توافق تاریخی تولیدکنندگان نفت برای کاهش تولید
فریز 10 درصد تولید نفت جهان
توافق تاریخی تولیدکنندگان نفت عضو و غیرعضو اوپک برای کاهش 7/9 میلیون بشکه‌ای تولید به منظور مقابله با سقوط قیمت نفت، در نهایت صبح دوشنبه نهایی شد. کاهش 7/9 میلیون بشکه‌ای معادل یک سوم کل تولید اعضای اوپک و حدود 10 درصد کل تولید نفت جهان است. تولیدکنندگان نفت در حالی بر سر کاهش این رقم از میزان تولید توافق کردند که در دهه‌های اخیر همواره چانه‌زنی‌ها در اوپک بر سر چند ده هزار بشکه کاهش یا افزایش بود. این مقایسه، علاوه بر آن که اهمیت این توافق تاریخی را نشان می‌دهد بیانگر اوضاع بی‌سابقه بازار نفت است که همه کشورهای تولیدکننده، چه عضو اوپک و چه غیرعضو اوپک را به اجماع رسانده است.
در هفته‌های اخیر با کاهش تقاضا در سطح جهان به علت شیوع بیماری کرونا، قیمت نفت سقوط تاریخی تجربه کرد و به 20 دلار رسید و بیم آن می‌رفت که با تداوم این روند، قیمت‌ها تک‌رقمی هم شوند که در آن صورت تولید نفت برای بسیاری از کشورهای جهان، مقرون به صرفه نبود.
جرقه این توافق را چندی پیش، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا زد که در تماس تلفنی از سران روسیه و عربستان خواست بر سر کاهش 10 تا 15 میلیون بشکه‌ای تولید مذاکره کنند. این در حالی است که جلسه یک ماه قبل اوپک پلاس به علت اختلاف‌نظر روسیه و عربستان درباره کاهش یک تا دو میلیون بشکه‌ای تولید نفت، شکست‌خورده بود؛ اما چوب کرونا موجب شد رقبای دیرینه بازار نفت دوباره دور هم جمع شوند و یک تصمیم بی‌سابقه اتخاذ کنند.
بر اساس این تصمیم، ۲۳ کشور حاضر در گروه اوپک پلاس، تولید نفت خام را در ماه‌های می و ژوئن(اردیبهشت و خرداد) به میزان 7/9 میلیون بشکه در روز محدود خواهند کرد. این رقم کمتر از ده میلیون بشکه در روز است که روز پنجشنبه تصویب شده بود، زیرا مکزیک اجازه یافت تولیدش را به جای ۴۰۰ هزار بشکه، تنها صد هزار بشکه در روز کاهش دهد.
البته این محدودیت عرضه در ماه‌های بعد کمتر می‌شود و تحت توافق اوپک پلاس، کاهش تولید این گروه در نیمه دوم سال ۲۰۲۰ به هشت میلیون بشکه در روز و در کل سال ۲۰۲۱ تا آوریل ۲۰۲۲ به شش میلیون بشکه در روز می‌رسد.
هدف از این کاهش، حمایت از بازار نفت است که با شیوع ویروس کرونا و افت شدید تقاضا که ناشی از تدابیر قرنطینه و منع رفت و آمد بوده، به حال احتضار درآمده است؛ اما این کاهش تولید ممکن است برای تثبیت بازار در کوتاه‌مدت کافی نباشد زیرا بسیاری از تحلیلگران، مازاد عرضه ۲۰ میلیون بشکه در روز را در ماه‌های آینده و کمبود شدید ظرفیت مخازن نفت را پیش‌بینی می‌کنند.
تلاش برای تصویب توافق
این توافق پس از این که پنجشنبه و جمعه در پی عدم تمایل مکزیک برای قبول سهمیه کاهش تولید خود به بن‌بست رسیده بود، با تلاش‌های مضاعف و مذاکرات فشرده سرانجام در آخرین ساعات یکشنبه
تصویب شد.
در توافق پیشنهادی با توجه به سهم هر کشور مشارکت‌کننده در گروه اوپک پلاس از کاهش تولید، از مکزیک خواسته شده بود تولیدش را ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد؛ اما مکزیک که برنامه‌هایی برای سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری داشت، اعلام کرد تنها حاضر است تولیدش را ۱۰۰ هزار بشکه
کاهش دهد.
وزیران اوپک پلاس برای انعقاد یک توافق پیش از گشایش معاملات بازار آسیا تحت فشار بودند و سرسختی عربستان سعودی برای اعمال سهمیه تولید یکسان میان اعضای گروه اوپک پلاس و تمرد مکزیک از قبول سهمیه کاهش تولید خود به بوته آزمون گذاشته شد. عربستان سعودی تهدید کرد که اگر مکزیک سهمیه کاهش تولید خود را قبول نکند، از توافق کنار خواهد رفت و جنگ قیمت به راه خواهد انداخت اما با مداخله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و به‌خصوص دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا این مشکل رفع شد.
تصمیم مثبت
محمدعلی خطیبی، نماینده سابق ایران در اوپک، در خصوص توافق اخیر کشورهای تولیدکننده نفت در جهان مبنی بر کاهش تولید ده میلیون بشکه‌ای نفت خود گفت: این تصمیم قطعا مثبت است چون بازاری را که هیچ مدیریت عرضه‌ای در آن وجود نداشت، قرار است دوباره به ثبات برساند. تا قبل از این توافق در بازار، مازاد عرضه وجود داشت، ولی سران اوپک با اجرای این توافق به دنبال از بین رفتن این مازاد عرضه هستند و این امر می‌تواند بین عرضه و تقاضای موجود در بازار نفت تعادل ایجاد کند.
این کارشناس نفت تصریح کرد: اجماع عمومی بین تولیدکنندگان و عمده‌ترین صادرکنندگان نفت دنیا در این خصوص ایجاد شده و به نظر می‌رسد نتایج قابل قبولی داشته باشد، هرچند با مشکلاتی نیز همراه است.
خطیبی با بیان این که در هفته‌های گذشته بازار جهانی نفت رها بوده و هر کشوری به هر میزانی که می‌خواست نفت تولید می‌کرد یا به فروش می‌رساند، اظهار کرد: انتظار این‌که قیمت نفت به 70 دلار برسد بسیار بعید است، ولی با این حال روند نزولی متوقف خواهد شد و شیب ملایم صعودی قیمت نفت جهانی را در برمی‌گیرد. البته همه این امور به این ربط دارد که کشورهای عضو اوپک به تعهدات خود عمل کنند.
در هفته‌های اخیر با کاهش تقاضا در سطح جهان به علت شیوع بیماری کرونا، قیمت نفت سقوط تاریخی تجربه کرد و به 20 دلار رسید و بیم آن می‌رفت که با تداوم این روند، قیمت‌ها تک‌رقمی هم شوند که در آن صورت تولید نفت برای بسیاری از کشورهای جهان، مقرون به صرفه نبود.
جرقه این توافق را چندی پیش، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا زد که در تماس تلفنی از سران روسیه و عربستان خواست بر سر کاهش 10 تا 15 میلیون بشکه‌ای تولید مذاکره کنند. این در حالی است که جلسه یک ماه قبل اوپک پلاس به علت اختلاف‌نظر روسیه و عربستان درباره کاهش یک تا دو میلیون بشکه‌ای تولید نفت، شکست‌خورده بود؛ اما چوب کرونا موجب شد رقبای دیرینه بازار نفت دوباره دور هم جمع شوند و یک تصمیم بی‌سابقه اتخاذ کنند.
بر اساس این تصمیم، ۲۳ کشور حاضر در گروه اوپک پلاس، تولید نفت خام را در ماه‌های می و ژوئن(اردیبهشت و خرداد) به میزان 7/9 میلیون بشکه در روز محدود خواهند کرد. این رقم کمتر از ده میلیون بشکه در روز است که روز پنجشنبه تصویب شده بود، زیرا مکزیک اجازه یافت تولیدش را به جای ۴۰۰ هزار بشکه، تنها صد هزار بشکه در روز کاهش دهد.
البته این محدودیت عرضه در ماه‌های بعد کمتر می‌شود و تحت توافق اوپک پلاس، کاهش تولید این گروه در نیمه دوم سال ۲۰۲۰ به هشت میلیون بشکه در روز و در کل سال ۲۰۲۱ تا آوریل ۲۰۲۲ به شش میلیون بشکه در روز می‌رسد.
هدف از این کاهش، حمایت از بازار نفت است که با شیوع ویروس کرونا و افت شدید تقاضا که ناشی از تدابیر قرنطینه و منع رفت و آمد بوده، به حال احتضار درآمده است؛ اما این کاهش تولید ممکن است برای تثبیت بازار در کوتاه‌مدت کافی نباشد زیرا بسیاری از تحلیلگران، مازاد عرضه ۲۰ میلیون بشکه در روز را در ماه‌های آینده و کمبود شدید ظرفیت مخازن نفت را پیش‌بینی می‌کنند.
تلاش برای تصویب توافق
این توافق پس از این که پنجشنبه و جمعه در پی عدم تمایل مکزیک برای قبول سهمیه کاهش تولید خود به بن‌بست رسیده بود، با تلاش‌های مضاعف و مذاکرات فشرده سرانجام در آخرین ساعات یکشنبه
تصویب شد.
در توافق پیشنهادی با توجه به سهم هر کشور مشارکت‌کننده در گروه اوپک پلاس از کاهش تولید، از مکزیک خواسته شده بود تولیدش را ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش دهد؛ اما مکزیک که برنامه‌هایی برای سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری داشت، اعلام کرد تنها حاضر است تولیدش را ۱۰۰ هزار بشکه
کاهش دهد.
وزیران اوپک پلاس برای انعقاد یک توافق پیش از گشایش معاملات بازار آسیا تحت فشار بودند و سرسختی عربستان سعودی برای اعمال سهمیه تولید یکسان میان اعضای گروه اوپک پلاس و تمرد مکزیک از قبول سهمیه کاهش تولید خود به بوته آزمون گذاشته شد. عربستان سعودی تهدید کرد که اگر مکزیک سهمیه کاهش تولید خود را قبول نکند، از توافق کنار خواهد رفت و جنگ قیمت به راه خواهد انداخت اما با مداخله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و به‌خصوص دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا این مشکل رفع شد.
تصمیم مثبت
محمدعلی خطیبی، نماینده سابق ایران در اوپک، در خصوص توافق اخیر کشورهای تولیدکننده نفت در جهان مبنی بر کاهش تولید ده میلیون بشکه‌ای نفت خود گفت: این تصمیم قطعا مثبت است چون بازاری را که هیچ مدیریت عرضه‌ای در آن وجود نداشت، قرار است دوباره به ثبات برساند. تا قبل از این توافق در بازار، مازاد عرضه وجود داشت، ولی سران اوپک با اجرای این توافق به دنبال از بین رفتن این مازاد عرضه هستند و این امر می‌تواند بین عرضه و تقاضای موجود در بازار نفت تعادل ایجاد کند.
این کارشناس نفت تصریح کرد: اجماع عمومی بین تولیدکنندگان و عمده‌ترین صادرکنندگان نفت دنیا در این خصوص ایجاد شده و به نظر می‌رسد نتایج قابل قبولی داشته باشد، هرچند با مشکلاتی نیز همراه است.
خطیبی با بیان این که در هفته‌های گذشته بازار جهانی نفت رها بوده و هر کشوری به هر میزانی که می‌خواست نفت تولید می‌کرد یا به فروش می‌رساند، اظهار کرد: انتظار این‌که قیمت نفت به 70 دلار برسد بسیار بعید است، ولی با این حال روند نزولی متوقف خواهد شد و شیب ملایم صعودی قیمت نفت جهانی را در برمی‌گیرد. البته همه این امور به این ربط دارد که کشورهای عضو اوپک به تعهدات خود عمل کنند.
