چه كردی با ما فورد؟
بله، داشتیم می‌گفتیم... درویش‌خان شب چهارشنبه، دوم آذر ۱۳۰۵ هجری خورشیدی، هنگام بازگشت از جلسه محفل موسیقی در منزل یكی از دوستان به خانه، درشكه‌ای دو اسبه كرایه كرد. آن سال‌ها خودرو به‌تازگی وارد خیابان‌های شهر شده بود. می‌گویند كمتر از پنجاه خودرو در خیابان‌های تهران دیده می‌شد. هنوز كسی مجبور نبود برای این‌كه پشت رل بنشیند گواهی‌نامه رانندگی بگیرد. خب از همین رو، طبعا قوانین راهنمایی و رانندگی هم هنوز وضع نشده بود. رانندگان هم عموما ناشی بودند مثل اولین روزهایی كه موبایل به دست گرفتیم و درست نمی‌دانستیم با آن باید چه كار كنیم. خلاصه، وقتی درشكه از خیابان امیریه به سمت شمال ‌پیچید، یك خودروی فورد از روبه‌رو آمد و با درشكه و اسب‌های حامل درویش‌خان برخورد كرد. اسب‌های درشكه درجا تلف ‌شدند و درویش از درشكه با سر به بیرون پرتاب شد. آن‌طور كه روزنامه اطلاعات در گزارش مرگ درویش‌خان نوشته مردم بی‌درنگ می‌رسند و او را به بیمارستان نظمیه تهران-كه بهترین بیمارستان آن زمان تهران بود-می‌رسانند اما بر اثر ضربه‌ سختی كه به سر استاد وارد آمده، پنج روز بعد رئیس بیمارستان اعلام می‌كند  او به علت ضربه مغزی در ۵۴ سالگی درگذشته است. درویش‌خان را به گورستان ظهیرالدوله می‌برند در خیابان دربند به خاك می‌سپارند، كنار ایرج و دیگر رفقایش. احتمالا خودش وصیت كرده بود او را به آنجا ببرند و نزد مرادش ظهیرالدوله كه داماد درویش‌مسلك ناصرالدین شاه بود و حامی انجمن‌های موسیقی محسوب می‌شد به خاك بسپارند.
این‌گونه بود كه شركت فورد موتور، 23 سال پس از تاسیسش به دست هنری فورد، با یكی از محصولات كلاسیك دلبرش، جان موسیقیدان ایران را گرفت.
درویش‌خان برای موسیقی ایرانی چه كرد؟
[1] استقلال در آهنگسازی: در آغاز، آهنگسازی به شیوه نو توسط علی‌اكبر شیدا و عارف قزوینی آغاز شده بود. آن دو، آهنگسازی را به صورت اصولی نیاموخته بودند و تصنیف‌ها را بر اساس ذوق و احساس خود می‌ساختند و خود بر آنها شعر می‌نهادند و خود نیز آنها را می‌خواندند. اما این سبك موسیقی، توسط درویش‌خان به صورت یك حرفه مستقل هنری درآمد، زیرا او علاوه بر ردیف سنتی، با مبانی موسیقی بین‌المللی آشنا شده بود و بر اساس این دانش، آهنگ می‌ساخت. از سوی دیگر، به جای این‌كه خود، آهنگ بخواند خوانندگان حرفه‌ای آنها را اجرا می‌كردند. علاوه بر این، آهنگ‌های او با شعر شاعران حرفه‌ای خوانده شده و برای نواختن، از اركستری كه خود او در انجمن اخوت بنیان گذاشته بود بهره می‌گرفته‌است. سعدی حسنی در كتاب «تاریخ موسیقی» درباره پیدایش موسیقی نوین ایران می‌نویسد: «نخستین تحول واقعی موسیقی را غلامحسین درویش آغاز كرد».
[2] صادرات موسیقی ایرانی: پدر درویش‌خان كه كمی با موسیقی آشنا بود و سه‌تار می‌نواخت، او را در ده‌سالگی به شعبه موسیقی مدرسه نظام، وابسته به دارالفنون، سپرد كه به سرپرستی موسیو لومر ایجاد شده بود. او در دارالفنون به فراگیری خط موسیقی و نواختن شیپور و طبل كوچك مشغول و با موسیقی اروپایی آشنا شد. در زمان تحصیل، متوجه یكنواخت‌بودن موسیقی ایرانی شد. به این دلیل، آواز را كه تا آن زمان بدون ضرب و طولانی بود، خلاصه و به صورت ضربی درآورده و از ضرب‌آهنگ‌های تازه و گاه برگرفته از موسیقی اروپایی استفاده كرد. او به «درآمد» كه پیش از آواز نواخته می‌شد قطعه ضربی دیگری به نام «پیش‌درآمد» افزود. دو سفر درویش به لندن و تفلیس، همراه حسین طاهرزاده، عبدا... دوامی، ابوالحسن اقبال‌آذر و مشیر همایون شهردار باعث آشنایی بیشتر با آهنگ‌های غربی و افزایش میل او به نوآوری و آفرینش قطعات تازه  شد كه ساختار ضرب‌آهنگ آنها در موسیقی ایران سابقه نداشت. او نام این قطعات را والس، مارش و پولكا نهاد. این كار باعث ایجاد فضای تازه در موسیقی ایران و دعوت شرکت‌‌های صفحه‌پركنی خارجی از هنرمندان برای ضبط خوانده‌ها و نواخته‌هایشان به اروپا شد.
[3] نوآوری در ساختار تار: می‌دانیم كه درویش‌خان به همان مقدار كه آهنگساز شناخته‌شده‌ای بود در نواختن تار هم چیره‌دست محسوب می‌شد. تا آن زمان تار، پنج سیم داشت (دو سیم سفید، دوسیم زرد و یك سیم بم). اما او طی پروسه‌ای بازنگرانه و با نگاه به سه‌تار به فكر افتاد سیم دیگری به تار بیفزاید و از آن هنگام تار، شش‌سیمه شد.
[4] مرتب‌سازی دستگاه‌ها: درویش‌خان واضع موسیقی دستگاهی ایران نبود، منتها قبلا این دستگاه‌ها سامانی نداشتند. او دستگاه‌های موسیقی ایرانی را به هفت بخش تقسیم كرد و آهنگ‌های فراوانی ساخت كه ۲۲ آهنگ آن برجای مانده ‌است.
[5] آموزش هنرجو با مس و نقره و طلا: درویش‌خان از نخستین كسانی است كه در ایران كلاس آموزش موسیقی برپا كرد و شماری از نامداران موسیقی ایرانی، شاگردان او بوده‌اند. او به شاگردانی كه دوره‌های مختلف درس را با موفقیت می‌گذراندند نشانی به شكل تبرزین هدیه می‌داد كه از جنس مس و نقره و برای شاگردان سطوح عالی از جنس طلا بود. از جمله شاگردان او كه موفق به دریافت تبرزین طلا شدند، می‌توان مرتضی نی‌داوود، ابوالحسن صبا، موسی معروفی، نورعلی برومند و سعید هرمزی را نام برد.
[6] پدر كنسرت خیریه در ایران: از این عنوان خنده‌تان نگیرد اما اگر چند سالی است كه می‌شنوید برخی كنسرت رایگان برگزار می‌كنند یا عواید حاصل از برگزاری كنسرت را در امور خیریه صرف می‌كنند بدانید كه درویش‌خان آن سال‌ها از این كارها می‌كرده است. كنسرت برای جمع‌آوری كمك برای قحطی‌زدگان روسیه، كنسرت برای ایجاد دبیرستان فرهنگ، كنسرت برای آتش‌سوزی آمل سال ۱۲۹۶ خورشیدی، كنسرت برای بازسازی خرابی‌های آتش‌سوزی بازار و نیز كنسرت برای غارت‌شدگان ارومیه در سال ۱۲۸۶ خورشیدی از جمله تلاش‌های خیریه او در دوران مشروطه بوده است.