آغاز نبرد بر سر کابل‌های دریایی

آغاز نبرد بر سر کابل‌های دریایی

جهان امروز برای ادامه فعالیت‌های اقتصادی، ارتباطی و حتی خدمات روزمره به شبکه‌ای گسترده از زیرساخت‌های پنهان در اعماق دریاها وابسته است‌؛ کابل‌های فیبر نوری که اینترنت و مبادلات مالی را برقرار می‌کنند و خطوط لوله‌ای که انرژی را به نقاط مختلف جهان می‌رسانند.

این زیرساخت‌ها اکنون به یکی از عرصه‌های تازه رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده‌اند‌؛ عرصه‌ای که در آن، یک اقدام می‌تواند بدون شلیک حتی یک گلوله، ارتباطات یک منطقه را مختل کند. 
جان کامپفنر، نویسنده و تحلیلگر مسائل بین‌المللی، با بررسی کتاب تازه الیزابت براو با عنوان «جنگ زیر دریا»، به افزایش تهدیدها علیه کابل‌ها و خطوط لوله زیردریایی پرداخته است. این کتاب نشان می‌دهد که رقابت‌های امنیتی دیگر به میدان‌های زمینی، هوایی و دریایی محدود نیست و بستر دریاها نیز به عرصه‌ای برای عملیات پنهانی و فشارهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. 
بخش عمده ارتباطات اینترنتی بین‌قاره‌ای از طریق کابل‌های فیبر نوری زیر دریا منتقل می‌شود. این شبکه، تماس‌های تصویری، خدمات ابری، تراکنش‌های بانکی و ارتباطات تجاری را ممکن می‌کند. با وجود اهمیت حیاتی این زیرساخت‌ها، آسیب‌پذیری آنها در برابر حوادث طبیعی، فعالیت کشتی‌ها و اقدامات عمدی همچنان یک نگرانی جدی است. 
یکی از پیچیدگی‌های این تهدید، دشواری شناسایی عاملان است. برای مثال، کشتی‌ها ممکن است با کشیدن لنگر روی بستر دریا به کابل‌ها آسیب بزنند‌ اما اثبات این‌که چنین اتفاقی عمدی بوده، همیشه آسان نیست. همین ابهام می‌تواند امکان عملیات در منطقه خاکستری میان حادثه و اقدام عمدی را فراهم کند‌؛ جایی که انتساب مسئولیت و واکنش حقوقی یا سیاسی دشوار می‌شود. حوادث سال‌های اخیر نیز نگرانی‌ها را افزایش داده‌اند. در نوامبر ۲۰۲۴، قطع دو کابل ارتباطی در دریای بالتیک توجه بازرسان و دولت‌های اروپایی را به کشتی چینی «یی پنگ ۳» جلب کرد‌؛ هرچند تعیین مسئولیت قطعی نیازمند شواهد معتبر است. در سال ۲۰۲۳ نیز قطع کابل‌های ارتباطی جزایر ماتسو در نزدیکی تایوان، اختلال در اینترنت و برخی خدمات روزمره را به دنبال داشت. 
ضمیمه ویژه نامه