«جام جم» ظرفیت ربات‌های امدادگر در کاهش خطرات عملیات نجات و ضرورت توسعه فناوری‌های بومی را بررسی می‌کند
ربات‌های ایرانی، دستیار امدادگران
ورود به ساختمان‌های تخریب‌شده، محیط‌های آلوده به گازهای سمی و مناطقی که احتمال ریزش مجدد آوار در آنها وجود دارد، همواره یکی از پرخطرترین مراحل عملیات امداد و نجات بوده است؛ شرایطی که گاهی جان امدادگران و حتی سگ‌های زنده‌یاب را در معرض تهدید قرار می‌دهد.
هانا چراغی - جام جم آنلاین
در چنین موقعیت‌هایی، نیروهای امدادی باید علاوه بر یافتن مصدومان و تلاش برای نجات آنها، مراقب خطرات ثانویه‌ای باشند که ممکن است در جریان عملیات بروز کند. ریزش دوباره سازه، وجود مواد شیمیایی، انتشار گازهای خطرناک و مهمات عمل نکرده ازجمله عواملی است که می‌تواند روند امدادرسانی را دشوارتر کند. در این شرایط، هرچه اطلاعات اولیه از محل حادثه دقیق‌تر باشد امکان برنامه‌ریزی برای ورود نیروها و انتخاب مسیر ایمن‌تر افزایش می‌یابد. ربات‌های جست‌وجو و نجات با قابلیت ورود به نقاط دشوار، بررسی محیط و انتقال اطلاعات به تیم‌های عملیاتی، می‌توانند بخشی از این ماموریت را برعهده بگیرند؛ تجهیزاتی که قرار نیست جایگزین امدادگران شوند بلکه به‌عنوان ابزاری کمکی، امکان ارزیابی اولیه محیط و کاهش مواجهه مستقیم نیروهای انسانی با خطر را فراهم می‌کنند.
نجات با فناوری
جمعیت هلال‌احمر نیز با حرکت به سمت هوشمندسازی عملیات امدادی، استفاده از این تجهیزات را در دستور کار قرار داده است.
به گفته دکتر پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر، حفاظت از جان امدادگران یکی از دلایل اصلی استفاده از فناوری‌های جدید است. این ربات‌ها علاوه بر بررسی محیط‌های آسیب‌دیده، امکان شناسایی و تحلیل گازهای سمی را دارند و در عملیات جست‌وجو و نجات ازجمله در معادن که شرایط دشواری برای فعالیت نیروهای انسانی دارند، به امدادگران کمک می‌کنند.
کولیوند همچنین از توسعه ربات‌های غریق نجات خبر داد و اعلام کرد استفاده از این تجهیزات به کاهش ۷۵ درصدی غرق‌شدگی‌ها منجر شده است. به گفته او، هوشمندسازی در بخش‌های مختلف هلال‌احمر، از مدیریت عملیات گرفته تا فراخوان و ساماندهی نیروی انسانی، نقش مؤثری در افزایش سرعت و اثربخشی امدادرسانی دارد.
رئیس جمعیت هلال‌احمر با تاکید بر بومی‌سازی دانش ساخت ربات‌های جست‌وجو و نجات به‌دست جوانان ایرانی، این توانمندی را عاملی برای کاهش وابستگی در این حوزه دانست و گفت: توسعه چنین تجهیزاتی، علاوه بر فراهم کردن امکان استفاده از فناوری‌های متناسب با نیازهای عملیاتی کشور می‌تواند زمینه همکاری بیشتر با مجموعه‌های فناور و تقویت ظرفیت تولید داخلی را فراهم کند.
امداد هوشمند
البته کارایی این تجهیزات تنها به قابلیت حرکت در محیط‌های دشوار محدود نمی‌شود. امکان انتقال تصاویر و اطلاعات از محل حادثه، شناسایی برخی مخاطرات پیش از ورود امدادگران و حمل تجهیزات مورد نیاز نیز می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر فرماندهان عملیات کمک کند. اهمیت این قابلیت‌ها زمانی بیشتر می‌شود که نیروهای امدادی با چند خطر همزمان مواجه بوده و برای انتخاب روش ورود به محل، به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشند.
در همین راستا، مجتبی خالدی، سخنگوی جمعیت هلال‌احمر در گفت‌وگو با جام‌جم درباره استفاده از ربات‌های امداد و نجات اظهار کرد: «با تاکید رئیس جمعیت، یکی از اهداف اصلی هلال‌احمر حرکت به‌سمت هوشمندسازی بوده است. این هوشمندسازی در چندلایه دنبال می‌شود که بخشی از آن به حوزه مدیریت، آمار و اطلاعات و بخش دیگر به عملیات امدادی مربوط است.» او افزود: «یکی از حوزه‌های مورد توجه در عملیات امدادی، استفاده از ربات‌های جست‌وجو و نجات است. در حال حاضر حدود ۵۳دستگاه ربات در اختیار جمعیت هلال‌احمر قرار دارد که بخشی از آنها برای نجات افراد در حوادث غرق‌شدگی مورد استفاده قرار می‌گیرند.»
ورود ربات‌ها به مناطق پرخطر
حرکت در آوارهای ناپایدار و محیط‌های آلوده به مواد شیمیایی، ازجمله ماموریت‌هایی است که استفاده از ربات‌ها می‌تواند خطرات آن را برای نیروهای امدادی کاهش دهد. خالدی با اشاره به تجربه حوادث اخیر ادامه داد: «پس از جنگ تحمیلی سوم، در برخی مناطق با مخاطراتی مانند ریزش آوار، احتمال اصابت مجدد، بمب‌های عمل نکرده و آلودگی‌های گازی مواجه بودیم. در چنین شرایطی نمی‌توان از نیروی انسانی یا حتی سگ‌های جست‌وجو و نجات استفاده کرد و باید وسیله‌ای جایگزین برای ورود به این مناطق داشته باشیم. به همین دلیل به‌سمت استفاده از ربات‌ها حرکت کردیم.» سخنگوی جمعیت هلال‌احمر با تشریح قابلیت‌های این ربات‌ها عنوان کرد: «این تجهیزات می‌توانند در سطوح ناهموار حرکت کنند و در مناطقی که احتمال ریزش آوار وجود دارد، مورد استفاده قرار گیرند. همچنین قابلیت حمل تجهیزات تا وزن ۴۰کیلوگرم را دارند و می‌توانند به تجهیزات پهپادی متصل شوند و اطلاعات محیطی را مخابره کنند.»
او افزود: «امکان نصب دوربین‌های حرارتی روی این ربات‌ها وجود دارد و زیرساخت‌های مورد نیاز برای استفاده گسترده‌تر از این تجهیزات در حال تکمیل است.» وجود دوربین‌های حرارتی و امکان ارسال اطلاعات از محل حادثه، این فرصت را در اختیار تیم‌های عملیاتی قرار می‌دهد که پیش از ورود به محدوده خطر، ارزیابی اولیه دقیق‌تری انجام دهند. در حوادثی که دسترسی به مصدومان با دشواری همراه است، این اطلاعات می‌تواند به شناسایی مسیرهای مناسب‌تر و تعیین اولویت‌های امدادی کمک کند. خالدی با اشاره به آسیب دیدن سگ‌های جست‌وجوگر در برخی عملیات‌های اخیر گفت: «در جنگ تحمیلی سوم چند قلاده سگ جست‌وجوگر ما به‌دلیل استنشاق مواد شیمیایی تلف شدند اما ربات‌ها در برابر چنین مخاطراتی آسیب‌پذیری بسیار کمتری دارند و می‌توان با ایمنی و تداوم بیشتری از آنها استفاده کرد. البته استفاده از ربات‌ها به‌معنای کنار گذاشتن سگ‌های زنده‌یاب یا کاهش اهمیت تجربه نیروهای متخصص نیست. هر کدام از این ظرفیت‌ها در شرایط خاصی کاربرد دارند و تشخیص روش مناسب به نوع حادثه، وضعیت محیط و امکانات در دسترس بستگی دارد.»
برنامه تامین ۱۰۰ ربات دیگر
جمعیت هلال‌احمر، توسعه ناوگان ربات‌های جست‌وجو و نجات را دنبال می‌کند تا امکان استفاده از این تجهیزات در عملیات امدادی استان‌های مختلف فراهم شود. گسترش این ظرفیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که حوادث در مناطق دور از مراکز اصلی امدادی رخ دهد یا دسترسی به محل حادثه به‌دلیل شرایط جغرافیایی و وجود موانع دشوار باشد. خالدی درباره برنامه جمعیت هلال‌احمر برای توسعه این فناوری گفت: «در حال‌حاضر تامین حداقل ۱۰۰دستگاه ربات جست‌وجو و نجات در دستور کار قرار دارد و این تجهیزات در استان‌های مختلف کشور توزیع خواهد شد.» او درباره تاثیر استفاده از ربات‌ها بر کاهش زمان یافتن مصدومان، توضیح داد: «بیشترین تاثیر این تجهیزات در کاهش مخاطرات همراه با حوادث است. در مناطقی که مسیر تردد دشوار است یا احتمال وجود خطرات ثانویه وجود دارد، ربات‌ها می‌توانند کارایی زیادی داشته باشند.»
سخنگوی جمعیت هلال‌احمر با تاکید بر این‌که استفاده از این ربات‌ها محدود به تهران نیست و برنامه جمعیت برای تمام استان‌های کشور ازجمله استان‌های مرزی دنبال می‌شود، گفت: «هر‌تجهیزاتی که خریداری شود، به شکل عادلانه میان تیم‌های امداد و نجات توزیع خواهد شد.»
توسعه فناوری بومی امداد و نجات
تولید داخل و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، دو محور مورد تاکید جمعیت هلال‌احمر برای گسترش تجهیزات هوشمند و کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی است. توسعه توان داخلی در این حوزه، علاوه بر تامین بخشی از نیازهای عملیاتی، می‌تواند امکان طراحی و بهبود تجهیزات متناسب با شرایط حوادث در کشور را افزایش دهد.
خالدی درباره تولید این تجهیزات اظهار کرد: «ساخت این ربات‌ها بر پایه دانش‌بنیان و با اتکا به توان داخلی انجام می‌شود. جمعیت هلال‌احمر صرفا مصرف‌کننده این تجهیزات نیست و اگر شرکتی توانمندی ویژه‌ای در زمینه تولید ربات‌های امدادی داشته باشد، از همکاری با آن استقبال می‌کنیم.» او در پایان خاطرنشان کرد: «تیم‌های تخصصی هوشمندسازی هلال‌احمر می‌توانند در اختیار شرکت‌های توانمند قرار گیرند تا در توسعه ربات‌ها، تجهیزات هوشمند و حتی بسته‌های نرم‌افزاری به آنها کمک کنند.»
نجات با فناوری
جمعیت هلال‌احمر نیز با حرکت به سمت هوشمندسازی عملیات امدادی، استفاده از این تجهیزات را در دستور کار قرار داده است.
به گفته دکتر پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال‌احمر، حفاظت از جان امدادگران یکی از دلایل اصلی استفاده از فناوری‌های جدید است. این ربات‌ها علاوه بر بررسی محیط‌های آسیب‌دیده، امکان شناسایی و تحلیل گازهای سمی را دارند و در عملیات جست‌وجو و نجات ازجمله در معادن که شرایط دشواری برای فعالیت نیروهای انسانی دارند، به امدادگران کمک می‌کنند.
کولیوند همچنین از توسعه ربات‌های غریق نجات خبر داد و اعلام کرد استفاده از این تجهیزات به کاهش ۷۵ درصدی غرق‌شدگی‌ها منجر شده است. به گفته او، هوشمندسازی در بخش‌های مختلف هلال‌احمر، از مدیریت عملیات گرفته تا فراخوان و ساماندهی نیروی انسانی، نقش مؤثری در افزایش سرعت و اثربخشی امدادرسانی دارد.
رئیس جمعیت هلال‌احمر با تاکید بر بومی‌سازی دانش ساخت ربات‌های جست‌وجو و نجات به‌دست جوانان ایرانی، این توانمندی را عاملی برای کاهش وابستگی در این حوزه دانست و گفت: توسعه چنین تجهیزاتی، علاوه بر فراهم کردن امکان استفاده از فناوری‌های متناسب با نیازهای عملیاتی کشور می‌تواند زمینه همکاری بیشتر با مجموعه‌های فناور و تقویت ظرفیت تولید داخلی را فراهم کند.
امداد هوشمند
البته کارایی این تجهیزات تنها به قابلیت حرکت در محیط‌های دشوار محدود نمی‌شود. امکان انتقال تصاویر و اطلاعات از محل حادثه، شناسایی برخی مخاطرات پیش از ورود امدادگران و حمل تجهیزات مورد نیاز نیز می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر فرماندهان عملیات کمک کند. اهمیت این قابلیت‌ها زمانی بیشتر می‌شود که نیروهای امدادی با چند خطر همزمان مواجه بوده و برای انتخاب روش ورود به محل، به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشند.
در همین راستا، مجتبی خالدی، سخنگوی جمعیت هلال‌احمر در گفت‌وگو با جام‌جم درباره استفاده از ربات‌های امداد و نجات اظهار کرد: «با تاکید رئیس جمعیت، یکی از اهداف اصلی هلال‌احمر حرکت به‌سمت هوشمندسازی بوده است. این هوشمندسازی در چندلایه دنبال می‌شود که بخشی از آن به حوزه مدیریت، آمار و اطلاعات و بخش دیگر به عملیات امدادی مربوط است.» او افزود: «یکی از حوزه‌های مورد توجه در عملیات امدادی، استفاده از ربات‌های جست‌وجو و نجات است. در حال حاضر حدود ۵۳دستگاه ربات در اختیار جمعیت هلال‌احمر قرار دارد که بخشی از آنها برای نجات افراد در حوادث غرق‌شدگی مورد استفاده قرار می‌گیرند.»
ورود ربات‌ها به مناطق پرخطر
حرکت در آوارهای ناپایدار و محیط‌های آلوده به مواد شیمیایی، ازجمله ماموریت‌هایی است که استفاده از ربات‌ها می‌تواند خطرات آن را برای نیروهای امدادی کاهش دهد. خالدی با اشاره به تجربه حوادث اخیر ادامه داد: «پس از جنگ تحمیلی سوم، در برخی مناطق با مخاطراتی مانند ریزش آوار، احتمال اصابت مجدد، بمب‌های عمل نکرده و آلودگی‌های گازی مواجه بودیم. در چنین شرایطی نمی‌توان از نیروی انسانی یا حتی سگ‌های جست‌وجو و نجات استفاده کرد و باید وسیله‌ای جایگزین برای ورود به این مناطق داشته باشیم. به همین دلیل به‌سمت استفاده از ربات‌ها حرکت کردیم.» سخنگوی جمعیت هلال‌احمر با تشریح قابلیت‌های این ربات‌ها عنوان کرد: «این تجهیزات می‌توانند در سطوح ناهموار حرکت کنند و در مناطقی که احتمال ریزش آوار وجود دارد، مورد استفاده قرار گیرند. همچنین قابلیت حمل تجهیزات تا وزن ۴۰کیلوگرم را دارند و می‌توانند به تجهیزات پهپادی متصل شوند و اطلاعات محیطی را مخابره کنند.»
او افزود: «امکان نصب دوربین‌های حرارتی روی این ربات‌ها وجود دارد و زیرساخت‌های مورد نیاز برای استفاده گسترده‌تر از این تجهیزات در حال تکمیل است.» وجود دوربین‌های حرارتی و امکان ارسال اطلاعات از محل حادثه، این فرصت را در اختیار تیم‌های عملیاتی قرار می‌دهد که پیش از ورود به محدوده خطر، ارزیابی اولیه دقیق‌تری انجام دهند. در حوادثی که دسترسی به مصدومان با دشواری همراه است، این اطلاعات می‌تواند به شناسایی مسیرهای مناسب‌تر و تعیین اولویت‌های امدادی کمک کند. خالدی با اشاره به آسیب دیدن سگ‌های جست‌وجوگر در برخی عملیات‌های اخیر گفت: «در جنگ تحمیلی سوم چند قلاده سگ جست‌وجوگر ما به‌دلیل استنشاق مواد شیمیایی تلف شدند اما ربات‌ها در برابر چنین مخاطراتی آسیب‌پذیری بسیار کمتری دارند و می‌توان با ایمنی و تداوم بیشتری از آنها استفاده کرد. البته استفاده از ربات‌ها به‌معنای کنار گذاشتن سگ‌های زنده‌یاب یا کاهش اهمیت تجربه نیروهای متخصص نیست. هر کدام از این ظرفیت‌ها در شرایط خاصی کاربرد دارند و تشخیص روش مناسب به نوع حادثه، وضعیت محیط و امکانات در دسترس بستگی دارد.»
برنامه تامین ۱۰۰ ربات دیگر
جمعیت هلال‌احمر، توسعه ناوگان ربات‌های جست‌وجو و نجات را دنبال می‌کند تا امکان استفاده از این تجهیزات در عملیات امدادی استان‌های مختلف فراهم شود. گسترش این ظرفیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که حوادث در مناطق دور از مراکز اصلی امدادی رخ دهد یا دسترسی به محل حادثه به‌دلیل شرایط جغرافیایی و وجود موانع دشوار باشد. خالدی درباره برنامه جمعیت هلال‌احمر برای توسعه این فناوری گفت: «در حال‌حاضر تامین حداقل ۱۰۰دستگاه ربات جست‌وجو و نجات در دستور کار قرار دارد و این تجهیزات در استان‌های مختلف کشور توزیع خواهد شد.» او درباره تاثیر استفاده از ربات‌ها بر کاهش زمان یافتن مصدومان، توضیح داد: «بیشترین تاثیر این تجهیزات در کاهش مخاطرات همراه با حوادث است. در مناطقی که مسیر تردد دشوار است یا احتمال وجود خطرات ثانویه وجود دارد، ربات‌ها می‌توانند کارایی زیادی داشته باشند.»
سخنگوی جمعیت هلال‌احمر با تاکید بر این‌که استفاده از این ربات‌ها محدود به تهران نیست و برنامه جمعیت برای تمام استان‌های کشور ازجمله استان‌های مرزی دنبال می‌شود، گفت: «هر‌تجهیزاتی که خریداری شود، به شکل عادلانه میان تیم‌های امداد و نجات توزیع خواهد شد.»
توسعه فناوری بومی امداد و نجات
تولید داخل و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، دو محور مورد تاکید جمعیت هلال‌احمر برای گسترش تجهیزات هوشمند و کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی است. توسعه توان داخلی در این حوزه، علاوه بر تامین بخشی از نیازهای عملیاتی، می‌تواند امکان طراحی و بهبود تجهیزات متناسب با شرایط حوادث در کشور را افزایش دهد.
خالدی درباره تولید این تجهیزات اظهار کرد: «ساخت این ربات‌ها بر پایه دانش‌بنیان و با اتکا به توان داخلی انجام می‌شود. جمعیت هلال‌احمر صرفا مصرف‌کننده این تجهیزات نیست و اگر شرکتی توانمندی ویژه‌ای در زمینه تولید ربات‌های امدادی داشته باشد، از همکاری با آن استقبال می‌کنیم.» او در پایان خاطرنشان کرد: «تیم‌های تخصصی هوشمندسازی هلال‌احمر می‌توانند در اختیار شرکت‌های توانمند قرار گیرند تا در توسعه ربات‌ها، تجهیزات هوشمند و حتی بسته‌های نرم‌افزاری به آنها کمک کنند.»
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها
