سلامتی با قرص ترس
ترس در اصل واکنشی طبیعی برای محافظت از ما در برابر خطر است اما تناقض ترس اینجاست که انسان‌ها در شرایط امن، داوطلبانه دنبال ترس می‌روند. مارک میلر پژوهشگر دانشگاه موناش توضیح می‌دهد که حتی ارسطو هم از این تضاد شگفت‌زده بود: ما ازخطر فرار می‌کنیم اما درعین حال ازمواجهه با آن در قالب سرگرمی لذت می‌بریم.
علاقه‌مندان به وحشت
طی 10سال گذشته روان‌شناسان مانند کولتن اسکریونر از دانشگاه ایالتی آریزونا نشان داده‌اند داستان‌ها و فیلم‌های ترسناک می‌توانند به ما کمک کنند با اضطراب‌های دنیای واقعی کنار بیاییم. او در پژوهش خود با صدها شرکت‌کننده، سه نوع علاقه‌مند به ژانر وحشت را شناسایی کرد: اولی «آدرنالین‌دوست‌ها» که عاشق هیجان فیزیکی ناشی از ترس هستند و احساس زنده بودن بیشتری می‌کنند. دومی «دست‌سفیدها» که از ترس لذت نمی‌برند اما احساس پیروزی پس از غلبه بر آن را دوست دارند و سومی «تاریک‌روان‌ها» که از فیلم‌های ترسناک برای مواجهه با واقعیت‌های سخت زندگی یا کنترل اضطراب استفاده می‌کنند.در آزمایشی مشابه در «خانه وحشت دیستوپیا» در دانمارک، همین الگوها تکرار شد که نشان می‌دهد این واکنش‌ها جهانی‌اند.
فواید روان‌شناختی ترس کنترل‌شده
در دوران همه‌گیری کووید۱۹، تماشاگران ژانر وحشت در مقایسه با دیگران تاب‌آوری بیشتری نشان دادند و با استرس و اخبار منفی بهتر کنار آمدند. براساس نظریه «پردازش پیش‌بینانه» ما دائما مدل‌هایی ذهنی از جهان می‌سازیم تا آینده را پیش‌بینی کنیم. فیلم‌های ترسناک این سازوکار را تمرین می‌دهند. مغز در محیطی امن یاد می‌گیرد تهدیدات را بهتر شناسایی کند و واکنش متعادل‌تری نشان دهد.
ترس به‌عنوان درمان
میلر و اسکریونر معتقدند می‌توان از فیلم‌های ترسناک برای تقویت مهارت تنظیم هیجان و کاهش اضطراب استفاده کرد. نمونه‌ای از این رویکرد در هلند با یک بازی ویدئویی انجام شده است.در این بازی کودکان مضطرب در محیطی ترسناک قرار می‌گیرند و با کنترل آرامش خود براساس امواج مغزی، بر ترس غلبه می‌کنند. نتایج بالینی نشان داده این روش اثری مشابه رفتاردرمانی شناختی دارد.
فرصتی برای ترسیدن
فیلم‌های ترسناک فرصتی هستند برای تجربه ترس درمحیطی امن وقابل‌کنترل؛جایی که می‌توانیم یاد بگیریم هیجان‌های‌مان را مدیریت کنیم، با اضطراب روبه‌رو شویم و احساس آرامش بیشتری در زندگی واقعی پیدا کنیم.اگر تا امروز از این ژانر دوری کرده‌ایم، شاید زمان آن رسیده که با کتاب یا فیلمی ملایم‌تر شروع کنیم و اجازه دهیم کنجکاوی درون‌مان ما را به‌سوی آرامشی غیرمنتظره هدایت کند.
طی 10سال گذشته روان‌شناسان مانند کولتن اسکریونر از دانشگاه ایالتی آریزونا نشان داده‌اند داستان‌ها و فیلم‌های ترسناک می‌توانند به ما کمک کنند با اضطراب‌های دنیای واقعی کنار بیاییم. او در پژوهش خود با صدها شرکت‌کننده، سه نوع علاقه‌مند به ژانر وحشت را شناسایی کرد: اولی «آدرنالین‌دوست‌ها» که عاشق هیجان فیزیکی ناشی از ترس هستند و احساس زنده بودن بیشتری می‌کنند. دومی «دست‌سفیدها» که از ترس لذت نمی‌برند اما احساس پیروزی پس از غلبه بر آن را دوست دارند و سومی «تاریک‌روان‌ها» که از فیلم‌های ترسناک برای مواجهه با واقعیت‌های سخت زندگی یا کنترل اضطراب استفاده می‌کنند.در آزمایشی مشابه در «خانه وحشت دیستوپیا» در دانمارک، همین الگوها تکرار شد که نشان می‌دهد این واکنش‌ها جهانی‌اند.
فواید روان‌شناختی ترس کنترل‌شده
در دوران همه‌گیری کووید۱۹، تماشاگران ژانر وحشت در مقایسه با دیگران تاب‌آوری بیشتری نشان دادند و با استرس و اخبار منفی بهتر کنار آمدند. براساس نظریه «پردازش پیش‌بینانه» ما دائما مدل‌هایی ذهنی از جهان می‌سازیم تا آینده را پیش‌بینی کنیم. فیلم‌های ترسناک این سازوکار را تمرین می‌دهند. مغز در محیطی امن یاد می‌گیرد تهدیدات را بهتر شناسایی کند و واکنش متعادل‌تری نشان دهد.
ترس به‌عنوان درمان
میلر و اسکریونر معتقدند می‌توان از فیلم‌های ترسناک برای تقویت مهارت تنظیم هیجان و کاهش اضطراب استفاده کرد. نمونه‌ای از این رویکرد در هلند با یک بازی ویدئویی انجام شده است.در این بازی کودکان مضطرب در محیطی ترسناک قرار می‌گیرند و با کنترل آرامش خود براساس امواج مغزی، بر ترس غلبه می‌کنند. نتایج بالینی نشان داده این روش اثری مشابه رفتاردرمانی شناختی دارد.
فرصتی برای ترسیدن
فیلم‌های ترسناک فرصتی هستند برای تجربه ترس درمحیطی امن وقابل‌کنترل؛جایی که می‌توانیم یاد بگیریم هیجان‌های‌مان را مدیریت کنیم، با اضطراب روبه‌رو شویم و احساس آرامش بیشتری در زندگی واقعی پیدا کنیم.اگر تا امروز از این ژانر دوری کرده‌ایم، شاید زمان آن رسیده که با کتاب یا فیلمی ملایم‌تر شروع کنیم و اجازه دهیم کنجکاوی درون‌مان ما را به‌سوی آرامشی غیرمنتظره هدایت کند.
ضمیمه ویژه نامه
