مقاوم‌سازی مدارس در درجه اول برای تأمین امنیت جانی دانش‌آموزان انجام می‌شود اما طی دو دهه اخیر و با گسترش مدارس غیرانتفاعی شاهدیم که بسیاری از ساختمان‌های مسکونی با قدمت بالای ۳۰تا۴۰سال تغییر کاربری می‌دهند و به‌عنوان مدرسه اجاره می‌شوند و دانش‌آموزان در آن تحصیل می‌کنند، بدون این‌که بدانند چه خطری تهدیدشان می‌کند. مهم این‌که بیشتر این سازه‌ها کاربری آموزشی ندارند و غیراصولی هستند.به استنادآمارهای رسمی،حدود۱۹درصدمدارس کشور نیازمند مقاوم‌سازی یا تخریب و بازسازی هستند. از این ۱۹درصد،حدود۱۳درصد نیازمند مقاوم‌سازی وحدود6.5درصد باید تخریب و بازسازی شوند. دریک مقایسه ساده بین مدارس دولتی ومعمولی بامدارسی که شهریه‌های سنگین دریافت می‌کنندمشخص می‌شوددربسیاری ازمدارس دسته اول و به‌خصوص مدارس روستایی کیفیت مناسبی به چشم نمی‌خورد که همین امر، ضرورت به‌کارگیری روش‌های مناسب بازسازی و نوسازی در این اماکن را بیش ازپیش نمایان می‌کند؛ اتفاقی که می‌تواند بازده کار دانش‌آموزان و معلمان راافزایش دهد. زلزله‌های اخیر درمناطق مختلف ایران هم نشان داده مدارسی که درگذشته بازسازی ومقاوم‌سازی شده بودنددرچنین حوادث غیرمترقبه‌ای امتحان خود را خوب پس می‌دهند ونه‌فقط آسیب آنچنانی ندیدند،بلکه توانستند به‌عنوان یکی ازنقاط امن ومحل مدیریت بحران برای پناه گرفتن مردم انتخاب شوند.عوامل مختلفی به‌صورت زنجیره‌وار درامرآموزش دخیل هستندوفضای مناسب آموزشی یکی از مهم‌ترین حلقه‌های این زنجیره است‌؛ به‌طوری که بدون وجود فضای آموزشی مناسب ومقاوم نمی‌توان انتظارنتیجه آموزشی مطلوب داشت،همچنین فضای آموزشی نیز به تنهایی برای آموزش کافی نیست و سایر عوامل نیز درمسیر نقش پررنگی دارند. بی‌تردید تحصیل در یک فضای آموزشی وسیع،نوساز ومحکم حق دانش‌آموزان ومعلمان است، داشتن مدارس استاندارد نه‌فقط شرایط زیست و تحصیل راآسان ولذت‌بخش می‌کند،بلکه درمواقع ضروری وپیشامدهای ناگوار طبیعی، این بناهای مستحکم می‌توانند نقشی مؤثر در کاهش بلایا داشته باشند وکارکردمراکز مهم وپرفایده برای عملیات امداد ونجات راایفاکنند.درسال۸۵ طرح اجرای ماده یک قانون برنامه توسعه کشور دردستورکارقرارگرفت.طبق آن تصمیم بر این بود که ازحساب ذخیره ارزی برای بهسازی‌ ومقاوم‌سازی مدارس استفاده شودودر این چارچوب مجلس حدود سه میلیارد و۹۵۰میلیون دلاراعتبار برای مقاوم‌سازی وبهسا‌زی مدارس فرسوده کشورپیش‌بینی کرد.درزمان اجرای آن طرح حدود ۶۵درصدمدارس کشورفرسوده بودند.با کار فنی که آن زمان درکشوررخ داد، بالغ بر ۴۵درصد مدارس فرسوده کشورمقاوم‌سازی وبهسازی‌ شدند.به طوری که اکنون حدود ۱۹درصدمدارس کشور نیازمند تخریب، بازسازی یا مقاوم‌سازی هستند و ۸۱ درصد مدارس کشور ایمنی و مقاومت لازم را در برابر حوادث دارند. 

دکترمجتبی ابراهیمی | کارشناس حوزه فرهنگ