تنگه هرمز؛ اهرم بازدارندگی در برابر زیاده‌خواهی آمریکا

تنگه هرمز؛ اهرم بازدارندگی در برابر زیاده‌خواهی آمریکا

تنگه هرمز از اهمیت راهبردی ویژه‌ای برخوردار است و رفت‌وآمد در این گذرگاه حیاتی باید براساس قوانین مشخص و ضوابطی انجام شود که جمهوری اسلامی ایران برای مدیریت و کنترل آن تعیین می‌کند.

اسماعیل کوثری - عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس

در همین راستا، طرح مربوط به ساماندهی تردد در تنگه هرمز در کمیسیون، مراحل پایانی خود را طی می‌کند تا پس از نهایی‌ شدن، مراحل اعلام و ابلاغ آن انجام شود. براساس این رویکرد، عبور و مرور شناورها باید در چارچوب قانون صورت بگیرد و شناورهایی که قصد عبور از تنگه را دارند، با مجوز و هماهنگی نیروی دریایی سپاه تردد کنند. خاموش ‌کردن رادارها برای پنهان‌ ماندن از دید سامانه‌های نظارتی دریایی و عبور مخفیانه، رفتاری نیست که بتوان آن را تردد عادی و قانونی تلقی کرد. بنابراین آنچه در تنگه هرمز دنبال می‌شود، نه اعمال محدودیت بی‌ضابطه، بلکه استقرار سازوکاری قانونی برای مدیریت رفت‌وآمد در این منطقه راهبردی است. از این منظر، جمهوری اسلامی ایران پیش از این نیز امکان اعمال چنین سازوکارهایی را داشته اما همواره از اعمال فشار بر کشورهای دیگر پرهیز کرده است. آنچه شرایط کنونی را رقم زده، اقدامات آمریکا و همراهان آن است؛ اقداماتی که به گفته این نماینده، در پی نادانی و محاسبات نادرست رئیس‌جمهور آمریکا و همراهان او صورت گرفته و در نهایت، ضرورت کنترل تردد در تنگه هرمز را افزایش داده است.در این چارچوب، موضوع حمله به ایران و شهادت شمار زیادی از مردم جزایر، ازجمله حاضران در یک مراسم عروسی نیز به‌عنوان بخشی از زمینه‌های شکل‌گیری شرایط کنونی مطرح می‌شود. از این منظر نمی‌توان انتظار داشت که اقدامات خصمانه بدون پاسخ بماند و در عین‌حال، طرف مقابل از پیامدهای آن مصون باشد.تقلاهای دشمن برای جایگزین‌سازی مسیر مدنظر ایران در تنگه هرمز چندان مؤثر نیست. شاید مسیرهای جایگزین و عبور دادن قاچاقی نفت از طریق شناورهای کوچک یا شیوه‌های دیگر در برخی موارد جواب دهد اما اولا از نظر اقتصادی و عملیاتی مقرون‌به‌صرفه نیستند و ثانیا این عبورهای قاچاقی شناسایی شده و زیر ضربه قرار خواهند گرفت و ایران قطعا اجازه نخواهد داد حاکمیتش در این منطقه زیر سوال قرار گیرد.در این میان اظهارات مکرر دونالد ترامپ درباره باز بودن تنگه هرمز ارزش عملی ندارد و تقریبا برای همه آشکار شده که او عمده این اظهارات را برای فریب افکار عمومی و تاثیرگذ‌اری بر انتخابات و همین‌طور کنترل بازارها انجام می‌دهد. درواقع وی مرتب در تلاش است با اظهارات متناقض و ادعاهای خلاف واقع، حتی در برابر افکار عمومی آمریکا، به زعم خود دشمنانش را گیج کند و به منتقدان رو به افزایش داخلی‌اش روحیه بدهد اما آمارها و هزینه‌های زندگی مردم در آمریکا خلاف میل او را نشان می‌دهد. البته ماجرا فقط به ترامپ مربوط نمی‌شود. روحیه استکباری و رفتارهای سلطه‌جویانه از ویژگی‌های اصلی سیاست‌ورزی این کشور مربوط می‌شود و فقط در دوره ترامپ به شکلی عریان‌تر نمود یافته است. اقدامات خصمانه ترامپ بار دیگر اثبات تعبیر تاریخی امام خمینی(ره) از آمریکا به‌عنوان «شیطان بزرگ» را نشان می‌دهد که به‌خوبی بیانگر ماهیت سیاست‌های واشنگتن است و همین روحیه و خوی تجاوزگری باعث حمله به ایران شد.  محاسبات ناشیانه آنها اگرچه خسارت‌ها و شهادت‌هایی را بر ما تحمیل کرد اما ایران با اهرم‌های مختلف ازجمله کنترل تنگه هرمز در حال تنبیه متجاوزان است و در این قضیه تا تامین شرایط ایران، عقب‌نشینی صورت نخواهد گرفت. در این اوضاع تنگه هرمز صرفا یک گذرگاه جغرافیایی نیست بلکه موضوعی مرتبط با حاکمیت ملی، امنیت منطقه‌ای و معادلات بازدارندگی است. از این منظر، تدوین قوانین مشخص برای مدیریت تردد دریایی، به‌عنوان مظهر حفظ اقتدار ایران در این منطقه، پاسخی به شرایطی تلقی می‌شود که اقدامات آمریکای جنایتکار و متحدانش در شکل‌گیری آن نقش داشته است.