پوشش آتش‌نشانی در مسیر رشد 

معاون دبیر ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتش‌نشانی کشور در گفت‌وگو با روزنامه «جام‌جم» به تشریح آخرین وضعیت تجهیزات و ظرفیت عملیاتی آتش‌نشانی پرداخت

پوشش آتش‌نشانی در مسیر رشد 

آتش‌نشانی یکی از نخستین مجموعه‌هایی است که هنگام وقوع بحران، از حوادث شهری و آتش‌سوزی‌های گسترده گرفته تا سوانح و عملیات امداد و نجات، باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد میدان شود. ب

هانا چراغی - جام جم آنلاین

ه همین دلیل، برخورداری این مجموعه از نیروی انسانی کافی، تجهیزات تخصصی، خودروهای عملیاتی و ایستگاه‌های متناسب با پراکندگی جمعیت، نقش مستقیمی در کاهش خسارت‌های جانی و مالی دارد. گسترش شهرها و افزایش جمعیت شهری نیز نیازهای جدیدی را پیش‌روی آتش‌نشانی قرار داده است. توسعه ایستگاه‌ها، افزایش ناوگان و تامین تجهیزات تخصصی ازجمله اقداماتی است که می‌تواند زمان رسیدن نیروها به محل حادثه را کاهش داده و ظرفیت عملیاتی شهرها را افزایش دهد.
از سوی دیگر، در حوادث بزرگ نمی‌توان تمام مسئولیت ایمنی را برعهده نیروهای امدادی گذاشت. ساختمان‌های بلندمرتبه، مجتمع‌های تجاری و مراکز پرتردد باید از تجهیزات و سازوکارهای ایمنی لازم برخوردار باشند تا در دقایق ابتدایی حادثه، امکان کنترل شرایط و جلوگیری از گسترش حریق فراهم شود.
در حوادث طبیعی و بحران‌های گسترده نیز هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. آتش‌نشانی در کنار مدیریت بحران، هلال‌احمر و سایر دستگاه‌های امدادی می‌تواند بخشی از ظرفیت عملیاتی مورد نیاز برای مدیریت حادثه را تامین کند؛ موضوعی که ضرورت تقویت آمادگی و تجهیزات این مجموعه را بیش از گذشته نشان می‌دهد.
   پوشش ۹۴ درصدی آتش‌نشانی
توسعه شبکه ایستگاه‌ها و افزایش ناوگان عملیاتی از مهم‌ترین محورهای برنامه‌ریزی برای ارتقای خدمات آتش‌نشانی در کشور است. بابک نوراللهی معاون دبیر ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتش‌نشانی کشور، در روز آتش نشانی و ایمنی در گفت‌وگو با جام‌جم درباره وضعیت فعلی این مجموعه و نیازهای پیش‌رو توضیح می‌دهد: «دو وضعیت را باید در حوزه آتش‌نشانی درنظر گرفت: یکی تطبیق با استانداردهای جهانی و دیگری شرایط ایده‌آلی که باید در کشور وجود داشته باشد. در حال حاضر حدود ۲۱ هزار و ۵۰۰ نیروی آتش‌نشان و ۲۱۰۰ ایستگاه عملیاتی در سطح شهرداری‌های کشور داریم.» او می‌افزاید: «همچنین حدود ۴۲۰۰ خودروی عملیاتی به‌صورت فعال در شهرها مشغول ارائه خدمت هستند و سالانه حدود ۳۶۰ هزار عملیات مختلف شهری و روستایی انجام می‌شود. این ظرفیت در اختیار شهروندان قرار دارد تا خدمات مورد نیاز در حوزه اطفای حریق و امداد و نجات ارائه شود.»
نوراللهی ادامه می‌دهد: «در حال حاضر حدود ۹۴ درصد شهرهای کشور تحت پوشش خدمات آتش‌نشانی قرار دارند. برای رسیدن به شرایط مطلوب، باید این پوشش ارتقا پیدا کند. البته در حوزه ایمنی هیچ‌گاه نمی‌توان به پوشش صددرصدی رسید اما برنامه‌ریزی مجموعه سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور بر این است که سطح تجهیزات و امکانات ایستگاه‌ها متناسب با نیازها افزایش پیدا کند.» آن‌طور که او می‌گوید پیش‌بینی شده حدود ۳۰۰ ایستگاه دیگر در سطح شهرها ایجاد شود چراکه جمعیت شهری به‌تدریج افزایش پیدا می‌کند و متناسب با توسعه جمعیت و شهرها، شبکه ایستگاه‌های آتش‌نشانی نیز باید گسترش یابد. از سوی دیگر، افزایش جمعیت شهری به نیروی انسانی و خودروهای بیشتری نیاز دارد. معاون دبیر ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتش‌نشانی کشور اظهار می‌کند: «برآورد ما این است که طی چند سال آینده حدود یک‌هزار دستگاه خودروی آتش‌نشانی به مجموعه شهرها و روستاهای کشور اضافه شود تا شاخص‌های مورد نظر محقق گردد.» البته ممکن است در برخی مناطق در حال حاضر کمبود ایستگاه وجود داشته باشد اما با ایجاد ایستگاه‌های موقت یا استقرار تیم‌های عملیاتی در مراکز مختلف شهری، خدمات مورد نیاز ارائه می‌شود. با این‌حال برای توسعه پایدار شبکه آتش‌نشانی، ایجاد ایستگاه‌های جدید متناسب با نرخ رشد جمعیت و توسعه شهری پیش‌بینی شده است.
    وضعیت تجهیزات آتش‌نشانی
در کنار توسعه ایستگاه‌ها و خودروهای عملیاتی، نوع تجهیزات مورد استفاده نیز باید متناسب با ماهیت حوادث باشد. در همین زمینه نوراللهی درباره نقش بالگرد در عملیات آتش‌نشانی توضیح می‌دهد: «بالگرد در حوزه آتش‌نشانی شهری کارایی چندانی ندارد و بیشتر در حوزه امداد و نجات مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از بالگرد برای اطفای حریق در داخل شهر بسیار دشوار است چراکه عملیات اطفای حریق استانداردهای خاص خود را دارد. بالگرد بیشتر در حریق‌های جنگلی و مراتع یا در مواردی که امکان پرتاب آب از فاصله دور وجود دارد، می‌تواند کاربرد داشته باشد.» در حوادث شهری، خودروهای اطفایی، بالابرها و نردبان‌های آتش‌نشانی از تجهیزات اصلی محسوب می‌شوند و نقش مؤثرتری در عملیات دارند. نوراللهی در این‌باره می‌گوید: «در حال حاضر حدود ۴۲۰۰ خودروی آتش‌نشانی در کشور مشغول خدمت‌رسانی هستند و امسال نیز ۳۰۰ دستگاه خودروی جدید از سوی سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور خریداری شده است. حدود ۳۰ درصد این خودروها توزیع شده و ۷۰ درصد باقیمانده نیز طی دو ماه آینده توزیع خواهد شد.» به گفته او، با ادامه ساخت و تحویل خودروها، پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان امسال حدود ۴۵۰۰ خودروی عملیاتی در سطح شهرها در اختیار آتش‌نشانی قرار داشته باشد. این ناوگان شامل خودروهای اطفایی، امدادی و سایر خودروهای تخصصی است. حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ دستگاه نیز مربوط به نردبان‌ها و بالابرهای آتش‌نشانی و سایر ماشین‌آلات تخصصی است.
   حریق جنگل‌ها
حریق‌های جنگلی از لحاظ تفاوت شرایط محیطی و نوع عملیات، به تجهیزات و شیوه‌های متفاوتی نسبت به آتش‌سوزی‌های شهری نیاز دارد. در این حوادث، علاوه بر تجهیزات زمینی، نیروی انسانی و عملیات هوایی نیز اهمیت پیدا می‌کند و مسئولیت دستگاه‌ها در این زمینه نیز در قوانین مشخص شده است. معاون دبیر ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتش‌نشانی کشور درباره نقش آتش‌نشانی در مهار آتش‌سوزی جنگل‌ها می‌گوید: «متولی اصلی اطفای حریق در جنگل‌ها طبق قانون مدیریت بحران کشور، سازمان جنگل‌هاست و مسئولیت اطفای هوایی نیز برعهده وزارت دفاع قرار دارد. آتش‌نشانی‌ها در این زمینه نقش پشتیبان و کمک‌رسان دارند؛ چه از طریق دهیاری‌ها و چه از طریق شهرداری‌ها.»