مرگ مغزی ارتش کرایه‌ای
تحولات در جبهه‌های انرژی و میدان نبرد یمن، از گسترش فشار نظامی انصارالله بر عربستان و متحدان محلی آن حکایت دارد. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، اعلام کرده که ایستگاه پمپاژ شماره ۷ در خط لوله شرق به غرب عربستان با پهپاد هدف قرار گرفته و این حمله موفقیت‌آمیز بوده است؛ رخدادی که سومین حمله از سوی انصارالله به این خط لوله در یک هفته به‌شمار می‌رود و تلاش ریاض برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز از مسیر انتقال نفت به دریای سرخ را با چالش روبه‌رو می‌کند.
همزمان، گزارش‌های استان لحج از پیشروی انصارالله در مناطقی چون المضاربه، المجزاع و رأس‌العاره، وارد آمدن تلفات به فرماندهان نیروهای وابسته به عربستان، محاصره شماری از یگان‌ها و عقب‌نشینی نیروهای العمالقه و درع‌الوطن به سوی عدن حکایت دارد.
قطع مسیرهای ارتباطی و محدود شدن خطوط پشتیبانی این نیروها، موقعیت آنان را در محورهای منتهی به باب‌المندب تضعیف کرده است. بر پایه این تحولات، عملیات لحج صرفا درگیری محلی نیست، بلکه بخشی از تلاش انصارالله برای تثبیت کنترل بر پیرامون باب‌المندب و مسدود کردن مسیرهای زمینی تهدیدکننده مواضع خود تلقی می‌شود؛ روندی که فشار بر زیرساخت‌های نفتی عربستان و محدودیت‌های عملیاتی متحدانش در جنوب غرب یمن را افزایش می‌دهد.
حملات مقاومت علیه پترولاین
خط لوله شرق به غرب عربستان که با نام «پترولاین» شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های انتقال نفت سعودی به‌شمار می‌رود و شرکت آرامکو مالکیت و بهره‌برداری از آن را بر‌عهده دارد. این خط به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر، تأسیسات تولید و فرآوری نفت در بقیق واقع در شرق عربستان را به پایانه‌های صادراتی ینبع در ساحل دریای سرخ متصل می‌کند و ظرفیت اسمی انتقال روزانه حدود هفت میلیون بشکه نفت خام را دارد. براساس گزارش الجزیره، بخشی از ظرفیت این مسیر، حدود دو میلیون بشکه در روز، به تأمین خوراک پالایشگاه‌های ساحل غربی اختصاص یافته است. در شرایط اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، اهمیت این مسیر افزایش یافته و رویترز میزان انتقال نفت از طریق آن به ینبع را حدود چهار میلیون بشکه در روز، معادل تقریبا 4درصد عرضه جهانی نفت، برآورد کرده است.
حملات جنبش انصارالله، نخست، ایستگاه پمپاژ شماره ۷ که در مسیر انتقال نفت قرار دارد و تداوم جریان نفت در خطوط طولانی به عملکرد ایستگاه‌های تقویت فشار وابسته است؛ دوم، تأسیسات نفتی ینبع که حلقه پایانی انتقال نفت به دریای سرخ و بازارهای بین‌المللی محسوب می‌شود. خبرگزاری سبأ یمن در بیانیه ۱۲ نوامبر (21 آبان ماه)، حمله پهپادی به ایستگاه شماره ۷ و حمله موشکی به تأسیسات ینبع را تأیید کرد.
سابقه آسیب‌پذیری این زیرساخت نیز اهمیت موضوع را بیشتر می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در ۱۰ سپتامبر (19 شهریورماه)، حملات پهپادی به بخش‌هایی از خط لوله در مناطق ریاض و مدینه موجب شد وزارت انرژی عربستان فعالیت آن را به‌صورت احتیاطی متوقف کند و پس از انجام تعمیرات، عملیات انتقال نفت در ۲۲ سپتامبر (31 شهریورماه) از سر گرفته شد. همچنین وزارت انرژی عربستان در ۹ نوامبر (18 آبان ماه) از هدف قرار گرفتن مجدد خط مذکور و وقوع آتش‌سوزی خبر داد اما اعلام کرد آتش مهار شده همچنین تلفات جانی در عملیات انتقال نفت گزارش نشده است.
تسخیر کلیدهای مواصلاتی جنوب یمن
در کنار موفقیت‌های مقاومت در رزم موشکی ــ پهپادی، جبهه زمینی نیز شاهد فتوحات تازه‌ای در مناطق راهبردی استان لحج است. اهمیت محورهای درگیری در این جبهه، بیش از هر چیز به موقعیت آنها در شبکه مواصلاتی جنوب غرب یمن بازمی‌گردد. ارتفاعات مشرف بر مناطق الشط، المجزاع و الصریح امکان دیده‌بانی، کنترل آتش و ایجاد محدودیت در تردد یگان‌های نظامی را فراهم می‌کنند. به‌ویژه نزدیکی این محورها به جاده ارتباطی المخا ــ عدن، اهمیت آنها را در معادلات پشتیبانی جبهه ساحل غربی افزایش می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که هرگونه تغییر در کنترل ارتفاعات پیرامونی می‌تواند جابه‌جایی نیروها و انتقال تجهیزات به مواضع ساحلی را با دشواری مواجه سازد.
یکی از آسیب‌پذیری‌های نیروهای مزدور مستقر در این منطقه، تعدد ساختارهای فرماندهی و وابستگی آنها به تشکیلات مختلف نظامی است. حضور نیروهای العمالقه، درع‌الوطن و مقاومت ملی، ضرورت هماهنگی عملیاتی میان یگان‌هایی را ایجاد می‌کند که از استقلال سازمانی و فرماندهی برخوردارند. ارزیابی مؤسسه مطالعات جنگ نیز بر مشکلات هماهنگی و فقدان سازوکار فرماندهی یکپارچه میان این نیروها تأکید دارد؛ مسأله‌ای که در شرایط حملات همزمان به چند محور، امکان تمرکز نیروهای پشتیبان و واکنش سریع به تحرکات طرف مقابل را کاهش می‌دهد.
تحولات اخیر به معنای حرکت در مسیر تثبیت کامل برتری انصارالله در تمامی محورهای لحج تلقی می‌شود؛ به همین دلیل دشمنان یمن ضدحملات خود را تشدید کرده‌اند. در همین راستا گزارش‌های میدانی از ضدحملات نیروهای وابسته به سعودی ــ اماراتی و بازپس‌گیری برخی مواضع نیز منتشر شده است. در مقابل، ارزیابی‌های از تصرف تقاطع الشط و الصریح به‌دست نیروهای انصارالله نیز حکایت دارند. بنابراین، مسأله اصلی در مرحله کنونی، فقط جابه‌جایی خطوط تماس نبوده، بلکه توان هر طرف برای حفظ ارتفاعات، تأمین خطوط مواصلاتی و جلوگیری از انزوای عملیاتی یگان‌های مستقر در خطوط جبهه رزم قلمداد می‌شود.
بن‌بست دیپلماتیک ریاض در قاره سبز
از سوی دیگر، رایزنیهای فشرده ریاض با متحدان اروپایی جهت تشدید تحریم‌ها و قطعنامه‌ها علیه جنبش انصارالله همچنان راه به جایی نبرده است. در حال حاضر، اتحادیه اروپا ممنوعیت ارسال تسلیحات و مسدودسازی دارایی‌های ۱۲ تن از رهبران انصارالله را اعمال کرده است اما این اقدامات با قرار دادن یک سازمان در فهرست رسمی گروه‌های تروریستی مد نظر خاندان سعودی تفاوت حقوقی دارد.
در صورت تصویب چنین تصمیمی، علاوه بر مسدودسازی دارایی‌ها و منابع مالی سازمان، هرگونه فراهم کردن مستقیم یا غیرمستقیم منابع اقتصادی برای آن نیز مشمول محدودیت خواهد شد و همکاری‌های پلیسی و قضایی کشورهای عضو در این زمینه گسترش خواهد یافت. از این‌رو، خواسته ریاض درواقع معطوف به تبدیل فشارهای محدود و هدفمند کنونی به یک چارچوب فراگیرتر برای انزوای مالی و سیاسی انصارالله که تا کنون بهجایی نرسیده است.
با وجود این، قطعنامه ۲۲ اکتبر (30 مهرماه) پارلمان اروپا نقطه عطفی در افزایش فشار سیاسی بر نهادهای تصمیم‌گیرنده اروپایی محسوب می‌شود. این قطعنامه خواستار قرار گرفتن شاخه‌های سیاسی و نظامی انصارالله، رهبران و مجموعه دستگاه‌های امنیتی آن در فهرست سازمان‌های تروریستی شده و بر ضرورت مسدودسازی منابع مالی، مقابله با شبکه‌های قاچاق نفت و کالا و محدود کردن مسیرهای تأمین تسلیحاتی این جنبش تأکید کرده است. با این حال، پارلمان اروپا به‌تنهایی اختیار نهایی کردن چنین تصمیمی را ندارد و تصویب آن در شورای اتحادیه اروپا مستلزم موافقت هر ۲۷ کشور عضو است. گزارش جدید رویترز نشان می‌دهد که تاکنون فقط شمار محدودی از دولت‌های اروپایی از این پیشنهاد حمایت کرده‌اند و اختلاف‌نظر میان اعضا همچنان مانع اصلی تبدیل موضع سیاسی پارلمان به تصمیم اجرایی اتحادیه محسوب می‌شود.
قطع مسیرهای ارتباطی و محدود شدن خطوط پشتیبانی این نیروها، موقعیت آنان را در محورهای منتهی به باب‌المندب تضعیف کرده است. بر پایه این تحولات، عملیات لحج صرفا درگیری محلی نیست، بلکه بخشی از تلاش انصارالله برای تثبیت کنترل بر پیرامون باب‌المندب و مسدود کردن مسیرهای زمینی تهدیدکننده مواضع خود تلقی می‌شود؛ روندی که فشار بر زیرساخت‌های نفتی عربستان و محدودیت‌های عملیاتی متحدانش در جنوب غرب یمن را افزایش می‌دهد.
حملات مقاومت علیه پترولاین
خط لوله شرق به غرب عربستان که با نام «پترولاین» شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های انتقال نفت سعودی به‌شمار می‌رود و شرکت آرامکو مالکیت و بهره‌برداری از آن را بر‌عهده دارد. این خط به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر، تأسیسات تولید و فرآوری نفت در بقیق واقع در شرق عربستان را به پایانه‌های صادراتی ینبع در ساحل دریای سرخ متصل می‌کند و ظرفیت اسمی انتقال روزانه حدود هفت میلیون بشکه نفت خام را دارد. براساس گزارش الجزیره، بخشی از ظرفیت این مسیر، حدود دو میلیون بشکه در روز، به تأمین خوراک پالایشگاه‌های ساحل غربی اختصاص یافته است. در شرایط اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز، اهمیت این مسیر افزایش یافته و رویترز میزان انتقال نفت از طریق آن به ینبع را حدود چهار میلیون بشکه در روز، معادل تقریبا 4درصد عرضه جهانی نفت، برآورد کرده است.
حملات جنبش انصارالله، نخست، ایستگاه پمپاژ شماره ۷ که در مسیر انتقال نفت قرار دارد و تداوم جریان نفت در خطوط طولانی به عملکرد ایستگاه‌های تقویت فشار وابسته است؛ دوم، تأسیسات نفتی ینبع که حلقه پایانی انتقال نفت به دریای سرخ و بازارهای بین‌المللی محسوب می‌شود. خبرگزاری سبأ یمن در بیانیه ۱۲ نوامبر (21 آبان ماه)، حمله پهپادی به ایستگاه شماره ۷ و حمله موشکی به تأسیسات ینبع را تأیید کرد.
سابقه آسیب‌پذیری این زیرساخت نیز اهمیت موضوع را بیشتر می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در ۱۰ سپتامبر (19 شهریورماه)، حملات پهپادی به بخش‌هایی از خط لوله در مناطق ریاض و مدینه موجب شد وزارت انرژی عربستان فعالیت آن را به‌صورت احتیاطی متوقف کند و پس از انجام تعمیرات، عملیات انتقال نفت در ۲۲ سپتامبر (31 شهریورماه) از سر گرفته شد. همچنین وزارت انرژی عربستان در ۹ نوامبر (18 آبان ماه) از هدف قرار گرفتن مجدد خط مذکور و وقوع آتش‌سوزی خبر داد اما اعلام کرد آتش مهار شده همچنین تلفات جانی در عملیات انتقال نفت گزارش نشده است.
تسخیر کلیدهای مواصلاتی جنوب یمن
در کنار موفقیت‌های مقاومت در رزم موشکی ــ پهپادی، جبهه زمینی نیز شاهد فتوحات تازه‌ای در مناطق راهبردی استان لحج است. اهمیت محورهای درگیری در این جبهه، بیش از هر چیز به موقعیت آنها در شبکه مواصلاتی جنوب غرب یمن بازمی‌گردد. ارتفاعات مشرف بر مناطق الشط، المجزاع و الصریح امکان دیده‌بانی، کنترل آتش و ایجاد محدودیت در تردد یگان‌های نظامی را فراهم می‌کنند. به‌ویژه نزدیکی این محورها به جاده ارتباطی المخا ــ عدن، اهمیت آنها را در معادلات پشتیبانی جبهه ساحل غربی افزایش می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که هرگونه تغییر در کنترل ارتفاعات پیرامونی می‌تواند جابه‌جایی نیروها و انتقال تجهیزات به مواضع ساحلی را با دشواری مواجه سازد.
یکی از آسیب‌پذیری‌های نیروهای مزدور مستقر در این منطقه، تعدد ساختارهای فرماندهی و وابستگی آنها به تشکیلات مختلف نظامی است. حضور نیروهای العمالقه، درع‌الوطن و مقاومت ملی، ضرورت هماهنگی عملیاتی میان یگان‌هایی را ایجاد می‌کند که از استقلال سازمانی و فرماندهی برخوردارند. ارزیابی مؤسسه مطالعات جنگ نیز بر مشکلات هماهنگی و فقدان سازوکار فرماندهی یکپارچه میان این نیروها تأکید دارد؛ مسأله‌ای که در شرایط حملات همزمان به چند محور، امکان تمرکز نیروهای پشتیبان و واکنش سریع به تحرکات طرف مقابل را کاهش می‌دهد.
تحولات اخیر به معنای حرکت در مسیر تثبیت کامل برتری انصارالله در تمامی محورهای لحج تلقی می‌شود؛ به همین دلیل دشمنان یمن ضدحملات خود را تشدید کرده‌اند. در همین راستا گزارش‌های میدانی از ضدحملات نیروهای وابسته به سعودی ــ اماراتی و بازپس‌گیری برخی مواضع نیز منتشر شده است. در مقابل، ارزیابی‌های از تصرف تقاطع الشط و الصریح به‌دست نیروهای انصارالله نیز حکایت دارند. بنابراین، مسأله اصلی در مرحله کنونی، فقط جابه‌جایی خطوط تماس نبوده، بلکه توان هر طرف برای حفظ ارتفاعات، تأمین خطوط مواصلاتی و جلوگیری از انزوای عملیاتی یگان‌های مستقر در خطوط جبهه رزم قلمداد می‌شود.
بن‌بست دیپلماتیک ریاض در قاره سبز
از سوی دیگر، رایزنیهای فشرده ریاض با متحدان اروپایی جهت تشدید تحریم‌ها و قطعنامه‌ها علیه جنبش انصارالله همچنان راه به جایی نبرده است. در حال حاضر، اتحادیه اروپا ممنوعیت ارسال تسلیحات و مسدودسازی دارایی‌های ۱۲ تن از رهبران انصارالله را اعمال کرده است اما این اقدامات با قرار دادن یک سازمان در فهرست رسمی گروه‌های تروریستی مد نظر خاندان سعودی تفاوت حقوقی دارد.
در صورت تصویب چنین تصمیمی، علاوه بر مسدودسازی دارایی‌ها و منابع مالی سازمان، هرگونه فراهم کردن مستقیم یا غیرمستقیم منابع اقتصادی برای آن نیز مشمول محدودیت خواهد شد و همکاری‌های پلیسی و قضایی کشورهای عضو در این زمینه گسترش خواهد یافت. از این‌رو، خواسته ریاض درواقع معطوف به تبدیل فشارهای محدود و هدفمند کنونی به یک چارچوب فراگیرتر برای انزوای مالی و سیاسی انصارالله که تا کنون بهجایی نرسیده است.
با وجود این، قطعنامه ۲۲ اکتبر (30 مهرماه) پارلمان اروپا نقطه عطفی در افزایش فشار سیاسی بر نهادهای تصمیم‌گیرنده اروپایی محسوب می‌شود. این قطعنامه خواستار قرار گرفتن شاخه‌های سیاسی و نظامی انصارالله، رهبران و مجموعه دستگاه‌های امنیتی آن در فهرست سازمان‌های تروریستی شده و بر ضرورت مسدودسازی منابع مالی، مقابله با شبکه‌های قاچاق نفت و کالا و محدود کردن مسیرهای تأمین تسلیحاتی این جنبش تأکید کرده است. با این حال، پارلمان اروپا به‌تنهایی اختیار نهایی کردن چنین تصمیمی را ندارد و تصویب آن در شورای اتحادیه اروپا مستلزم موافقت هر ۲۷ کشور عضو است. گزارش جدید رویترز نشان می‌دهد که تاکنون فقط شمار محدودی از دولت‌های اروپایی از این پیشنهاد حمایت کرده‌اند و اختلاف‌نظر میان اعضا همچنان مانع اصلی تبدیل موضع سیاسی پارلمان به تصمیم اجرایی اتحادیه محسوب می‌شود.
ضمیمه ویژه نامه
تیتر خبرها
