع ظرف پنج تا هفت روز آینده را به‌شدت افزایش داده است. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند روند تعمیرات این شریان اقتصادی حداقل پنج هفته به طول بینجامد؛ مسأله‌ای که با قطع 4درصد از عرضه جهانی نفت، تورم بی‌سابقه‌ای را به اقتصاد بین‌الملل تحمیل کرده است. افزون بر این، تسلط انصارالله بر جزیره میون در ورودی دریای سرخ و سقوط تولید نفت عربستان به شش میلیون بشکه در روز، بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا را به بالاترین سطح از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ رسانده و خطوط ترانزیت سوخت را با فلج کامل مواجه ساخت. بعد از اتمام موفق آتشبازی انصارالله در آسمان سعودی، یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد: «نیروهای مسلح یمن عملیات نظامی گسترده و منحصر به‌فردی را علیه زیرساخت نظامی در پایگاه هوایی ملک‌خالد در منطقه خمیس مشیط عربستان با ده‌ها موشک بالستیک و پهپاد انجام دادند.» این چهره برجسته مقاومت اسلامی ادامه داد: «این عملیات که خسارت‌های بزرگی را به عربستان وارد کرد در واکنش به تجاوز ظالمانه عربستان علیه ملت و کشور ما صورت گرفت. عربستان طی پنج روز گذشته ۳۰۰ حمله را با جنگنده‌های اف۱۵ و تایفون علیه بیشتر استان‌های یمن انجام داد. همگی این جنگنده‌ها از پایگاه‌های خمیس مشیط و الطائف بلند شده بودند.» سخنگوی نیروهای مسلح یمن خاطر نشان کرد: «تا زمانی که تجاوز ظالمانه علیه ملت ما ادامه دارد، نیروهای مسلح ما به عملیات نظامی خود در عمق خاک عربستان ادامه خواهند داد و هرگونه تجاوز جدید با عملیاتی گسترده‌تر پاسخ داده می‌شود. ما به تثبیت معادله محاصره در برابر محاصره و تشدید تنش در برابر تشدید تنش و هدف قرار دادن مزدوران عربستان تا زمان توقف تجاوز و پایان محاصره ادامه می‌دهیم.»
حملات پهپادی ۱۰ و ۱۱ سپتامبر (19 و 20 شهریور)، ایستگاه‌های پمپاژ در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد و باعث آتش‌سوزی گسترده، سیاه‌شدگی تأسیسات و آسیب ساختاری شد. سعودی‌ها خط لوله را به‌عنوان اقدام احتیاطی کاملا تعطیل کردند؛ تخمین‌ها از چند روز تا شش هفته برای تعمیرات متغیر بوده و ذخایر بندر ینبع تنها برای پنج تا هفت روز صادرات کافی است. این خط لوله که حدود ۴ تا ۵میلیون بشکه در روز (معادل ۴ تا ۵ درصد عرضه جهانی نفت) را از شرق به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کرد، مسیر جایگزین حیاتی پس از اختلال در تنگه هرمز در جنگ جاری ایران بوده است. تعطیلی آن خطر کمبود فوری عرضه را افزایش داده و قیمت برنت را به بالای ۱۰۸دلار در هر بشکه رسانده است. در صورت طولانی شدن تعمیرات، صادرات سعودی به‌شدت کاهش می‌یابد و فشار بر بازار جهانی به‌ویژه با استیلای همزمان انصارالله در باب‌المندب تشدید می‌شود. تبعات انتقال انرژی سعودی به جهان، شامل افزایش شدید قیمت‌های انرژی، تورم جهانی و فشار بر اقتصادهای واردکننده نفت است که می‌تواند به رکود نسبی یا تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه منجر شود. این حادثه آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی آرامکو را آشکار کرده و وابستگی بازارهای جهانی به تنگه هرمز را برجسته می‌سازد.
شکست استراتژی امنیتی ریاض
تحولات جدید میدانی و دریایی حاکی از توانمندی‌های انصارالله یمن معادله بازدارندگی نوینی را به عربستان تحمیل کرده است. ادعای سران ریاض مبنی بر «خدشه‌ناپذیری امنیت» در برابر حساسیت تنگه‌های استراتژیک باب‌المندب و هرمز، عملا پذیرش مستقیم این شکست قلمداد می‌شود. این واقعیت جدید، تمام برگ‌های برنده عربستان را بی‌اثر کرده و استراتژی‌های نظامی قبلی را به جنگی فرسایشی، دائمی و بدون پایان تبدیل ساخته است. بیانیه‌های رسمی عربستان نمایانگر هراس عمیق سران این کشور از گسترش محاصره دریایی و فلج شدن شریان‌های حیاتی اقتصادی است. هرگونه اختلال در تنگه باب‌المندب نه‌تنها تجارت بین‌المللی را مختل می‌کند، بلکه با توقف صادرات و واردات ریاض، فضای سرمایه‌گذاری را ناامن می‌سازد. عربستان اکنون خود را میان خطر نابودی پروژه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و کابوس استراتژیک تغییر مداوم قواعد بازی توسط انصارالله گرفتار می‌بیند. تأکید وزیر خارجه عربستان در اجلاس بریکس بر امنیت انرژی و تجارت جهانی، درواقع استمدادی غیرمستقیم از جامعه بین‌المللی برای رسیدگی به این بحران است. ریاض کاملا درک کرده که ناتوانی در کنترل قدرت روزافزون انصارالله، گزینه‌های سیاسی آن را بسیار محدود و شکننده کرده است. افزایش همزمان فشارهای نظامی و اقتصادی، عربستان را در بن‌بستی پیچیده قرار داده که ناگزیر به اعطای امتیازات نامطلوب برای جلوگیری از عواقب سخت‌تر شده است.
دیدار بن سلمان با فرمانده سنتکام در جده
ناتوانی سعودی‌ها در تامین امنیت کشورشان، آنها را به تعمیق وابستگی بهاعضای محور خائنانه ابراهیم کشانده است. در همین راستا، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان با برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و هیأت همراه وی در شهر جده دیدار و گفت‌وگو کرد. همچنین، اسرائیل‌هیوم بهنقل از منابع دیپلماتیک در منطقه مدعی شد، عربستان برای حمله به انصارالله از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و مصر به‌طور مستقیم کمک خواسته اما در مورد رژیم صهیونیستی، این تقاضا به‌صورت غیرمستقیم و از طریق فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) مطرح شده است. همزمان، مزدوران تحت حمایت خاندان آلنهیان نیز مدعی شده‌اند که نیروهای این گروه وارد منطقه حصن مراد در ساحل باب‌المندب شده‌اند اما هنوز ورود به خود شهر تأیید رسمی نشده است.
حملات پهپادی ۱۰ و ۱۱ سپتامبر (19 و 20 شهریور)، ایستگاه‌های پمپاژ در مناطق ریاض و مدینه را هدف قرار داد و باعث آتش‌سوزی گسترده، سیاه‌شدگی تأسیسات و آسیب ساختاری شد. سعودی‌ها خط لوله را به‌عنوان اقدام احتیاطی کاملا تعطیل کردند؛ تخمین‌ها از چند روز تا شش هفته برای تعمیرات متغیر بوده و ذخایر بندر ینبع تنها برای پنج تا هفت روز صادرات کافی است. این خط لوله که حدود ۴ تا ۵میلیون بشکه در روز (معادل ۴ تا ۵ درصد عرضه جهانی نفت) را از شرق به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کرد، مسیر جایگزین حیاتی پس از اختلال در تنگه هرمز در جنگ جاری ایران بوده است. تعطیلی آن خطر کمبود فوری عرضه را افزایش داده و قیمت برنت را به بالای ۱۰۸دلار در هر بشکه رسانده است. در صورت طولانی شدن تعمیرات، صادرات سعودی به‌شدت کاهش می‌یابد و فشار بر بازار جهانی به‌ویژه با استیلای همزمان انصارالله در باب‌المندب تشدید می‌شود. تبعات انتقال انرژی سعودی به جهان، شامل افزایش شدید قیمت‌های انرژی، تورم جهانی و فشار بر اقتصادهای واردکننده نفت است که می‌تواند به رکود نسبی یا تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه منجر شود. این حادثه آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی آرامکو را آشکار کرده و وابستگی بازارهای جهانی به تنگه هرمز را برجسته می‌سازد.
شکست استراتژی امنیتی ریاض
تحولات جدید میدانی و دریایی حاکی از توانمندی‌های انصارالله یمن معادله بازدارندگی نوینی را به عربستان تحمیل کرده است. ادعای سران ریاض مبنی بر «خدشه‌ناپذیری امنیت» در برابر حساسیت تنگه‌های استراتژیک باب‌المندب و هرمز، عملا پذیرش مستقیم این شکست قلمداد می‌شود. این واقعیت جدید، تمام برگ‌های برنده عربستان را بی‌اثر کرده و استراتژی‌های نظامی قبلی را به جنگی فرسایشی، دائمی و بدون پایان تبدیل ساخته است. بیانیه‌های رسمی عربستان نمایانگر هراس عمیق سران این کشور از گسترش محاصره دریایی و فلج شدن شریان‌های حیاتی اقتصادی است. هرگونه اختلال در تنگه باب‌المندب نه‌تنها تجارت بین‌المللی را مختل می‌کند، بلکه با توقف صادرات و واردات ریاض، فضای سرمایه‌گذاری را ناامن می‌سازد. عربستان اکنون خود را میان خطر نابودی پروژه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و کابوس استراتژیک تغییر مداوم قواعد بازی توسط انصارالله گرفتار می‌بیند. تأکید وزیر خارجه عربستان در اجلاس بریکس بر امنیت انرژی و تجارت جهانی، درواقع استمدادی غیرمستقیم از جامعه بین‌المللی برای رسیدگی به این بحران است. ریاض کاملا درک کرده که ناتوانی در کنترل قدرت روزافزون انصارالله، گزینه‌های سیاسی آن را بسیار محدود و شکننده کرده است. افزایش همزمان فشارهای نظامی و اقتصادی، عربستان را در بن‌بستی پیچیده قرار داده که ناگزیر به اعطای امتیازات نامطلوب برای جلوگیری از عواقب سخت‌تر شده است.
دیدار بن سلمان با فرمانده سنتکام در جده
ناتوانی سعودی‌ها در تامین امنیت کشورشان، آنها را به تعمیق وابستگی بهاعضای محور خائنانه ابراهیم کشانده است. در همین راستا، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان با برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) و هیأت همراه وی در شهر جده دیدار و گفت‌وگو کرد. همچنین، اسرائیل‌هیوم بهنقل از منابع دیپلماتیک در منطقه مدعی شد، عربستان برای حمله به انصارالله از کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و مصر به‌طور مستقیم کمک خواسته اما در مورد رژیم صهیونیستی، این تقاضا به‌صورت غیرمستقیم و از طریق فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) مطرح شده است. همزمان، مزدوران تحت حمایت خاندان آلنهیان نیز مدعی شده‌اند که نیروهای این گروه وارد منطقه حصن مراد در ساحل باب‌المندب شده‌اند اما هنوز ورود به خود شهر تأیید رسمی نشده است.
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها
