نسخه Pdf

گردش در عصر صفویان

مردم‌نگاری جامعه ایرانی به روایت جهانگرد ایتالیایی

گردش در عصر صفویان

سفرنامه‌ها كاركردهای بسیاری دارند، شاید اولین كاركردی كه پس از شنیدن نام سفرنامه به ذهن بیشترین مخاطبان متبادر شود، توصیف مقصد سفر و مناظر طبیعی و در نهایت فرهنگ و آداب و رسوم مردم سرزمینی باشد كه نویسنده سفرنامه به آن سفر كرده است. اما سفرنامه‌ها گاهی حكم كتاب‌های تاریخی ارزشمند را پیدا می‌كنند؛ آثاری كه می‌توانند بهتر از هر كتاب تاریخی دیگری مخاطبان خود را با بخشی از تاریخ یك كشور یا قوم آشنا كنند؛ شاید به همین دلیل هم باشد كه كتاب‌هایی همچون «سفرنامه پیترو دلاواله» تبدیل به مرجعی برای موضوعات تاریخی می‌شوند.
یادداشت‌های دلاواله از سفری كه سال‌ها پیش به ایران داشته، به قدری دقیق است كه به جرات كتاب او را می‌توان یك كتاب مردم‌شناسانه و تاریخی دانست تا یك سفرنامه. این جهانگرد ایتالیایی در سفری طولانی مدت و در دوران حكومت شاه عباس صفوی راهی ایران شده و شرح سفر طولانی مدتش را در قالب این سفرنامه منتشر كرده است؛ سفرنامه‌ای دقیق و خواندنی در ارتباط با مناطق مختلف ایران كه او طی سفر خود از آنها عبور كرده است؛ تاكید بر دو واژه دقیق و خواندنی از این نظر است كه سفرنامه او پر از نكات جالب توجه و مهم از تاریخ، فرهنگ و آداب و رسوم مردم ایران زمین است، به قدری كه دلاواله حتی در زمینه نحوه لباس پوشیدن ایرانیان، نحوه طبخ غذا، واكنش‌های آنها در زمان غم یا شادی و مناسك مذهبی اقوام مختلف ایرانی در این كتاب به شكلی مبسوط توضیح داده است. نكته دیگر این‌كه او از معدود جهانگردان خارجی است كه فرصت همراهی با یكی از پادشاهان ایرانی را در یك‌جنگ به دست آورده و از این نظر توصیفات او از مناسبات دربار و رابطه شاه با اطرافیانش هم به لحاظ جایگاه تاریخی ارزش بالایی دارد.