یک شرکت دانمارکی در پی ساخت نیروگاه بادی کاملا محیط‌زیستی است
نیروگاه‌های کاملا سبز!
محمد عادل‌پور / پژوهشگر دكتری برق
پاک و بدون آلاینده بودن، مزیت اصلی استفاده از انرژی بادی برای تولید برق است. در دهه‌های اخیر نصب تعداد فراوان توربین بادی کوچک و بزرگ در سراسر جهان توانسته برق مصرفی خانه‌ها و صنایع بسیاری را فراهم کند و از مصرف حجم عظیمی سوخت‌های فسیلی و به تبع آن ورود مقدار فراوانی گازهای گلخانه‌ای و مواد آلاینده به جو زمین جلوگیری کند. اما برای شرکت دانمارکی ارستد (Orsted)، که یکی از بزرگ‌ترین مجریان پروژه‌های مزارع بادی دریایی جهان است، این دستاوردها کافی نیست و تصمیم دارد گام مهم دیگری برای سازگاری بیشتر با محیط‌زیست بردارد. این گام حذف انتشار دی‌اکسیدکربن از تمام مراحل تولید نیروگاه‌های بادی است. ارستد می‌خواهد تا سال 1419شمسی/2040 میلادی، زنجیره ساخت نیروگاه‌های بادی خود را از مرحله استخراج مواد اولیه تا نصب نهایی از انتشار گازهای گلخانه‌ای کاملا عاری کند.
برای این‌که موضوع روشن شود یک خودروی سواری برقی را در نظر بگیرید که برای شارژ باتری‌هایش از برق تولیدشده با صفحه‌های خورشیدی بهره می‌گیرد. ممکن است در نگاه اول به نظر برسد این خودرو چون از سوخت‌های فسیلی استفاده نمی‌کند و باعث انتشار هیچ گاز گلخانه‌ای نمی‌شود، پس کاملا با محیط‌زیست سازگار است. اما اگر دقت کنیم، می‌بینیم قطعه‌های بسیار فراوانی از جنس فلز ، پلاستیک ، شیشه و ... خودرو را ساخته‌اند که در مراحل ساخت و فرآوری هر کدام انرژی صرف شده و اگر این انرژی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی به دست آمده باشد، دی‌اکسیدکربن فراوانی منتشر شده است. مثلا قطعات فلزی خودرو ابتدا از معادن استخراج شده‌اند و در مراحل فرآوری آنها در کارخانه‌های ذوب فلزات انرژی فراوانی صرف شده که باعث انتشار گازهای گلخانه‌ای شده است. برای حمل قطعات مختلف از کارخانه‌های سازنده آنها به کارخانه نهایی تولیدکننده خودرو هم سوخت مصرف می‌شود. به‌علاوه در خط تولید نهایی خودرو برق مصرف شده که برای تولید آن در نیروگاه‌ها سوخت‌های فسیلی سوزانده می‌شود. همچنین در نهایت برای رساندن خودرو از کارخانه به دست خریدار خودرو هم احتمالا از تریلرهای حمل خودرو استفاده می‌شود که سوخت فسیلی مصرف می‌کنند. بنابراین هرچند خودروی موردنظر برقی است و آلایندگی ندارد، اما در فرآیند ساخت آن، گازهای گلخانه‌ای فراوانی منتشر شده است.
البته آلایندگی چنین خودرویی با یک خودروی بنزینی که برای هر کیلومتر حرکت سوخت فسیلی می‌سوزاند قابل مقایسه نیست، اما به هر حال نمی‌توان ادعا کرد چنین خودرویی کاملا پاک و دوستدار محیط‌زیست است! مگر آن‌که در تمامی مراحل ساخت آن از انرژی پاک استفاده شده باشد. یعنی همه کارخانه‌های واسط از برقی استفاده کرده باشند که از منابع تجدیدپذیر و سبز به دست آمده است و همچنین تمام مراحل حمل با خودروهای برقی انجام شده باشد. همین سخن برای توربین‌های بادی هم درست است. در مراحل تولید و حمل و نصب توربین‌های بادی انرژی فراوانی صرف می‌شود که اگر از منابع تجدیدپذیر نباشد باعث می‌شود این توربین‌ها کاملا سازگار با محیط‌زیست نباشند.
شرکت ارستد تصمیم دارد همه صنایع در زنجیره تولید قطعات توربین‌های بادی، پست‌های برق، کابل‌ها و همه متعلقات دیگر نیروگاه بادی که می‌سازد را عاری از انتشار گازهای گلخانه‌ای کند.
این شرکت حتی دی‌اکسیدکربن کشتی‌های حمل‌کننده اجزای توربین‌های بادی را برای نصب در دریا نیز به حساب آورده و می‌خواهد همه این آلایندگی‌ها را حذف کند. رویکرد ارستد در حذف انتشار گازهای گلخانه‌ای در همه مراحل زنجیره تولید می‌تواند الگوی شرکت‌های فعال در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و در نگاهی جامع‌تر الگوی همه شرکت‌هایی باشد که می‌خواهند محصولات سازگار با محیط‌زیست ارائه کنند.
برای این‌که موضوع روشن شود یک خودروی سواری برقی را در نظر بگیرید که برای شارژ باتری‌هایش از برق تولیدشده با صفحه‌های خورشیدی بهره می‌گیرد. ممکن است در نگاه اول به نظر برسد این خودرو چون از سوخت‌های فسیلی استفاده نمی‌کند و باعث انتشار هیچ گاز گلخانه‌ای نمی‌شود، پس کاملا با محیط‌زیست سازگار است. اما اگر دقت کنیم، می‌بینیم قطعه‌های بسیار فراوانی از جنس فلز ، پلاستیک ، شیشه و ... خودرو را ساخته‌اند که در مراحل ساخت و فرآوری هر کدام انرژی صرف شده و اگر این انرژی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی به دست آمده باشد، دی‌اکسیدکربن فراوانی منتشر شده است. مثلا قطعات فلزی خودرو ابتدا از معادن استخراج شده‌اند و در مراحل فرآوری آنها در کارخانه‌های ذوب فلزات انرژی فراوانی صرف شده که باعث انتشار گازهای گلخانه‌ای شده است. برای حمل قطعات مختلف از کارخانه‌های سازنده آنها به کارخانه نهایی تولیدکننده خودرو هم سوخت مصرف می‌شود. به‌علاوه در خط تولید نهایی خودرو برق مصرف شده که برای تولید آن در نیروگاه‌ها سوخت‌های فسیلی سوزانده می‌شود. همچنین در نهایت برای رساندن خودرو از کارخانه به دست خریدار خودرو هم احتمالا از تریلرهای حمل خودرو استفاده می‌شود که سوخت فسیلی مصرف می‌کنند. بنابراین هرچند خودروی موردنظر برقی است و آلایندگی ندارد، اما در فرآیند ساخت آن، گازهای گلخانه‌ای فراوانی منتشر شده است.
البته آلایندگی چنین خودرویی با یک خودروی بنزینی که برای هر کیلومتر حرکت سوخت فسیلی می‌سوزاند قابل مقایسه نیست، اما به هر حال نمی‌توان ادعا کرد چنین خودرویی کاملا پاک و دوستدار محیط‌زیست است! مگر آن‌که در تمامی مراحل ساخت آن از انرژی پاک استفاده شده باشد. یعنی همه کارخانه‌های واسط از برقی استفاده کرده باشند که از منابع تجدیدپذیر و سبز به دست آمده است و همچنین تمام مراحل حمل با خودروهای برقی انجام شده باشد. همین سخن برای توربین‌های بادی هم درست است. در مراحل تولید و حمل و نصب توربین‌های بادی انرژی فراوانی صرف می‌شود که اگر از منابع تجدیدپذیر نباشد باعث می‌شود این توربین‌ها کاملا سازگار با محیط‌زیست نباشند.
شرکت ارستد تصمیم دارد همه صنایع در زنجیره تولید قطعات توربین‌های بادی، پست‌های برق، کابل‌ها و همه متعلقات دیگر نیروگاه بادی که می‌سازد را عاری از انتشار گازهای گلخانه‌ای کند.
این شرکت حتی دی‌اکسیدکربن کشتی‌های حمل‌کننده اجزای توربین‌های بادی را برای نصب در دریا نیز به حساب آورده و می‌خواهد همه این آلایندگی‌ها را حذف کند. رویکرد ارستد در حذف انتشار گازهای گلخانه‌ای در همه مراحل زنجیره تولید می‌تواند الگوی شرکت‌های فعال در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و در نگاهی جامع‌تر الگوی همه شرکت‌هایی باشد که می‌خواهند محصولات سازگار با محیط‌زیست ارائه کنند.
