پایان باز یا مبهم

پایان باز یا مبهم


(بخش‌هایی از یادداشت پرویز شهبازی در شماره‌ ویژه‌ اردیبهشت ۹۷ مجله‌ فیلم)
 پایان باز (Open ending) یا پایان مبهم (Ambiguous ending) ـ اصطلاحی كه غربی‌ها بیشتر استفاده می‌كنند ـ روشی است كه فیلمساز در پایان فیلم، چیزهایی را حل‌نشده رها می‌كند تا تماشاگر آن را حدس بزند یا با درگیری ذهنی برایشان راه حل پیدا كند. استفاده از پایان باز بیشتر متعلق به سینمای هنری و روشنفكرانه است.
 معمولا تهیه‌كنندگان و كمپانی‌های فیلمسازی یك پایان بسته (Close ending) را ترجیح می‌دهند و نگران یك پایان گیج‌كننده (Confuse ending) هستند. از طرفی، پایان‌های بسته هم برای بسیاری از تماشاگران، در هر دو حالتِ خوش و غمناك، خسته‌كننده و معمولی و بیشتر مواقع ساده‌لوحانه به نظر می‌رسد.
 دلایل مختلفی برای یك فیلم با پایان باز یا مبهم برشمرده‌اند كه اینها برخی از آنهاست:
حفظ جاودانگی شخصیت‌ها
جلوگیری از نتیجه‌گیری و قضاوت قطعی
نگهداشتن تماشاگر در تنش و تعلیق
مشاركت تماشاگر در پایان‌بندی (اگر خودش در آن موقعیت بود  چه می‌كرد؟)
پرسیدنِ این‌كه چطور باید تمام بشود
انتقال یك پیام فلسفی كه از درون فیلم می‌آید
عدالت در چندگانگی هرچیز
پیچ خوردن (Twist) و پیش‌بینی‌ناپذیر كردن ماجرا.