احتمالا هركدام از ما تصویری از قصه‌های مثنوی در ذهن‌مان داریم. ریشه اغلب آنها نیز به كتاب‌های درسی باز‌می‌گردد. یعنی اگر خیلی اهل كتاب خواندن و مطالعه و رفتارهای فرهیختگی‌طور نباشیم، حتما تصویری از قصه طوطی و بازرگان یا قصه طوطی و مرد روغن‌فروش و... داریم.
قصه‌هایی كه با تلفیق نثر و نظم تلاش می‌كردند بخشی از گنجینه كهن زبان فارسی را به ذهن دانش‌آموزان گریزان از درس و مشق فرو كنند و زمینه آشنایی و ادامه خواندن قصه‌ها و حكایت‌های مثنوی را فراهم كنند، بی‌خبر از این كه آن دانش‌آموزان برای گرفتن نمره قبولی به قوه حفظیات خود اتكا می‌كنند و فقط چیزهایی كه كلیدی است را در ذهن‌شان نگه می‌دارند و پس از امتحان همه را «شیفت دیلیت» (همان پاك كردن خودمان) می‌كنند، بعید است حتی اگر كلاه‌شان هم سمت مثنوی و مولوی و حافظ و سعدی بیفتد، برای برداشتنش آن طرف‌ها پیدایشان شود، بالاخره نظام نمره‌محور است و معایب آن!
القصه كه آنچه ما در ذهن داریم و محصول نظام آموزشی نمره‌محور است شبحی از مثنوی یا دیگر متون كهن است و هیچ شباهتی به اصل ماجرا ندارد. چندی پیش ویدئویی دیدم كه در آن مجری یكی از این برنامه‌های اینترنتی بین مردم رفته بود و یك مصرع از شعری می‌خواند و می‌خواست كه مردم آن را تكمیل كنند، چه تكمیل كردنی...
اینها همه به این معناست كه ما برخلاف ظواهری كه به‌شدت حفظ می‌كنیم در داخل حرفی برای گفتن نداریم، البته كه بسیاری از همین مردم از تك‌مصرع‌ها و بیت‌هایی به عنوان ضرب‌المثل در سخنانشان استفاده می‌كنند تا پیچ و خمی به سخن‌شان داده باشند، ولی خیلی‌ها شاید به‌درستی ندانند این مصرع یا بیت متعلق به كدام شاعر یا نویسنده است و گاهی دیده شده عبارتی از مهدی اخوان‌ثالث را به حافظ یا دیگری نسبت داده‌اند!
پس تا اینجا خروجی نظام آموزشی چیزی جز فرار دادن نوجوانان و جوانان از متن‌های ظاهرا كهنه و ملال‌آور دستاوردی نداشته و جوان بعد از گذراندن سال‌ها مشقت تحصیل در نظام آموزشی، دل‌زده از متون كهن كه پایه فرهنگی و رفتاری ما را تشكیل می‌دهد بعید است تا سال‌ها سراغ این متون برود و همیشه با همان نگاه بدبینانه ناشی از دوران تحصیل به آنها نگاه می‌كند، چرا كه مشقت گرفتن نمره را بر خود هموار كرده بود و هیچ لذتی از خواندن این متون كه امروز افرادی از فرهنگ‌های دیگر را به خود جذب كرده، نبرده‌اند. در حالی كه می‌شد به‌جای نمره‌گرفتن و نمره دادن و گذراندن مسیر گرفتن مدرك تحصیلی از فراز و فرودهای متون كهن با خلاقیت و نوآوری، دانش‌آموز و دانشجو را طوری به این متون علاقه‌مند كرد كه به‌سادگی دل از این گنجینه‌های زبان فارسی جدا نكند. تلفیق اشعار با موسیقی و نمایش (مانند اپرای موسی و شبان با اجرای پرواز همای) راه‌ها و روش‌هایی است كه می‌تواند در ایجاد پیوند میان نسل جدید با پیشینه فرهنگی خود اثرگذار باشد.
حالا به‌هر روی امروز در حالی حرف از مولوی می‌زنیم كه خیلی دور نیست كه كشور همسایه ما (تركیه) میراث بزرگ زبان فارسی، مثنوی و سراینده آن را به نام خود بزند و كاری به این نداشته باشد كه چندین هزار بیت به زبان فارسی سروده شده و چگونه ممكن است مولوی غیرفارسی‌زبان باشد؟ این در شرایطی روی‌می‌دهد كه نسل جدید ارتباط خود با مفاخر و پیشینه فرهنگی خود را قطع كرده باشد.
یكی از راه‌های بازگرداندن نسل جوان و نسل‌های جدیدتر كه هنوز در مرحله آموزش و پیش از آموزش قرار دارند این است كه از راه‌های مختلف مانند بازآفرینی‌های خلاقانه در قالب‌های مختلف مانند پویانمایی، نمایش موسیقیایی، خلق شخصیت‌های مرتبط از داستان‌های این متون كهن و هویت‌دادن به آنها در قالب‌های گوناگون، نوشتن قصه‌های منثور برگرفته از قصه‌های كهن و روش‌های دیگر راه‌هایی است كه نسل‌های جدید را به این میراث فرهنگی علاقه‌مند و مجذوب كرد، چرا كه امروز هر كه صدای سخن عشق را از لابه‌لای این متون كهن و زنده شنیده آن را با جان خریدار بوده و شیفته آن شده در حالی كه نسل جوان به آن پشت كرده و به نوعی ترك آن گفته است. حال كه نظام آموزشی در كشور ما دولتی است اول از همه از همین نظام توقع می‌رود برای علاقه‌مند كردن نسل‌های جدید طرح جدید دراندازند تا این میراث كه حالا مدعیانی بسیاری پیدا كرده در سرزمین مادری خود ترك نشود. 
مولوی در یك رباعی می‌گوید:
عشق از ازل است و تا ابد خواهد بود
جوینده عشق بی‌عدد خواهد بود
فردا كه قیامت آشكارا گردد
هركس كه نه عاشق است رد خواهد بود
در واقع ما باید عاشق باشیم و با عشق سراغ متون كهن كه در واقع میراث معنوی ما است برویم تا نزد آیندگان خود 
مردود نباشیم.