فریبرز خوب‌نژاد، مدیر مؤسسه پیام آزادگان گفت: متاسفانه برای روز آزادگان در تقویم فقط نامی آمده است. اگر شروع نکنند به یادآوری خاطرات، این عزیزان فراموش می‌شوند. پیروز اصلی جنگ این آزادگان بودند، جنگ برای ایران هشت سال و برای آزادگان دو سال بیشتر بود. خانواده‌های اسرا دو سال دیگر هم صبر کردند. 
     
بهترین پل برای ورود به ادبیات جهانی
معصومه رامهرمزی، نویسنده دفاع‌مقدس گفت: ادبیات اسارت با تکیه بر خاطرات آزادگان دفاع‌مقدس است، ادبیات اسارت ادبیات شناخته‌شده‌ای در تمام جهان است و علت‌هایی هم دارد که یکی از آنها این است که وقتی مردم تبعات و اسارت را می‌بینند حرکت‌های مردمی جهت محکوم کردن جنگ بیشتر می‌شود. در ادامه به‌دلایل دیگر هم اشاره می‌کنیم. رامهرمزی ادامه داد: شاید ادبیات اسارت بهترین پل برای ورود به ادبیات جهانی باشد. ادبیات اسارت بخش موازی با جنگ است اما به نظر می‌رسد به‌صورت مستقل هم قابل بررسی است. ما اگر یک نگاه تاریخی داشته باشیم، ادبیات اسارت و خاطرات آزادگان همیشه الهام‌بخش بوده است. 
     
محرومیت‌ها و فشارها؛ منبع الهام
معصومه رامهرمزی با تبیین ادبیات حبسیه مطرح کرد: ادبیاتی با عنوان حبسیه داریم که به بحث زندان می‌پردازد. یکی از مثال‌های بارزش اشعار مسعودسلمان در زندان غزنوی است و نمونه معاصرش هم اخوان‌ثالث در ادبیات معاصر است. حبسیه ماهیت خود‌نوشت دارد، یعنی فرد در زندان یا در مورد وضعیتی که در زندان دارد، نوشته است، یا شخص از این ادبیات برای مبارزه با زندانبان استفاده کرده است. 
او افزود: خیلی اوقات محرومیت‌ها و فشارها منبع الهام است. بعضی از محققان خاطرات اسرا را جزو ادبیات حبسیه به‌شمار می‌آورند اما خاطراتی که افراد بعد از آزادی نوشتند، متأثر از احوالات جدید بوده است و به‌نظرم نمی‌تواند حبسیه باشد.
     
اصالت را در محتوا ببینیم نه در ساختار
رامهرمزی به ارائه تبیین ادبیات اسارت پرداخت و ملاک‌ها و معیارها را مطرح کرد و گفت: ادبیات اسارت ادبیاتی است که زبان گفتاری دارد که باید محکم و روان باشد و خواننده وقتی می‌خواند این را بداند که جز صداقت مطرح نشده است. زمانی که دیگری می‌نویسد، مختار است هر‌طور خواست بنویسد، البته از حیطه وفاداری و صداقت خارج نشود. گاهی راوی در خود‌نوشت آن‌قدر زبان حرفه‌ای استفاده کرده که بسیار سخت و پر از اصطلاحات است و دیگر‌نوشت ساده‌تره و برعکس هم می‌تواند باشد.
این نویسنده حوزه دفاع‌مقدس بیان کرد: اصالت را در محتوا ببینیم نه در ساختار نوشتاری. در ادبیات اسارت غمی وجود دارد. در کتاب‌هایی که سعی کردند جذاب‌تر بنویسند ما این اندوه عمیق را داریم. ادبیات اسارت سرشار از حس‌های عمیق و متضاد مانند بیم و امید، زندگی و مرگ است.
     
جلوگیری از جنگ
این محقق افزود: در نگاه کلان ما اسرایی داریم که تسلیم دشمن شدند. آنها را نباید از یاد ببریم، چون واقعیتی است که اتفاق افتاده است. در کتاب‌هایی اشاره‌هایی شده است اما به‌عنوان سوژه اصلی خیر. از دیدن زندگی آنها به این پی می‌بریم که مقاومت و تحمل اسارت بسیار دشوار بوده است. بسیاری آرزو می‌کردند شهید شوند و اسیر نشوند.رامهرمزی گفت: ادبیات اسارت در دنیا کارکرد بزرگی دارد و آن حرکت مردمی برای جلوگیری از جنگ است چرا که اسارت یکی از چهره‌های زشت جنگ است که در اردوگاه‌ها اتفاق می‌افتاد. ادبیات اسارت ادبیات طنز هم دارد که نشان از روحیه آزادیخواه اسرا بوده است. در ادبیات اسارت، طنز کاری می‌کرده که زندانبان را از آن جای خودش پایین می‌کشیده است. 

ادبیات اسارت، ادبیات معناگراست
معصومه رامهرمزی با یادآوری خاطراتی از مقاومت‌ها و همدلی‌های آقای ابوترابی در اسارت تصریح کرد: در اردوگاه چشم در چشم دشمن داریم، فرهنگ دو کشور را در مقابل هم می‌بینیم. ادبیات اسارت ادبیات معناگرا است و به همان اندازه که چهره زشت جنگ را بازتاب می‌دهد یک فهم جدید از زندگی را هم نشان می‌دهد. کاری که آقای ابوترابی در اردوگاه کرد، مبین این قضیه بود. در گفت‌وگو با راوی و آزاده آن‌قدر می‌پرسند و جست‌وجو می‌کنند که به لایه‌های زیرین خاطرات پی‌می‌برند. فرد مصاحبه‌کننده باید در خدمت راوی باشد و پیش‌فرضی نداشته باشد. اگر با هم پیش بروند و کمک کنند راوی به یک خودشناسی مجدد برسد، نوشته‌های جذابی را شاهد خواهیم بود. ما با خاطرات خود‌نوشتی روبه‌رو هستیم که مملو از بزرگ‌نمایی، کوچک‌نمایی و مبالغه است و باید مشاور و راهنمایی باشد که هر‌چه را خواستند وارد نکنند.