یادگار تذرو

15آبان، صدویكمین سالروز تولد علی تجویدی است

یادگار تذرو



سال 1378، تالار وحدت یكی از روزهای ویژه موسیقی ایران را تجربه كرد؛ آن روز، اركستر ملی ایران به رهبری فرهاد فخرالدینی روی صحنه رفت. اما لابد می‌پرسید تا اینجای ماجرا، چه ویژگی‌ای در كار بوده است. آن سال‌ها مدام اركستر ملی ایران روی صحنه می‌رفت و فخرالدینی هم كه پای كار بود همیشه. اما دو چهره موسیقی ایران، آن روز تالار وحدت را خاص كردند؛ یكی روی صحنه و دیگری آن پایین. محمدرضا شجریان به عنوان خواننده، مهمان اركستر حاضر شده بود و می‌دانید كه او باوجود چند اثر با اركسترهای مختلف، چندان علاقه‌ای به موسیقی اركسترال نداشت و دیگری علی تجویدی كه سال‌ها بود فعالیتی در موسیقی نداشت و آن روز به تالار وحدت رفته بود تا شاهد برپایی اركستر با آهنگسازی خودش باشد. او نشسته بود و می‌شنید كه چطور محمدرضا شجریان تصنیف «تذرو» به آهنگسازی او و شعر بیژن ترقی را استادانه اجرا می‌كند: «بال من بگشا و از بندم رها كن/ پایم از این رشته‌های بسته وا كن». در این روزهای پس از درگذشت استاد آواز ایران، احتمالا بارها این اجرا را دیده‌اید كه در شبكه‌های اجتماعی دست به دست شده است.
تجویدی، نوازنده چیره‌دست ویولن بود و بسیاری از نواهای خاطره‌انگیز دهه‌های دور موسیقی ایران، یادگار اوست. او اگر اسفند سال 1384 در 86 سالگی، درست یك سال بعد از برگزیده شدنش به عنوان چهره ماندگار، درنمی‌گذشت، امروز 101سالگی‌اش را جشن می‌گرفت. اتفاقا سال گذشته، به مناسبت سالروز تولد صدسالگی‌اش مراسمی هم برپا شد. در روزهایی كه هنوز شیوع ویروس كرونا، مراسم‌هایی از این دست را لغو و تعطیل نكرده بود. در روزهایی كه تجویدی بر بستر بیماری بود، بیژن ترقی برای او چنین سروده بود: «آن آتش خاموش را بردار و آهنگی بزن/ برتار و پود جان ما چنگی بزن چنگی بزن/ این زندگانی عاقبت پایان پذیرد رومتاب/ آهنگ پرشور و شری بهر دل تنگی بزن/ دنیا پراز جنگ است باز ای‌ نغمه‌ساز جاودان/ آهنگ صلحی ساز كن آتش به هرجنگی بزن/ [...]/ ای جان ما جانان ما
ای درد تو بر جان ما/ برخیز و باز آهنگی از مرغ شباهنگی بزن/ جان می‌دمد در پیكرم بانگ نوای چنگ و نی/ بر این دروغ آینه سنگی بزن سنگی بزن/ این خسته جانی تا به كی بی‌همزبانی تا به كی/ دستی برآن شیرین‌‌نوا پایی بر اورنگی بزن/ بنواز آن دردانه را شور و نشاط خانه را/ با یاد آن بگذشته‌ها پرسوز آهنگی بزن».