دادگاه کیفری و جنایات جنگی ریاض در یمن 

دادگاه کیفری و جنایات جنگی ریاض در یمن 

در هفته‌های اخیر با افزایش تنش میان عربستان سعودی و جنبش انصارالله یمن، حملات نظامی ریاض علیه غیرنظامیان که به کشته شدن بسیاری از آنها و ویرانی اماکن مسکونی منجر شده، مصداق جنایت جنگی بوده و ضرورت دارد موضوع از سوی شورای امنیت سازمان ملل به دادگاه بین‌المللی کیفری ارجاع شود. 

محسن پاک‌‌آئین - دیپلمات پیشین

ناظران سیاسی و کارشناسان بین‌المللی، جنایات ریاض در یمن را هم‌ردیف با جنایات رژیم صهیونیستی علیه مردم غزه می‌دانند و معتقدند دیوان کیفری بین‌المللی که حکم بازداشت نتانیاهو نخست‌وزیر و یوآف گالانت وزیر دفاع وقت اسرائیل را به اتهام جنایات جنگی در جنگ غزه صادر کرد، باید مجازات مشابهی را نیز علیه حکام سعودی اعمال کند. براساس اخبار واصله از نهادهای ناظر بر حقوق بشر، جنایات سعودی در روزهای اخیر در استان صعده همچنین مناطق منبه، القهر، الظاهر، مران و الجبانه افزایش یافته و مصداق بارز جنایت جنگی و ضدبشری است و استمرار خواهد یافت. علاوه بر مردم غیرنظامی یمن، مهاجران آفریقایی نیز آماج حملات ارتش سعودی هستند و عربستان بعد از شکست‌های میدانی، در حال انتقام گرفتن از غیرنظامیان در روستاهای مرزی به‌دلیل ادامه مقاومت است. با توجه به این‌که اقدامات عربستان کاملا با توافقنامه‌های ژنو و دیگر قوانین بشردوستانه مغایرت دارد، در اوایل مهر ماه، گروه کارشناسان برجسته بین‌المللی و منطقه‌ای سازمان ملل در امور یمن بدون ذکر نام عربستان سعودی اعلام کردند دلایل موجهی وجود دارد که طرف‌های درگیر در یمن مسئول نقض فاحش حقوق بشر هستند. این گروه بار دیگر از شورای امنیت سازمان ملل خواست وضعیت یمن را به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهد. این موضع باعث شد عربستان سعودی با اعمال نفوذ به ماموریت کارشناسان برجسته بین‌المللی خاتمه دهد و در نشست مهرماه شورای حقوق بشر سازمان ملل، با تمدید ماموریت این گروه مخالفت شد. شایان ذکر است عربستان سعودی بیش از هفت سال است یمن را به‌لحاظ دریایی، هوایی و زمینی محاصره کرده و برای شکستن مقاومت انصارالله، مناطق مسکونی این کشور را بمباران می‌کند و غیرنظامیان_ به‌ویژه کودکان بی‌گناه_ قربانی حملات و بمباران جنگنده‌های حکام سعودی می‌شوند. درواقع محروم کردن عمدی و آگاهانه غیرنظامیان از دسترسی به اقلام ضروری مانند آب، غذا، دارو و سوخت در فهرست جنایت علیه بشریت توسط ارتش سعودی علیه غیرنظامیان یمن قرار گرفته است.  بر‌اساس آمار سازمان حامی حقوق زنان و کودکان (انتصاف)، کودکان در زمره قربانیان تجاوزات سعودی هستند و جنایاتی از جمله کشتار، بازداشت و محرومیت‌ از دسترسی به تحصیل و محرومیت از درمان در مورد آنان اعمال می‌شود. به همین دلیل، تعداد کودکان دارای معلولیت‌های مختلف و مبتلا به سرطان افزایش یافته و قریب به 75هزار مورد آن ثبت شده است. در این گزارش آمده است که بیش از 3میلیون کودک از سوء تغذیه رنج می‌برند، روزانه بیش از 300کودک جان خود را از دست می‌دهند، بیش از 3000کودک دچار ناهنجاری‌های مادرزادی شده‌اند و بیش از 3000کودک نیاز به جراحی قلب باز نیاز دارند، 2میلیون کودک یمنی از تحصیل بازمانده‌اند و نیم میلیون نفر دیگر از آغاز حمله ائتلاف متجاوز عربی به‌طور کامل ترک تحصیل کرده‌اند. مردم یمن به یاد دارند ائتلاف سعودی در 25اوت 2017 با قتل عام اهالی محله «فج عطان» در جنوب غربی صنعا، یک دختر هشت ساله یمنی (بثینه)، والدین، عمو، چهار خواهر و برادر خود را از دست داد. سازمان ملی حقوق بشر یمن نیز با محکوم کردن این جنایات، حکام سعودی را مسئول جنایت‌ها و پیامد‌های انسانی آن دانسته و از جامعه بین‌المللی خواسته با شکستن سکوت خود، برای توقف تجاوز، رفع محاصره و تضمین حمایت از غیرنظامیان اقدام کند. این نهاد اعلام کرده در حال رصد و مستندسازی جنایات ریاض و تهیه پرونده‌های حقوقی برای ارائه به مراجع قضایی بین‌المللی است. سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز اعلام کرد که کوتاهی عربستان سعودی برای تحقیق پیرامون حملات هوایی علیه غیرنظامیان یمن، ضرورت تشکیل یک کمیسیون تحقیق از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل را آشکار می‌سازد؛ کمیسیونی که به بررسی اتهامات مربوط به نقض قوانین جنگی در این جنگ بپردازد.