«شهرداری‌های کلانشهرها و مراکز استان‌ها حداکثر چهار روز فرصت دارند تا طرح ضرورت استفاده از ماسک و دستکش را در ناوگان حمل‌ونقل عمومی درون‌شهری اجرا کنند.» این دستوری است که دو روز پیش عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور در جمع معاونان خود به معاون عمرانی این وزراتخانه ابلاغ کرد و از او خواست شیوه اجرای مصوبه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا درباره این طرح را تعیین کند تا پس از این مهلت، استفاده از ماسک و دستکش در وسایل نقلیه همگانی در همه شهرهای بزرگ و مراکز استان‌های کشور اجباری شود.
اجباری شدن استفاده از ماسک در ناوگان حمل‌ونقل عمومی ابتدا پیشنهاد برخی اعضای شورای شهر تهران به ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا بود که در هفته‌های گذشته مطرح شد و مورد قبول این ستاد قرار نگرفت، چراکه آن روزها مسوولان ستاد به دنبال اجرای طرح فاصله‌گذاری اجتماعی در وسایل نقلیه همگانی بودند.اما تصاویر منتشرشده از اتوبوس‌ها و خطوط متروی شهرهای بزرگ کشور در روزهای بعد نشان داد رعایت اصل فاصله‌گذاری اجتماعی از سوی شهروندان در ناوگان حمل‌ونقل عمومی تقریبا امکان‌ناپذیر است. همین شد که رئیس‌جمهور در جلسه روز یکشنبه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا بر ضرورت استفاده از ماسک و دستکش در حمل‌ونقل عمومی تاکید کرد و گفت از هر روزی که وزارت کشور اعلام کند، این طرح اجرا خواهد شد.
تولید ماسک کافی نیست
با وجود این که رئیس‌جمهور در جلسه یکشنبه از وزارت صمت خواست تمام تلاش خود را برای افزایش تولید ماسک در سطح کشور انجام دهد و از این خبر داد که قرار است به‌زودی 18 میلیون ماسک وارداتی به داروخانه‌ها تحویل داده شود، اما همچنان ابهام بزرگ طرح اجباری شدن استفاده از ماسک در وسایل نقلیه عمومی، این است که اساسا این ماسک‌ها از سوی کدام نهاد تامین خواهد شد؟ چراکه تا همین دو هفته قبل، یعنی پیش از افتتاح کارخانه بزرگ تولید ماسک ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره)، ظرفیت تولید روزانه ماسک در کشور حدود یک میلیون و 200 هزار عدد بود و بعد از افتتاح این کارخانه نیز ظرفیت کشور به حدود دو میلیون و 200 هزار عدد رسید. بعد از آن تاریخ نیز هنوز خبری درباره افزایش چشمگیر ظرفیت تولید ماسک در کشور منتشر نشده است. این در حالی است که براساس آخرین آمارهای اعلام‌شده شرکت بهره‌برداری مترو و شرکت واحد اتوبوسرانی روزانه فقط در پایتخت 400 هزار نفر از اتوبوس و 500 هزار نفر از قطارهای شهری استفاده می‌کنند. البته به نظر می‌رسد مسوولان برای حل این مساله راهکار استفاده از ماسک‌ را پیشنهاد کرده‌اند، نکته‌ای که معاون‌کل وزیر بهداشت دو روز قبل بعد از اعلام خبر اجباری شدن استفاده از ماسک در وسایل نقلیه همگانی درباره آن گفت:استفاده از ماسک خانگی در کشور ما نسبت به کشورهای دیگر بسیار کمتر‌ است، اما مردم می‌توانند با آموزش‌هایی که از طریق صدا و سیما ارائه شده است، ماسک خانگی تولید و مصرف کنند.
مسافران مجبورند؟
نکته مبهم دیگر درباره طرح اجباری شدن استفاده از ماسک در ناوگان حمل‌ونقل عمومی این است که اساسا چه کسی قرار است بر این اجبار نظارت کند. آن‌طور که علیرضا زالی، فرمانده مدیریت مقابله با بیماری کرونا در تهران در اخبار شبکه پنج سیما توضیح داد، بعد از اجرایی شدن این طرح، همه افرادی که قصد استفاده از مترو و وسایل حمل‌ونقل عمومی را دارند، باید ماسک داشته باشند و هنگامی که مجموعه شهرداری همه زیرساخت‌های لازم را در این خصوص فراهم کند، از ورود افراد بدون ماسک به این وسایل جلوگیری خواهد شد. اما همه مردمی که روزانه از مترو یا اتوبوس استفاده می‌کنند، می‌دانند که ایجاد اجباری در ناوگان حمل‌ونقل عمومی بسیار دشوار خواهد بود،زیرا اولا خیلی از ایستگاه‌های اتوبوس ماموران نظارتی ندارند و به نظر نمی‌رسد در ایستگاه‌هایی که مامور شرکت واحد در آن حضور دارد نیز آن شخص بتواند چندان مسافران را به ماسک زدن مجبور کند. وضعیت ایستگاه‌های مترو نیز تقریبا به همین منوال است.