طرح انتقال آب هلیل‌رود به شهر کرمان به منظور تامین آب شرب این شهر، اولین طرح انتقال آبی نیست که در کشورمان اجرا می‌شود، گرچه تاکنون بیشتر طرح‌های انتقال آب (به دلایلی همچون برهم خوردن اکوسیستم و اقلیم مبدا) با مخالفت‌های شدید مردمی و محیط‌‌زیستی همراه بوده و برخی‌شان به سرانجام رسیده و برخی نه. اما طرح انتقال آب از سرشاخه‌های هلیل‌رود چیست و چرا با این حجم از مخالفت روبه رو شده؟ هلیل‌رود، رودخانه‌ای طویل در استان کرمان است که حدود 400 کیلومتر طول دارد و از کوهشاه بافق در جنوب کرمان سرچشمه گرفته و به سمت تالاب بزرگ جازموریان سرازیر می‌شود. این رود در مسیر خود به سمت تالاب، اراضی کشاورزی هفت شهرستان جنوبی استان کرمان و شهرستان دلگان در سیستان‌وبلوچستان را سیراب و منابع زیرزمینی این گستره را تغذیه می‌کند تا مردم و کشاورزان بتوانند در بازه‌های کم‌آبی رود، از آب هزاران حلقه چاه برای مصارف شرب و کشاورزی خود استفاده کنند.  در این میان گفته می‌شود که شهر کرمان، مرکز استان هم با کم‌آبی مواجه است و طی چند سال آینده برای تامین آب شرب به مشکل جدی برمی‌خورد. با این‌که نگرانی از کم‌آ​بی شهر کرمان مربوط به چند سال آینده است، اما اوایل دهه70، یعنی حدود 30 سال پیش طرح انتقال آب هلیل‌رود به کرمان در دستورکار دولت وقت قرار گرفت. عملیات اجرایی این طرح حدود سال‌های 86 تا 88 آغاز و مقرر شد تا سال 1402 به پایان برسد. براساس این طرح، سد شهیدان امیرتیموری (صفارود) به‌عنوان محلی برای ذخیره آب هلیل‌رود روی محل تلاقی رودخانه‌های رابر و رودبر ساخته و قرار شد آب سد پس از پمپاژ و گذر از مسیر خطوط لوله انتقال و تونل به تصفیه‌خانه شهر کرمان برسد.  امروز هم که مخالفت‌ها با طرح به اوج خود رسیده، روایت‌های مختلفی برای پیشرفت طرح بیان می‌شود؛ از پیشرفت 40درصدی گرفته تا 80درصدی؛ روایاتی که دولتیان را مصمم کرده طرح را به سرانجام برسانند و اعتبار صرف‌شده را (به گفته خودشان) هدر ندهند و عده‌ای را هم بر آن داشته تا بگویند جلوی ضرر را هروقت بگیری منفعت است و برای ادعایشان مثال سد گتوند و پیامدهای ادامه‌دار مخربش برای آب شرب و کشاورزی مردم خوزستان را مطرح کنند.
 طرح سوال از وزیر نیرو
ذبیح‌ا... اعظمی، نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس و عضو کمیسیون کشاورزی و منابع طبیعی مجلس یکی از این افراد است که مخالفت جدی خود را با اجرای طرح ابراز کرده و در این خصوص به ما می‌گوید مصمم است جلوی اجرای طرح را بگیرد و در این راستا نامه سوال از وزیر نیرو را تهیه و به امضای نمایندگان مجلس گذاشته و برای هیات‌رئیسه مجلس ارسال کرده است. همچنین نامه‌ای به سران سه قوه کشور نگاشته و فرستاده تا پیامدهای مخرب اقتصادی، اجتماعی و امنیتی طرح را به آنها یادآور شود.  نماینده مردم جیرفت از همان زمان که استاندار کرمان نظر موافق خود درباره اجرای طرح را بیان کرد و خواستار اجرای آن شد، درخصوص آن موضع گرفت و گفت به‌زودی با اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس و معاونان سه وزارتخانه کشاورزی و صمت و نیرو به جنوب کرمان سفر می‌کنند تا ابعاد پیامدهای ناگوار اجرای طرح را از نزدیک بررسی کنند. سفر آنها به جنوب کرمان اما هنوز انجام نگرفته و ذبیحی مبتلا شدن برخی از افراد این گروه را دلیل عقب‌افتادن سفر عنوان کرده و می‌گوید این سفر به‌زودی محقق می‌شود زیرا هلیل‌رود خط قرمز ماست و همه مسؤولان باید از نزدیک شرایط جنوب کرمان را مشاهده و بعد درباره اجرای طرح تصمیم‌گیری کنند.  نماینده مردم جیرفت می‌گوید: انتقال آب از سرشاخه‌های هلیل‌رود و سد صفارود به شمال استان کرمان یک طرح غیرکارشناسی، برهم‌زننده اکوسیستم، نابودکننده کشاورزی جنوب استان و مخرب محیط‌زیست و خشک‌ونابودکننده جازموریان است و عامل افزایش ریزگردها در منطقه و حتی کل استان کرمان. بی‌شک اگر آبی در هلیل‌رود نباشد یا با کاهش آب رود مواجه شویم، کشاورزی و معیشت مردم جنوب نابود می‌شود و این به معنای بیکاری، فقر، ناامنی و مهاجرت صدها هزار نفر در این منطقه خواهد بود.  اعظمی در پاسخ به آن گروه که اصرار به فنی و کارشناسی بودن طرح دارند هم می‌گوید: حتی اگر مباحث فنی طرح کارشناسی شده بوده، اما هنگام مطالعه طرح پیامدهای اجتماعی، سیاسی و امنیتی آن اصلا در نظر گرفته نشده و به همین دلیل ما به‌شدت با اجرای آن مخالفیم و من این مخالفت را به گوش استاندار کرمان هم رسانده و به ایشان گفته‌ام الزاما هر طرحی که مصوبه دولت را داشته باشد صحیح و قابل اجرا نیست.  گفت‌وگوی جام‌جم با نمایندگان مجلس، مردم و فعالان محیط‌زیست درنهایت به یک نقطه می‌رسید، به وزارتخانه نیرو که امروز از وزیر مربوطه درخواست می‌شود پاسخگوی اعتراضات، شبهات ایجادشده و پیامدهای مخرب اجرای طرح انتقال آب هلیل رود باشد و جام‌جم نیز منتظر پاسخ این وزارتخانه برای تنویر افکار عمومی است.

محیط‌زیست متولی تخصیص منابع آبی نیست
به عقیده من اظهارنظر درباره این طرح و موضع محیط‌زیست درباره آن در شرایط فعلی منصفانه نیست، زیرا این طرح برنامه امروز و دیروز نیست و 20سال از طراحی و اجرای آن می‌گذرد. حتی سد صفارود که محل ذخیره ​آب برای انتقال است نیز اکنون به‌طور کامل ساخته‌شده و آماده بهره‌برداری است، اما هنوز آبگیری نشده، یعنی محیط‌زیست کرمان به دلایلی هنوز اجازه آبگیری سد را نداده است. درکل این طرح توسط وزارت نیرو اجرا شده که طبق قانون می‌تواند درباره مسائل آبی و تخصیص‌های آن تصمیم‌گیری کند. تنها نکته بازدارنده وزارت نیرو این است که باید طرح‌هایشان ارزیابی محیط‌زیستی داشته باشد که در یک مقطعی سیاست سازمان محیط‌زیست این بود که چون این طرح پیشرفت فیزیکی داشته و دولت هم برای آن ردیف بودجه تعیین کرده و مجلس هم تایید و تصویب کرده، آن را از دستور کار خود خارج کند؛ البته بعدتر مسوولان سازمان محیط‌زیست موضع خود را تغییر داده و تصمیم گرفتند که اگر قرار است طرح به هرقیمتی اجرایی شود، حداقل اثرات و پیامدهای ناگوار زیست‌محیطی آن را کم کنند و در این راستا ایراداتی هم به طرح گرفته شد. درنهایت به نظر ما آنکه امروز باید پاسخگوی اجرای این طرح با این حجم از شبهات و اعتراضات باشد، محیط‌زیست نیست بلکه وزارتخانه نیروست که باید دلایل فنی و کارشناسی خود را برای اجرای این طرح  پر چالش  بیان کند، نه محیط زیست که متولی تخصیص منابع آبی نیست.

طومار الکترونیکی علیه انتقال آب هلیل‌رود 
​​​​​​​محمد درویش رئیس کمیته محیط‌زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو
 کشاورزان و مردم جنوب کرمان و نمایندگان آنها در مجلس تنها مخالفان اجرای طرح انتقال آب هلیل‌رود به شهر کرمان نیستند. این پروژه مخالفان سرسختی هم در میان فعالان محیط‌زیست دارد. مخالفانی که برای جلوگیری از اجرای طرح کارزاری راه انداخته و با تهیه یک طومار الکترونیکی در حال جمع‌آوری رای علیه انتقال آب هلیل‌رود هستند. شعار اصلی صفحه پویش آنها #نه_به_انتقال_آب_هلیل_رود است. آنها با همین شعار و نگارش یک نامه خطاب به رئیس قوه قضاییه، از این نهاد درخواست کرده‌اند به پروژه انتقال آب هلیل‌رود به کرمان ورود کرده و پیش از آن‌که خسارات جبران‌ناپذیری به بیت‌المال، محیط‌زیست و اقتصاد مردم وارد شود، روند اجرای آن را برای همیشه متوقف کند.
محمد درویش، رئیس کمیته محیط‌زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو به ما می‌گوید به دنبال جمع آرای مخالفان انتقال آب از طریق این طومار و ورود قوه قضاییه به ماجرا هستیم. چون آب هلیل‌رود در حالی قرار است به کرمان منتقل شود، که همین حالا هم در جنوب استان یعنی مناطق جیرفت (قطب کشاورزی استان) و جازموریان با کمبود منابع آبی مواجهیم. ازسرگیری دوباره طرح نگرانی‌های زیادی بین مردم جنوب استان و فعالان محیط‌زیست ایجاد و این پرسش را مطرح کرده که آیا هیچ راه دیگری برای آباد کردن شمال جز نابود کردن جنوب وجود ندارد؟  درویش اما خودش پاسخی برای پرسش مطرح‌شده دارد؛ پاسخی که آن را با استناد به آمارهای شرکت آب منطقه‌ای و آب‌وفاضلاب کرمان بیان می‌کند: طبق آمار ارائه‌شده، میزان پرت آب در شبکه شرب فرسوده کرمان گاه به 50درصد هم می‌رسد و به نظر می‌رسد با ترمیم این شبکه فرسوده و جلوگیری از هدررفت آب، بتوان آب شرب مورد نیاز مردم کرمان را تامین کرد. در شهر کرمان مدت‌هاست که بخش‌هایی از سازه‌های تاریخی و غیرتاریخی به‌خاطر خیز آب در حال تخریب است.  نبود شبکه فاضلاب باعث پس‌زدن آب و نفوذ به لایه‌های سطحی زمین شده و چون نمی‌توانیم از این آب استفاده کنیم، به سازه‌های فرسوده و بافت‌های تاریخی نفوذ کرده و در حال تخریب آنهاست. حال آن‌که اگر سیستم بازچرخانی آب در کرمان وجود داشت، می‌شد از این آب تخریبگر کمال استفاده را برد.  او با اشاره به آمار دیگری از آب منطقه‌ای کرمان می‌گوید: طبق آمار آب منطقه‌ای، سالانه 8/5 میلیارد مترمکعب آب از چاه‌های کرمان برداشت می‌شود؛​ حجم عظیمی از آب که بخش زیادی از آن از 9667 حلقه چاه غیرمجاز برداشت می‌شود. حال اگر فرض بگیریم کل جمعیت استان کرمان چهارمیلیون نفر است (که البته نیست)، آب شرب مورد نیاز همه مردم استان کرمان با 400میلیون مترمکعب آب در سال رفع می‌شود، یعنی چیزی معادل 7درصد از آبی که اکنون در حال برداشت از چاه‌هاست. سوال اینجاست که چرا اجازه می‌دهید حدود شش‌میلیارد مترمکعب آب به‌صورت مجاز و غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی کرمان برداشت شود. بی‌شک اگر چاه‌های غیرمجاز پلمب می‌شد، راندمان بخش کشاورزی فقط 10درصد افزایش می‌یافت و ضایعات کشاورزی از 30‌درصد به استاندارد خودش یعنی 5درصد می‌رسید، نه‌تنها با کمبود آب در این استان مواجه نبودیم، بلکه مازاد آب هم داشتیم و نیازی به طرح تعادل‌بخشی نبود. اما ما همه این راه‌های ساده و پایدار را کنار گذاشته و رفته‌ایم سراغ یک کار پرهزینه و خطرناک که می‌تواند بین مردم شمال و جنوب استان اختلاف جدی ایجاد و تالاب ارزشمند جازموریان را به یک چشمه بزرگ تولید گردوغبار تبدیل و قطب کشاورزی استان در جنوب را با مخاطره جدی روبه‌رو کند. به همین دلیل است که اکثر مردم و فعالان اجتماعی و کنشگران مستقل محیط‌زیستی با این طرح مخالفند و کارزاری راه انداخته و به دنبال جمع امضا برای متوقف کردن آن هستند.  این فعال محیط‌زیست تاکید می‌کند که پروژه انتقال آب هلیل‌رود هم حیات تالاب جازموریان و هم کشاورزی جنوب کرمان و معیشت و اقتصاد صدها هزار نفر را به مخاطره می‌اندازد و پویش آنها در راستای حمایت از هر دو بخش طبیعت و کشاورزی و معیشت مردم است.    رئیس کمیته محیط‌زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو اشاره‌ای هم به کسانی دارد که می‌گویند پروژه 80درصد پیشرفت فیزیکی دارد و به‌خاطر میلیاردها تومانی که تاکنون برای آن صرف شده نباید آن را متوقف کرد. درویش خطاب به آنها می‌گوید جلوی ضرر را هروقت بگیریم، منفعت است.