مسجد،تئاتر، آگاهی

جشنواره تئاتر شبستان به‌دنبال تربیت هنرمند

مسجد،تئاتر، آگاهی

مسجد از دیرباز به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه انواع کارکردهای مهم سیاسی ــ اجتماعی، کانون آموزش و علم‌آموزی، محفل هدایت و حل اختلافات مردمی و خانوادگی و قبیله‎ای، محل رشد آگاهی‎‎های سیاسی در جامعه، محفل جهاد و نهضت و مرکز تعاون اجتماعی شناخته می‌شده‌ است. همین تنوع و کثرت فعالیت‌ها و عملکردهای اجتماعی است که آن را به کانونی برای انسان‌پروری و انسان‌سازی تبدیل کرده است.

هنر نیز با همین کارکردها با جامعه عجین شده است؛ مهم‌ترین ابتکار بشر در مسیر فرهنگ‌سازی و آموزش غیرمستقیم که تاثیر عمیقی بر ذهن تمامی افراد جامعه دارد.با پیروزی انقلاب اسلامی دغدغه تلفیق مسجد به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه اجتماعی و سیاسی با هنر به‌عنوان مهم‌ترین ابزار فرهنگ‌سازی به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت و اتفاقات خوبی هم در دهه اول انقلاب در این خصوص رخ داداما به‌مروربا کاهش ارتباط بین مردم با مساجد که به دلایل مختلف ازجمله کثرت‌گرایی در راه‌اندازی کانون‌های آموزشی، مراکز خیریه، محافل ادبی، مذهبی،قرآنی و...رخ داد،ارتباط بین هنر ومسجد نیز به‌مرور کمرنگ شد.در دهه‌های اخیر تلاش برای ایجاد یک تعامل قانونمند و قاعده‌مند به همت هنرمندان مکتبی آغاز شده و برگزاری جشنواره مردمی تئاتر بچه‌های مسجد، تشکیل گروه‌های سرود حرفه‌ای، مسابقات طراحی، نقاشی و...ازجمله برنامه‌هایی است که در این خصوص انجام شد. هرچند این اقدامات مقطعی و در حد یک مسکن باقی ماندند.برگزاری نخستین جشنواره تئاتر شبستان را می‌توان یکی از مهم‌ترین اقدامات در راستای احیای نقش واقعی فرهنگی و تبلیغی مساجد دانست که امسال با شعار «مسجد، تئاتر، آگاهی» در سطح مساجد تهران برگزار شد.این جشنواره که با هدف شبکه‌سازی و توسعه آثار نمایشی در مساجد و با تمرکز بر موضوعاتی چون «توجه جدی به میراث گرانقدر دینی و ملی کشور»، «تولید آثار نمایشی مبتنی بر ویژگی‌های دینی، فرهنگی، اقلیمی و بومی»، «تلاش برای شناساندن چهره واقعی فرهنگ ایران اسلامی به سایر فرهنگ‌ها»، «انعکاس ارزش‌های متعالی تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس» و موضوع مسجد ونسبت آن با«عدالت وفساد‌ستیزی»،«هویت ایرانی واسلامی»، «اقتصاد و کارآفرینی»، «مسئولیت‌پذیری اجتماعی»، «خانواده‌محوری و سبک زندگی(امید و نشاط اجتماعی)»، «اخلاق و معنویت» و «ایثار، شـهادت و مقاومـت» برگزار شد، بر پنج حوزه محوری «قصص قـرآن»، «احادیث، روایات و آموزه‌های اخلاقی»، «نماز، جوان و جامعه»، «دین، تکنولوژی و دنیای امروز» و «ایثار و مقاومت» متمرکز شد.
از نکات قابل تامل در این جشنواره، استقبال گروه‌های کانونی مساجد کشور در آن بود. ۵۳۶اثر به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که بعد از بررسی هیات بازبینی درنهایت ۳۲اثر درچهار قالب بزرگسال،کودک ونوجوان، مربیان و مهر(ویژه بانوان) انتخاب و به مرحله نهایی راه یافتند.جشنواره تئاتر شبستان را بی‌شک باید شروعی دوباره برای در کنار هم قرار گرفتن هنر و مسجد بدانیم. در این مسیر انتخاب تئاتر به‌عنوان موثرترین ابزار برای انتقال مفاهیم والای انسانی والهی به مخاطب که علاوه بر حواس ظاهری انسان، عقل او را به اندیشه و تفکر دعوت می‌کند، به‌عنوان طلیعه این ارتباط، انتخاب درست و معقولی به حساب می‌آید.بی‌شک این ابتکار ستاد کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور اگر در مسیر درستش ادامه یابد، چشم‌انداز دقیقی برای خود ترسیم کند و به‌طور مداوم با نگاه نقادانه و کارشناسانه اهل فن به‌دنبال رصد نقاط ضعف و قوت باشد،می‌تواند درآینده‌ای نه‌چندان دورمنشأ تربیت هنرمندانی باشد که به گفته شهید آوینی «رازدار خزائن غیب است و زبان او،زبان تمثیل وتمثل است»؛هنرمندی که«باید رمز و راز ظهور حقایق متعالی و کیفیت حضور و ظهور امر قدسی را درجهان بشناسد وبا بصیرت قلبی،راز تمثل حقایق ملکوتی را بیابد».

علی رحیمی | گروه فرهنگ و هنر