رشد و پیشرفت علم و گسترش زیست‌بوم‌های فناوری و نوآوری و پدیده‌های تازه‌واردی مانند استارت‌آپ‌ها نیز از این دایره خارج نیستند. حضور فرد یا گروهی باتجربه و آشنا به شرایط به‌عنوان راهنما و هدایت‌کننده در کنار هر کسب‌وکار نوپایی می‌تواند زمینه‌ساز موفقیت آنها باشد.

در سال‌های اخیر و با اقبال گسترده خصوصا قشر جوان به حوزه‌های استارت‌آپی و نوآورانه، حجم فعالیت و ایده‌‌های جدید در این حوزه‌ها با افزایش بسیار چشمگیری روبه‌رو شد. در سال‌های اولیه تولد زیست‌بوم نوآوری ایران، بسیاری از این ایده‌ها حتی پیش از این‌که مطرح شوند محکوم به شکست بودند. علت اصلی این شکست را می‌توان بی‌تجربگی صاحبان ایده دانست که بیشترشان دانشجو بودند و شناخت کافی از بازار و روند‌ اداری نداشتند. لذا وجود ساختاری نظام‌مند و منسجم برای پرورش و چکش‌کاری این دست ایده‌های خام برای رشد زیست‌بوم نوآوری کشور الزامی ا‌ست. از این رو با الهام از نمونه‌های خارجی، «شتاب‌دهنده‌های استارت‌آپی» به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین بازیگران زیست‌بوم نوآوری کشور پا به این عرصه گذاشتند.

حلال مشکلات استارت‌آپ‌ها
شتاب‌دهنده‌ها مرکزی برای رشد و پرورش صحیح و سریع ایده‌های خام هستند. این مجموعه‌ها با انجام حمایت‌های مالی و تخصصی خود از استارت‌آپ‌های تحت‌پوشش، زمینه ورود به بازار و رشد را فراهم می‌کنند. به گفته میلاد عباسی، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار شتاب‌دهنده دانش‌بنیان سیب سبز سلامت، مهم‌ترین مؤلفه یک شتاب‌دهنده توانایی حل مشکلات با ماهیتی بازارمحور است. لذا بهتر است فعالیت و تجاری‌سازی ایده‌ها زیرنظر شتاب‌دهنده‌ها انجام‌شوند. شتاب‌دهنده سیب سبز سلامت در سال 1392 و با هدف تسهیل مشکلات و موانع موجود مانند اخد مجوز، فرآیندهای خط تولید، تجاری‌سازی و... برای مجموعه‌های فعال در زمینه تجهیزات پزشکی تأسیس شد. دایره گسترده استارت‌آپ‌های تحت‌پوشش سیب سبز سلامت شامل توزیع‌کننده‌های داخلی و خارجی، تولیدکنندگان، آزمایشگاه‌ها و مراکز پزشکی و نیز کارآفرینانی است که نیاز به دانش فنی ویژه دارند. صاحبان ایده و استارت‌آپ‌های فعال در این زمینه‌ها با استقرار در شتاب‌دهنده سیب سبز سلامت می‌توانند از خدماتی مانند فضای کار اداری، آزمایشگاهی و تولیدی در شهرک‌های صنعتی، مراکز علمی و تحقیقاتی و مشاوره‌های تخصصی دانش فنی راه‌اندازی خط تولید بهره‌مند شوند.اخذ پروانه ساخت برای فعالیت قانونی و بر اساس الزامات اداره کل تجهیزات پزشکی، نگارش پرونده فنی، اخذ کد IRC برای واردات مواد اولیه، پیاده‌سازی نظام‌های استاندارد ISO، ثبت اختراع، دریافت پروانه دانش‌بنیان و خدمات ثالث و سایر مجوزهای لازم ازجمله خدمات تخصصی شتاب‌دهنده سیب سبز سلامت برای استارت‌آپ‌های نوپا حوزه سلامت است که به‌صورت کامل صفر تا صد تمام مراحل شکل‌گیری ایده خام تا رسیدن به محصول نهایی و حتی حضور در بازارهای خارجی را فراهم می‌کند. عباسی در این‌خصوص توضیح می‌دهد: «سیب سبز سلامت در حال حاضر حدود 50 استارت‌آپ یا خط تولید را در سال راه‌اندازی می‌کند و در تلاش است تا در سال‌های آینده ضمن ورود به بازار شتاب‌دهی بین‌المللی، این عدد را به 100 تا 120 استارت‌آپ افزایش دهد.»

سرعت‌گیرهای شتاب‌دهی
در سال جاری نظام ارزیابی بازیگران زیست‌بوم نوآوری کشور پس از تقریبا 10سال به‌طور اساسی دچار تحول و بازنویسی شد. شتاب‌دهنده «سیب سبز سلامت» جزو اولین مجموعه‌هایی‌ است که موفق به اخذ گواهی صلاحیت در نظام جدید ارزیابی شتاب‌دهنده‌ها شده‌است اما به گفته عباسی مراحل متعدد، طولانی، خسته‌کننده و کاغذبازی‌های بعضا بی‌مورد در روند جدید، مضاف بر مشکلات سامانه جامع آن، سبب ایجاد اختلال در روند اخذ این گواهی برای بسیاری از مجموعه‌ها شده‌است. درصورتی فقط با تکمیل مدارک از سوی خود شتاب‌دهنده‌ها و تحویل مستقیم‌شان به ستادهای مربوط، می‌شد تنها در یک مرحله و به صورت یکپارچه، فرآیند ارزیابی و رده‌بندی شتاب‌دهنده‌ها انجام شود. عباسی می‌افزاید: « نبود ‌شناخت و ‌اعتماد بازاریان و شرکت‌های فعال در حوزه تجهیزات پزشکی از چالش‌های اساسی رشد و فعالیت مجموعه‌هایی مانند سیب سبز سلامت و استارت‌آپ‌های تحت‌پوشش آن است. از طرفی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری نیز ‌باید نگاهی ویژه‌تر به شتاب‌دهنده‌ها داشته‌باشد، زیرا هدف شتاب‌دهنده‌ها تسهیل مشکلات و امور اساسی استارت‌آپ‌های نوپا مانند حمایت‌های مالی، تسریع مکاتبات و روندهای اداری و... است.» اما به عقیده عباسی حتی خود شتاب‌دهنده‌ها نیز بعضا در سرعت‌گیر فرآیندهای اداری معاونت‌ها و ستادهای زیرمجموعه گرفتار می‌شوند و تنها راه نجات تسهیل همین فرآیندها از سوی مسئولان مربوط است.

جواد فیاض - خبرنگار پیشران