تولید هواپیماهای بدون خلبان عملی است؟
یك شركت فناوریهای هوافضایی در كشور جمهوری چك، طرح اولیه هواپیمایی هشت موتوره ارائه كرده است كه با داشتن سامانههای پیشرفته ناوبری، دیگر نیازی به خلبان نخواهد داشت. این پرنده 900 كیلویی با قابلیت حمل چهار سرنشین میتواند مسافتی برابر با
700 كیلومتر طی كند كه چنین برد پروازی برای اتصال بیشتر مقاصد مهم در كشورهای اروپایی كافی است.
هشت موتور الكتریكی و كم مصرف، ضمن بالا بردن ضریب امنیتی در نتیجه خرابی احتمالی موتورها، میتواند قدرت مانورپذیری و بهرهوری این وسیله پرنده را نیز بالاتر ببرد. بهگفته شركت Zuri، این هواپیما قابلیت نشست و برخاست عمودی را نیز دارد
اما این تمام ماجرا نیست! سؤال اصلی اینجاست آیا آینده هوانوردی در دستان رایانهها خواهد بود و دیگر نیازی به خلبانها نخواهیم داشت؟
از وقتی هواپیماهای موتور پیستونی و ملخی با قابلیت حمل بار و مسافر در خدمت نخستین شركتهای هواپیمایی قرار گرفتند، كسی تصور نمیكرد در قرن آینده میلیاردها نفر در دنیا با این وسیله جابهجا شوند؛ همان تصوری كه خلبانان این نوع هواپیماها نیز از سیستمهای اولیه رایانهای داشتند. شاید كمتر خلبانی در قرن گذشته، جایگاهی برای سیستمهای خودكار كنترل هواپیما و ناوبری رایانهای قائل بود. ولی چیزی كه اكنون شاهد آن هستیم، همكاری تنگاتنگ انسان و رایانه برای پرواز هواپیماهای پیشرفته خطوط پروازی است.
این همكاری مستمر در برخی موارد با پیشی گرفتن الگوریتمهای ریاضی بر اختیار انسان، باعث جلوگیری از بروز برخی خطاهای انسانی متداول میشوند. تا جایی كه شاید توانایی كنترل خلبان را نیز محدود كنند، مانند آنچه در سوانح اخیر بوئینگ 737 مكس شاهد بودیم. رایانهها با گردآوری دادههای فراوان از حسگرهای مختلف نصب شده بر هواپیما و پردازش آنها با رایانههای پیشرفته كه تحت تاثیر برنامههای رایانهای، خروجیهای متفاوت بهدست میدهند باعث میشوند وسیله پرنده در بهینهترین حالت ممكن به پرواز خود ادامه دهد.
بدیهی است كه یك سیستم رایانهای بر پایه الگوریتم صفر و یك، نمیتواند انعطافپذیری یك انسان را در مواجهه با رویدادها داشته باشد. رفتاری كه میتوانید از رایانه شخصی و خانگی خود نیز ببینید. یا هر سیستم دیجیتال كه بهعنوان وسایل روزمره با آنها سروكار دارید. ماشین ظرفشویی تا خودرو، همگی با دستور پردازنده مركزی خود كار میكنند، و هر تصمیم مغایر با خواسته شما یا تداخل در عملكرد این پردازنده، میتواند خروجی نامطلوبی برای كاربر خود داشته باشد. حال اینكه این تصمیمها برای پرواز و بدون دخالت یك انسان صورت گیرد. جایی كه تصمیم خلبان برای نجات پرنده و سرنشینان خود مغایر با باز عملكردی هواپیما باشد، دقیقا جایی است كه ضرورت حضور یك انسان را در جایگاه كنترل و پایش هر وسیلهای از جمله هواپیما توجیه میكند. حتی اگر سیستمها قادر به كنترل و ناوبری خودكار هواپیماها باشند، حضور انسان در مواقع اضطراری، لازم به نظر میرسد.




