تعطیلی گذرگاه چذابه با وجود ادعای مشکلات فنی از سوی بغداد به افزایش قیمت‌ها و گسترش اعتراض‌ها در استان میسان منجر شد
تظاهرات عراقی‌ها علیه تصمیمات الزیدی
تعطیلی گذرگاه مرزی الشیب «چذابه» میان ایران و عراق، که بغداد از 28 مهر ماه با استناد به مشکلات فنی اعلام کرده، از تصمیمی اداری به مسأله‌ای اقتصادی و دیپلماتیک تبدیل شده است. اعتراض شهروندان استان میسان و مسدودشدن جاده منتهی به شرکت‌های نفتی نشان می‌دهد محدودیت مرزی، پس از افزایش قیمت میوه بعلاوه سبزیجات، فشار بر مردم وارد کرده و مطالبه بازگشایی گذرگاه را تقویت کرده است. همزمان، ادعاهای عبدالامیر تعیبان، مشاور نخست‌وزیر عراق، درباره قاچاق مواد مخدر و ارز تقلبی با واکنش سفارت ایران مواجه شده ؛ سفارت کشورمان این اتهام‌ها را رد کرده و خواستار موضع‌گیری رسمی بغداد شده است. در مقابل، حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، علت تعطیلی را مشکلات فنی دانسته و از ادامه تجارت در گذرگاه‌های دیگر خبر داده است. بنابراین باتوجه به انتقادهای وسیع چهره‌های برجسته عراقی حولمحور وحدت مذهبی، بازبینی تصمیم مرزی با ارزیابی پیامدهای معیشتی ضرورت دارد؛ زیرا تداوم محدودیت بدون توضیح روشن می‌تواند پیوندهای اقتصادی دو همسایه را تضعیف کند. در راستای همین روند، هشدار آیت‌الله سید یاسین موسوی، امام‌جمعه بغداد نیز بر سنجش آثار تصمیم‌های تجاری بر اقشار کم‌درآمد تأکید دارد.
ده‌ها شهروند عراقی در استان میسان جاده اصلی و حیاتی «بازرگان» منتهی به شرکت‌های نفتی را مسدود کردند. این تجمع اعتراضی در واکنش به تصمیم دولت فدرال عراق برای بستن گذرگاه الشیب چذابه بود که از ۲۰ اکتبر (27 مهرماه) اعلام و از ۲۱ اکتبر (28 مهرماه) اجرا شده است. معترضان شعارهایی مانند «ماکو حدود، ماکو نفط» (اگر مرز نباشد، نفت هم نیست) سر دادند و خواستار لغو فوری تصمیم شدند؛ نیروهای امنیتی به‌صورت گسترده در محل حضور داشتند. گذرگاه الشیب تا اطلاع ثانوی به روی مسافران، وسایل نقلیه و کامیون‌های تجاری بسته شده است. دولت عراق مشکلات فنی، نیاز به ارتقای آمادگی عملیاتی و لجستیکی و همچنین، بنا بر برخی گزارش‌ها، بررسی امنیتی و کشف تجهیزات ممنوعه را از دلایل انسداد مرز اعلام کرده است. در پاسخ به رویکرد عجیب بغداد، وزارت امور خارجه کشورمان نیز از عدم اطلاع‌رسانی قبلی گلایه کرد. این رویداد ادامه اعتراضات قبلی از‌جمله ۲۲ اکتبر (30 مهرماه) نزدیک خود گذرگاه و با افزایش شدید قیمت سبزیجات و میوه در بازارهای محلی همراه شده که شهروندان را به مطالبه بازگشایی در شبکه‌های اجتماعی واداشت. انسداد این مرز آسیب مستقیمی به اقتصاد محلی و شهروندان میسان وارد کرده است. طبق برآوردهای معترضان، درآمد مرتبط با فعالیت گذرگاه در یک‌ماه، به حدود ۶ میلیارد دینار عراقی رسیده بود. قطع جریان تجاری باعث توقف کار تعداد زیادی از رانندگان کامیون، صاحبان خودروهای حمل، کارگران تخلیص گمرکی و فعالان تجارت مرزی شده و منبع اصلی رزق بسیاری را قطع کرده است. در بازارهای استان، قیمت سبزیجات و میوه (کالاهایی که بخش قابل‌توجهی از آن از طریق این مرز تأمین می‌شود) به‌شدت افزایش یافته و فشار تورمی بر خانوارها وارد شده است.
هشدار چهره‌های سیاسی و مذهبی عراق
نایب مهدی الأمرلی، رئیس فراکسیون بدر در پارلمان، در بیانیه‌ای تأکید کرد که تصمیم بستن گذرگاه الشیب نشان‌دهنده آشفتگی آشکار در تصمیم‌گیری‌هاست و مستقیما به افزایش قیمت‌ها و فشار بر شهروندان کم‌درآمد منجر می‌شود. وی توجیهات دولتی درباره «عدم صلاحیت گذرگاه» را «اظهاراتی غیردقیق و بی‌ارتباط با واقعیت» خواند و افزود که پشت این تصمیم انگیزه‌ها و ابعاد دیگری وجود دارد. الأمرلی این اقدام را نوعی جنگ اقتصادی به شکلی دیگر توصیف کرد و خواستار بازگشایی فوری شد. عضو کمیسیون امنیت و دفاع پارلمان، کریم المحمداوی، این اقدام را خطرناک و نادرست خواند و تاکید کرد نباید اجازه داد این گذرگاه بسته بماند. او همچنین گفت اظهارات دولت درباره عدم صلاحیت گذرگاه، غیردقیق و بی‌ارتباط با واقعیت است؛ چون این مرز شریان اقتصادی حیاتی برای میسان محسوب می‌شود. صدرالدین القبانچی، امام‌جمعه نجف، خواستار بازگشایی فوری گذرگاه الشیب شد و اظهار داشت: «گذرگاه الشیب بدون هیچ هشدار و اطلاع قبلی و بدون تفسیر واقعی بسته شد؛ هزاران زائر و بازرگان میان دو کشور معلق و رها شدند.» وی هشدار داد این اقدام می‌تواند آغاز عملیاتی برای تنگ‌تر کردن حلقه فشار بر جمهوری اسلامی ایران باشد اما پیام روشن این است که چنین فشاری پذیرفته نیست. القبانچی ضمن محکومیت این وضعیت، ارائه توضیحی قانع‌کننده درباره آن را خواستار شد و بر بازگشایی فوری مرز تأکید کرد. نماینده ساره المحمداوی نیز هشدار داد که بستن گذرگاه الشیب به تجارت و منافع شهروندان آسیب جدی وارد می‌کند. اعتراضات فوق فشار شدیدی بر الزیدی جهت دوری جستن از فرامین واشنگتن ایجاد کرده است.
