بنبست خونخواران
اولین انتخابات پارلمانی پس از طوفانالاقصی و جنایات گسترده رژیمصهیونیستی در سالهای اخیر برگزار شد. با شمارش صددرصد صندوقها (بهجز آرای دوگانه مربوط به نظامیان)، نشانههای یک بنبست سیاسی بهخوبی مشهود است، بنبستی که میتواند تشکیل کابینه را طولانی کند. براساس دادههای کمیته مرکزی انتخابات، ائتلاف بنیامین نتانیاهو ۵3 کرسی و ائتلاف رقیب به رهبری گادی آیزنکوت 48 کرسی بهدست آوردهاند؛ بنابراین هیچیک هنوز به اکثریت ۶۱ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره نرسیدهاند. احزاب عربی، شامل «فهرست مشترک» و «رعم»، ۱9 کرسی دارند. احزابی چون «ذخیرهها»، «مردم اسرائیل» و «جامعه حریدی» نیز با آرایی پایینتر از حدنصاب 25/3 درصد، در آستانه حذف از پارلمان قرار گرفتهاند.
سیدرضا حسینی | گروه بینالملل
گادی آیزنکوت، رهبر ائتلاف احزاب مخالف نتانیاهو گفت: «اسرائیلیها به ادامه حضور نتانیاهو بهعنوان نخستوزیر رأی منفی دادند.» در راستای همین روند یوسف جبارین، رئیس فهرست مشترک، اعلام کرد که حزبش آمادگی دارد، زمینه را برای برکناری دولت نتانیاهو، بنگویر و اسموتریچ فراهم کند و آنها را به خانه بفرستد. همچنین آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، خطاب به اعضای لیکود گفت: «پرچم شورش را در حزب لیکود برافرازید و نتانیاهو را سرنگون کنید.»
چون تا زمان نگارش این گزارش، آرای پاکتهای دوگانه، ازجمله آرای سربازان، هنوز شمارش نشده است، ترکیب نهایی تغییرپذیر میماند؛ بااینحال، نرسیدن هیچ ائتلافی به اکثریت میتواند نتانیاهو را تا پایان مذاکرات طولانی یا برگزاری انتخاباتی، در مقام نخستوزیر دولت انتقالی نگه دارد.
جابهجایی نهایی کرسیها
آرای نظامیان که با احراز دومرحلهای انجام میشود؛ حدود 15درصد کل آرا را شامل میشود، بنابراین اکنون نتیجه 85 درصد آرا مشخص است. روند شمارش آرای موسوم به «پاکتهای دوگانه» احتمالا تا روز جمعه کامل نخواهد شد. براساس گزارشها، کمیته مرکزی انتخابات تعداد این پاکتهای دوگانه را حدود ۶۰۰ هزار عدد تخمین میزند که نشاندهنده افزایشی چشمگیر نسبت به انتخابات سال ۲۰۲۲ است.
با توجه به اینکه هر کرسی کنست ارزشی معادل تقریبی ۴۰هزار رأی دارد، این آرای غیابی میتواند تأثیری چشمگیر بر چشمانداز نهایی سیاسی برجای بگذارد. بیشتر آرای درون این پاکتها متعلق به سربازان ارتش اشغالگر قدس است و این آرا به طور سنتی به سمتی متمایل بودهاند که با آرای احزاب عربی و حریدی تفاوت دارد.
رأیدهندگان از دو پاکت استفاده میکنند؛ پاکت نخست ناشناس است و برگه رأی را در خود جای میدهد. آن پاکت سپس درون پاکت دوم قرار میگیرد که با جزئیات شناسایی رأیدهنده مشخص شده است.
فرسایش پایگاه نخستوزیر
در انتخابات پارلمانی نوامبر ۲۰۲۲، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو با کسب بیش از یک میلیون و ۱۱۵ هزار رأی (23/41درصد) و تصاحب ۳۲ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره، قدرتمندانه در جایگاه نخست قرار گرفت. در آن دوره، بلوک راستگرا و مذهبی تحت ائتلاف او موفق شد با دستیابی به ۶۴ کرسی، اکثریت مطلق را برای تشکیل کابینهای پایدار به دستآورد. این موفقیت با مشارکت 70/63 درصدی واجدان شرایط رقم خورد و جایگاه نتانیاهو را در رأس قدرت تثبیت کرد.
با این حال، در انتخابات امسال و پس از شمارش کامل آرا، افت محسوس جایگاه لیکود به ثبت رسید؛ بهطوریکه این حزب با کسب حدود 20/84درصد آرا (۹۱۷ هزار رأی)، به ۲6 کرسی محدود شد. گرچه لیکود همچنان بزرگترین حزب باقیمانده اما مجموع کرسیهای بلوک نتانیاهو به ۵3 کرسی کاهش یافته و از حدنصاب ۶۱ کرسی بازمانده است. این ریزش شش کرسی در شرایطی رخ داد که نرخ مشارکت عمومی با جهشی چشمگیر به 77/7درصد رسید.
با تحلیل مقایسهای آرا میتوان فهمید که پایگاه انتخاباتی لیکود پس از چهار سال حکومت دچار فرسایش شده و ائتلاف راستگرا اکثریت پیشین خود را از دست داده است. رشد آرای احزاب عربی و ثبات نسبی احزاب مذهبی در کنار افزایش مشارکت عمومی، معادلات ائتلاف را پیچیدهتر از گذشته کرده است.
رمزگشایی مشارکت بالای عربی
در انتخابات امسال، احزاب عربی با شمارش کامل آرا، با جهشی تاریخی به حدود 19 کرسی دست یافتند که این موفقیت حاصل مشارکت بیسابقهای در جامعه عربی بود. نرخ مشارکت در شهرهای عربی به بالاترین سطح دهههای اخیر رسید و انگیزه اصلی رأیدهندگان، تغییر کابینه و مقابله با چالشهای داخلی ازجمله ناامنی و خشونت صهیونیستها بود. سازماندهی مجدد ائتلافها و متمرکز ساختن کمپینها بر مطالبات مدنی و برابری حقوق، نقش پررنگی در این نتایج ایفا کرد. با وجود این جهش خیرهکننده، احزاب عربی به تنهایی توانایی برکناری کابینه را ندارند و تشکیل اکثریت نیازمند همراهی جریانهای دیگر کنست است. بلوک مخالفان شرطهای سنگینی ازجمله پذیرش اصول ساختار سیاسی و تعهد به خدماتی مشخص را برای ورود آنان به ائتلاف مطرح کردهاند. همچنین موانع شدید سیاسی و دیدگاه منفی احزاب حاکم نسبت به این همکاری، راه را برای مشارکت رسمی آنها در کابینه پیچیدهتر و دشوارتر کرده است. در میان جناح مخالف نیز وحدت نظری برای پذیرش احزاب عربی وجود ندارد و اختلاف میان احزاب آرمانخواه و عملگرا همچنان باقی است. گرچه امکان حمایتهای بیرون از کابینه یا چانهزنی بر سر احقاق حقوق مدنی وجود دارد اما عدم توافق کامل میتواند موازنه قدرت را به نفع بنبست سیاسی پیش ببرد.
توسل بهخشونت سیاسی
از حواشی انتخابات روز سهشنبه میتوان وقوع خشونتهای فرقهای ــ نژادی در برخی نقاط اراضی اشغالی اشاره کرد. بهعنوان نمونه، شهرک مودیین عیلیت شاهد حملات تند جوانان حریدی به غرفه تبلیغاتی حزب جدید «السیبور الحریدی» به رهبری موتی لایتنر بود. در این حادثه، مهاجمان اقدام به
آتشزدن وسایل تبلیغاتی و ایجاد مزاحمت شدید برای فعالان این حزب تازه تأسیس کردند. شدت خشونتها و معترضانی که رهبر حزب را خائن میخواندند به حدی رسید که نیروهای امنیتی ناچار به دخالت برای نجات او شدند. حزب السیبور الحریدی با برنامههای جنجالی همچون حمایت از خدمت سربازی و آموزش دروس پایهای، ساختار احزاب سنتی مذهبی را به چالش کشیده بود. گزارشهای فراوانی از سرقت برگههای رأی، ارعاب رأیدهندگان و حتی تجمع خشونتآمیز مقابل منزل لایتنر به ثبت رسید. فعالان این حزب، رفتارهای جریانهای سنتی را یکی از آلودهترین و خشونتبارترین کارزارهای انتخابی علیه دگراندیشان درون این جامعه توصیف کردند. این حوادث در بستر تنشهای گستردهتر بر سر موضوع خدمت سربازی حریدیها رخ داد که پیش از انتخابات نیز به مسدود کردن جادهها و درگیری با پلیس منجر شده بود.
چون تا زمان نگارش این گزارش، آرای پاکتهای دوگانه، ازجمله آرای سربازان، هنوز شمارش نشده است، ترکیب نهایی تغییرپذیر میماند؛ بااینحال، نرسیدن هیچ ائتلافی به اکثریت میتواند نتانیاهو را تا پایان مذاکرات طولانی یا برگزاری انتخاباتی، در مقام نخستوزیر دولت انتقالی نگه دارد.
جابهجایی نهایی کرسیها
آرای نظامیان که با احراز دومرحلهای انجام میشود؛ حدود 15درصد کل آرا را شامل میشود، بنابراین اکنون نتیجه 85 درصد آرا مشخص است. روند شمارش آرای موسوم به «پاکتهای دوگانه» احتمالا تا روز جمعه کامل نخواهد شد. براساس گزارشها، کمیته مرکزی انتخابات تعداد این پاکتهای دوگانه را حدود ۶۰۰ هزار عدد تخمین میزند که نشاندهنده افزایشی چشمگیر نسبت به انتخابات سال ۲۰۲۲ است.
با توجه به اینکه هر کرسی کنست ارزشی معادل تقریبی ۴۰هزار رأی دارد، این آرای غیابی میتواند تأثیری چشمگیر بر چشمانداز نهایی سیاسی برجای بگذارد. بیشتر آرای درون این پاکتها متعلق به سربازان ارتش اشغالگر قدس است و این آرا به طور سنتی به سمتی متمایل بودهاند که با آرای احزاب عربی و حریدی تفاوت دارد.
رأیدهندگان از دو پاکت استفاده میکنند؛ پاکت نخست ناشناس است و برگه رأی را در خود جای میدهد. آن پاکت سپس درون پاکت دوم قرار میگیرد که با جزئیات شناسایی رأیدهنده مشخص شده است.
فرسایش پایگاه نخستوزیر
در انتخابات پارلمانی نوامبر ۲۰۲۲، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو با کسب بیش از یک میلیون و ۱۱۵ هزار رأی (23/41درصد) و تصاحب ۳۲ کرسی در کنست ۱۲۰ نفره، قدرتمندانه در جایگاه نخست قرار گرفت. در آن دوره، بلوک راستگرا و مذهبی تحت ائتلاف او موفق شد با دستیابی به ۶۴ کرسی، اکثریت مطلق را برای تشکیل کابینهای پایدار به دستآورد. این موفقیت با مشارکت 70/63 درصدی واجدان شرایط رقم خورد و جایگاه نتانیاهو را در رأس قدرت تثبیت کرد.
با این حال، در انتخابات امسال و پس از شمارش کامل آرا، افت محسوس جایگاه لیکود به ثبت رسید؛ بهطوریکه این حزب با کسب حدود 20/84درصد آرا (۹۱۷ هزار رأی)، به ۲6 کرسی محدود شد. گرچه لیکود همچنان بزرگترین حزب باقیمانده اما مجموع کرسیهای بلوک نتانیاهو به ۵3 کرسی کاهش یافته و از حدنصاب ۶۱ کرسی بازمانده است. این ریزش شش کرسی در شرایطی رخ داد که نرخ مشارکت عمومی با جهشی چشمگیر به 77/7درصد رسید.
با تحلیل مقایسهای آرا میتوان فهمید که پایگاه انتخاباتی لیکود پس از چهار سال حکومت دچار فرسایش شده و ائتلاف راستگرا اکثریت پیشین خود را از دست داده است. رشد آرای احزاب عربی و ثبات نسبی احزاب مذهبی در کنار افزایش مشارکت عمومی، معادلات ائتلاف را پیچیدهتر از گذشته کرده است.
رمزگشایی مشارکت بالای عربی
در انتخابات امسال، احزاب عربی با شمارش کامل آرا، با جهشی تاریخی به حدود 19 کرسی دست یافتند که این موفقیت حاصل مشارکت بیسابقهای در جامعه عربی بود. نرخ مشارکت در شهرهای عربی به بالاترین سطح دهههای اخیر رسید و انگیزه اصلی رأیدهندگان، تغییر کابینه و مقابله با چالشهای داخلی ازجمله ناامنی و خشونت صهیونیستها بود. سازماندهی مجدد ائتلافها و متمرکز ساختن کمپینها بر مطالبات مدنی و برابری حقوق، نقش پررنگی در این نتایج ایفا کرد. با وجود این جهش خیرهکننده، احزاب عربی به تنهایی توانایی برکناری کابینه را ندارند و تشکیل اکثریت نیازمند همراهی جریانهای دیگر کنست است. بلوک مخالفان شرطهای سنگینی ازجمله پذیرش اصول ساختار سیاسی و تعهد به خدماتی مشخص را برای ورود آنان به ائتلاف مطرح کردهاند. همچنین موانع شدید سیاسی و دیدگاه منفی احزاب حاکم نسبت به این همکاری، راه را برای مشارکت رسمی آنها در کابینه پیچیدهتر و دشوارتر کرده است. در میان جناح مخالف نیز وحدت نظری برای پذیرش احزاب عربی وجود ندارد و اختلاف میان احزاب آرمانخواه و عملگرا همچنان باقی است. گرچه امکان حمایتهای بیرون از کابینه یا چانهزنی بر سر احقاق حقوق مدنی وجود دارد اما عدم توافق کامل میتواند موازنه قدرت را به نفع بنبست سیاسی پیش ببرد.
توسل بهخشونت سیاسی
از حواشی انتخابات روز سهشنبه میتوان وقوع خشونتهای فرقهای ــ نژادی در برخی نقاط اراضی اشغالی اشاره کرد. بهعنوان نمونه، شهرک مودیین عیلیت شاهد حملات تند جوانان حریدی به غرفه تبلیغاتی حزب جدید «السیبور الحریدی» به رهبری موتی لایتنر بود. در این حادثه، مهاجمان اقدام به
آتشزدن وسایل تبلیغاتی و ایجاد مزاحمت شدید برای فعالان این حزب تازه تأسیس کردند. شدت خشونتها و معترضانی که رهبر حزب را خائن میخواندند به حدی رسید که نیروهای امنیتی ناچار به دخالت برای نجات او شدند. حزب السیبور الحریدی با برنامههای جنجالی همچون حمایت از خدمت سربازی و آموزش دروس پایهای، ساختار احزاب سنتی مذهبی را به چالش کشیده بود. گزارشهای فراوانی از سرقت برگههای رأی، ارعاب رأیدهندگان و حتی تجمع خشونتآمیز مقابل منزل لایتنر به ثبت رسید. فعالان این حزب، رفتارهای جریانهای سنتی را یکی از آلودهترین و خشونتبارترین کارزارهای انتخابی علیه دگراندیشان درون این جامعه توصیف کردند. این حوادث در بستر تنشهای گستردهتر بر سر موضوع خدمت سربازی حریدیها رخ داد که پیش از انتخابات نیز به مسدود کردن جادهها و درگیری با پلیس منجر شده بود.




