یكی اون بالاهست   كه حواسش به ماست

مرور سخنان حاج محمد اسماعیل دولابی، عارفی كه حرف‌های ساده و عمیقش درباره زندگی و رابطه انسان با خدا و جهان، ارزشمند و تاثیرگذار است

یكی اون بالاهست كه حواسش به ماست

حاج محمد اسماعیل دولابی را خیلی‌ها می‌شناسند، مذهبی و غیر مذهبی. زلالی حرف‌ها و كلامش می‌تواند آدم‌هایی از طیف‌های مختلف را با خود همراه كند و تحت تاثیر قرار دهد. این عارف در جوانی كشاورزی می‌كرد و در عین حال به صورت آزاد به دانش‌آموزی در جلسات علمای دینی معاصر مانند آیت‌ا... سید محمد شریف شیرازی، آیت‌ا... شاه‌آبادی، آیت‌ا... تقی بافقی، شیخ غلامعلی قمی و شیخ محمدجواد انصاری می‌پرداخت. شیوه زیست او در كنار تلاش‌هایش برای درك بهتر از جهان هستی او را به سلوكی رساند كه در عین سادگی كلامش می‌توان دید تا چه اندازه مفاهیم دین اسلام و عرفان اسلامی را درك كرده است. حاج ‌محمداسماعیل دولابی سال 1321 در خانواده‌ای اهل معرفت به دنیا آمد که همیشه مورد احترام و رجوع مردم محله بودند. او از همان کودکی با مجالس ذکر ائمه اطهار(ع) مانوس بود و مردم او را مایه خیر و برکت می‌دانستند و از ابتدای جوانی توجه ویژه خداوند به او مشهود و ملموس بود. از این توجه ویژه همان بس که مورد احترام و لطف عام و خاص بود و مجلسش همواره میزبان بزرگان و برجستگان از اهل معرفت و سلوک. او هشتم بهمن 1381 شمسی جهان فانی را ترک کرد و پیکر مطهرش در صحن عتیق حرم حضرت معصومه (س) آرام گرفت. درباره حاج ‌محمداسماعیل دولابی فیلم‌های «طوبای محبت» و یک مجموعه کتاب منتشر شده که توسط فرزند این بزرگوار گردآوری شده است. خواندن حرف‌های او درباره زندگی، ماه رمضان و رابطه انسان با خداوند و دیگر انسان‌ها می‌تواند در روزهای ماه مبارك رمضان فرصتی مغتنم باشد.

مهمانی خدا
همه مهمان خداییم. در دنیا كه حتی كفار هم لاكردارها مهمانند! كفار هم از بركت مسلمین مهمانند. همه مهمانیم. نمی‌بینی كه هیچ چیز نمی‌توانند ببرند؟ فقط باید بخورند و بریزند... آخر مهمان حق ندارد چیزی را بلند كند!
می‌دانید كه عیب است. خیلی بد است. مهمان فقط باید بخورد و هی مرتب جمال صاحبخانه را بیابد و صاحبخانه را نگاه كند! شكر او را كند! از او تشكر كند! تشكرش هم یعنی «هرچه او (صاحبخانه) فرمان دهد.»
وقتی می‌گوید بالای اتاق بنشین! چشم! پایین اتاق بنشین! چشم! اگر چیزی آورده كه از این بخورد، نگوید من نمی‌خورم! صاحبخانه عالم است! حكمت می‌داند! می‌داند كه چه چیزی برای من خوب است. می‌داند كه الان من آب می‌خواهم یا غذا می‌خواهم یا دوا می‌خواهم یا...
خودش آفریده و می‌داند این چه لازم دارد. هرچیز را به‌موقع به او می‌دهد! شما هیچ اصرار نكن كه من این را نمی‌خواهم و آن را نمی‌خواهم! هر چه داد بخور! هرچه داد بگیر! همه اش مال اوست كه برایت فرستاده است.



شب‌های رمضان برای جوان‌ها
شب‌های ماه رمضان است، اغلب شما جوان هستید. وضو بگیرید. نماز بخوانید. كم حرف بزنید. كم قصه بگویید. این چیزهایی كه در تلویزیون نشان می‌دهند یا برای تفریح است یا برای بچه ها. شما كه روزه دارید كمتر این و آن را گوش دهید. كمی به كارهایتان برسید. به كار نفس خودتان برسید.نیم ساعت یا یك ساعت بعد از نماز در سجاده بنشینید و خدا را یاد كنید. افطار كه كردید، بدنتان كه آرام گرفت به دعایی، به ثنایی یك دقیقه خدا را یاد كنید. با خودتان خلوت كنید. به قرآن نگاه كنید. یا این‌كه اصلا ساكت بنشینید. این خیلی قیمتی است. آدم افطار حقیقی را با خدا می‌كند. افطار حقیقی كه خوردن نیست. اُبعثُ حَیاً، آن افطار است.
 نماز پیامبر(ص) است. روزه علی(ع) است. افطار خداست. از افطار بالاتر هم چیزی نیست. علی(ع) روزه است؛ یعنی هر كه علی(ع) را قبول كند در دنیا كم حرف می‌زند، آلوده نمی‌شود. ذكر دنیا را كم می‌كند و ادعایش از بین می‌رود. هر كه پیغمبر را نگاه كند، نماز خوانده است. ذكر خدا می‌گوید، دعا می‌كند، صلوات می‌فرستد. همین‌طور می‌آید جلو تا خدا را ملاقات می‌كند و می‌گوید اشهد، خدا را دیدم. اشهد ان لا اله الا ا... می‌گوید و بالا می‌رود.



ماه‌های اهل محبت
نگویمت كه همه ساله می‌پرستی كن  /  سه ماه می‌خور و نه ماه پارسا می‌باش
تفسیر این بیت حافظ این است كه سه ماه رجب و شعبان و رمضان فصول اهل محبت است.
سه ماه كافی است تا 9 ماه دیگر را شراب صافی: یامن یكفی من كل شیء و لا یكفی منه شیء، اكفنی ما اهمنی من امر الدنیا و الآخرة. آنچه نادیدنی است برایت به تماشا بگذارد. اولیای خدا چه چیزی برداشت كردند كه وقتی به این ماه می‌رسیدند مثال بارز «واشتیاق الی قربك فی المشتاقین» بودند. بی‌شك به خدا اطمینان داشتند و در هر حال رضا بودند. آدم‌ها برایشان فرقی نمی‌كرد و همه را به دید الهی می‌دیدند. مریضی و بی‌پولی و مرگ و غم و غصه و حتی شادی‌ها برای آنها نشانه است از سلطان السلاطین. چرا ما به خدا اعتماد و اتكا نمی‌كنیم در صورتی كه می‌دانیم كسی ما را اندازه او دوست ندارد و به فكر ما نیست و توكل بر غیر او خسران دنیا و عقباست.


غصه‌دار شدی استغفار کن
هر جا غصه‌دار شدی استغفار كن. استغفار امان انسان است. به این كاری نداشته باش كه چرا محزون شده‌ای، اذیتت كرده‌اند؟ گناهی كرده‌ای؟ بعضی وجود خودشان را گناه می‌دانند. شما می‌گویی چرا من درست كار نمی‌كنم، او خودش را گناه می‌داند. محزون كه شدی استغفار كن. چه غم خود را داشته باشی و چه غم مؤمنان را، استغفار غم‌ها را از بین می‌برد. همان‌طور كه وقتی خطا می‌كنی همه صدمه می‌خورند، مثلا وقتی چند نفر كفران نعمت می‌كنند به همه ضرر می‌رسد؛ استغفار هم كه می‌كنی به همه ماسوای خودت نفع می‌رسانی.
در حدیث است كه هشت چیز شما دست خداست: موت و حیات، مرض و صحت، فقر و غنا، خواب و بیداری، چه چیزی می‌ماند كه دست خودمان باشد. چرا ما به خدا اعتماد و اتكا نمی‌كنیم در صورتی كه می‌دانیم كسی ما را اندازه او دوست ندارد و به فكر ما نیست و توكل بر غیر او خسران دنیا و عقباست.
آهنگرها یك گیره دارند كه وقتی می‌خواهند روی یك تكه كار كنند، آن را در گیره می‌گذارند. خدا هم همین‌طور است ... اگر بخواهد روی كسی كار كند، او را در گیره مشكلات می‌گذارد و بعد روی او كار می‌كند. گرفتاری‌ها، نشانه عشق خداوند است.
عاشقان را گر در آتش می‌پسندد لطف دوست /  تنگ چشمم گر نظر در چشمه كوثر كنم



در ستایش تفکر
ای سالك شب و روز را مقداری به فكر بپرداز و ببین این پدر و مادر به این خوبی را چه كسی به تو داده؟  این بدن سالم، این عقل سالم را این همه نعمت را چه كسی به تو داده؟ كسی كه تعلق و تفكر نداشته ‌باشد رشد ندارد و شب بعد از نماز مغرب بنشین و فكر كن اگر چیزهایی كه به فكرت آمد قشنگ بود شكر كن و صلوات بفرست و اگر زشتی به فكرت آمد استغفار كن هرچه را قشنگ دیدی بدان سببش خداست و هر چه را زشت دیدی چه دیگران چه خودت را استغفار كن و ببخش تا همه را زیبا ببینی. خوب است فكرهای هر شب و هرچه به خاطرت آمد را در دفترچه‌ای بنویسی؛ همه چیز كه خدا داده و همه چیز كه خودت كردی چه زشت و چه زیبا.  لازم نیست از زندگی دست بكشی و خلوت كنی اگر هر شب یك ربع فكر كنی كم كم همه وقت‌هایت را می‌گیرد و به هر كاری كه مشغول باشی دائما در فكر خدا هستی و این فكر مانع كارهای دنیوی‌ات نخواهد شد یا درها را روی خود ببندی همان یك ربع تفكر و تعلق در مورد این كه كجا بوده ای؟ الان كجا هستی؟ و نهایتا به كجا خواهی رفت؟ كافی است فكر كنی همه چیز پیدا می‌شود.



خدا روزی رسونه

همه فكر می‌كنند چون گرفتارند به خدا نمی‌رسند ! اما چون به خدا نمی‌رسند گرفتارند... از هر راهی كه داری میری همین الان پات رو بكوب رو ترمز ! فرمونو بچرخون و بنداز تو «صراط مستقیم» تا ته‌تهش برو میرسی به خدا... حتی اگه آخرش بن بست باشه... .
گفتم: عباس آقا با این درآمدت زندگی‌ات می‌چرخه؟
گفت: خدا رو شكر... كم وبیش می‌سازیم. خدا خودش می‌رسونه...
گفتم: حالا ما دیگه غریبه شدیم لو نمیدی...؟!
گفت: نه، یه خرده قناعت می‌كنم گاهی اوقات هم كار دیگه‌ای جور بشه انجام میدم، خدا بزرگه نمیذاره دست خالی بمونم...
گفتم: نه. راستشو بگو.
گفت: هر وقت كم آوردم یه جوری حل شده... خدا رزاقه، می‌رسونه...
گفتم: ای بابا...! ما كه نامحرم نیستیم! راستشو بگو دیگه! ...
گفت: تو فكر كن یه تاجر یهودی توی بازار هست، هر ماه یه مقدار پول برام میاره كمك خرجم باشه...
گفتم: آهان... ای ناقلا ! دیدی گفتم...! حالا شد یه چیزی!
چرا از اول راستشو نمی‌گی...؟
گفت: بی‌انصاف! سه بار گفتم خدا میرسونه باور نكردی... یك بار گفتم یه یهودی می‌رسونه باور كردی...! یعنی خدا به اندازه یه یهودی پیش تو اعتبار نداره؟
هی سجده می‌كنیم ولی هنوز خوب باور نداریم كه یكی اون بالاهست كه حواسش به ماست. تا این شك به یقین نرسه همه خدات میشن الا خدا...


عمر اندازه یك آب خوردن است

این‌طور كه ما تعریف می‌كنیم دنیا چنین بزرگ به نظر می‌رسد. والا همه زندگی و عمر دنیا مثل یك آب خوردن است، چون تمام‌شدنی است.
چیزی كه تمام می‌شود گفتن از آن عیب است.
همین كه گفتیم تمام می‌شود، تمام شد. یك نان كه كسی از آدم می‌گیرد سوال می‌كند آیا باز هم بیایم یا نه؟ همین كه گفتی نه، می‌گوید: به! یعنی فقط همین یك‌دفعه؟ پول كه می‌دهی، می‌گوید: آیا هفته بعد هم بیایم؟ می‌گویی بیا. می‌گوید چند هفته بیایم. می‌گویی شش ماه بیا. باز می‌گوید به! هزار سال هم بگویی باز می‌گوید به! یعنی بعد از آن چه خاكی به سر كنم. امّا اگر بگویند دائم است، حالت ‌جا می‌آید.
خدا دائم است ـ چه در این عالم و چه در عالم دیگر ـ ما هم محتاج. خداوند هر چیزی كه به هر كسی می‌دهد همیشگی می‌دهد. مثلا می‌گویند این علم برای همیشه مال تو باشد. اگر به دیگری هم بدهی زیاد می‌شود، بركت دارد. هرچه با نیت خودت از خدا می‌گیری، از علم و كمال و جمال، همه دوام دارد. این دستی كه دراز شد و به تو عطا كرد همیشه هست. این دستی كه علمی را در سینه تو گذاشت، همیشه هست. وقتی چیزی همیشگی شد خیال انسان راحت می‌شود، دیگر نمی‌تواند ناراحت باشد.
خدا اگر چیزی به كسی می‌دهد دائمی است و اگر تاخیر می‌اندازد می‌خواهد آن را زیاد كند نه آن‌كه آن را قطع كند. اگر كسی چیزی را خلق كرد نمی‌خواهد آن را بمیراند، می‌خواهد حیات دائم به آن بدهد. مریضی می‌دهد، بعد سلامتی می‌دهد كه سالم حقیقی بشود و دیگر مریض نشود. مخلوقش را فقیر می‌كند تا فقیر نشوند. غنی می‌كند كه به غنای واقعی برسند. پس تو هم برای خدای خود در خلوت حساب بازكن.