رازهای عصر جدید نوجوانی

رازهای عصر جدید نوجوانی

اواخر برنامه روز نوجوان،گیر سه پیچ دادیم که این شماره با سفیر هفته نوجوان مصاحبه کنیم.کسی که همیشه دغدغه هم سن و سال‌های مارو مخصوصا در حوزه سواد رسانه‌ای داشته.دکتر سیدبشیر حسینی با تمام خستگی ساعت‌ها برنامه و سرپاایستادن‌ها، نه‌نگفت و عاقبت خودش تا اتاق مصاحبه همراهی‌مون کرد.

اهمیت نوجوونی
نوجوونی دورانِ کاشتِ «ای کاش»هاست. دوران رویاپردازی و رفتن به سمت تجربه‌های متفاوت. ما در مراحل بعدی زندگیمون ای کاش‌هایی داریم که باید تو دوران نوجوونی می‌کاشتیم که تو جوونی داشتش و بعد از دوره جوونی برداشتش کنیم و ثمره‌اش رو ببینیم.
بذارید مثال بزنم: دوران نوجوونی دقیقا مثل یه پادگانه؛ دورانِ تمرین و تجربه است یا مثل یه گوشی همراهه که داره شارژ باتریش کامل میشه که بعد بتونی ازش بهره‌برداری کنی.
این زمان اصلا دوران بلاتکلیفی که خیلی‌ها ازش حرف میزنن نیست! اما به شدت دوران مغفول و مظلومیه، ما هیچ‌وقت نوجوون نداشتیم. همیشه «وَ» نوجوون داشتیم. کودک و نوجوون،یا نوجوون و جوون. این دوران، دورانِ هویت بخشیه که هیچ‌وقت هویتِ مستقلی نداشته.

ترس به خاطر انتخاب‌های زیاد
ما نسلی بودیم که اگه شب به مادرمون می‌گفتیم شام چی داریم، می‌گفت پرچم(خیار،پنیر،گوجه!)و اگر می‌گفتیم نمی‌خوایم، جواب رایجی که بیشتر مادرا این موقع می‌گفتن این بود: پس برو گرسنه بخواب!
اما بچه‌های الان، نسل اپلیکیشن‌های غذای آنلاینه! وارد اون اپلیکیشن‌ها که بشی اگر فقط ده تا رستوران وجود داشته‌باشه که  30نوع غذا دارن، تو 300تا انتخاب داری. حالا فکر کنین این تعدد انتخاب توی رشته تحصیلی و مسیر آینده باشه. به خاطر همین، نگرانی و ترس از آینده وجود داره چون بین1000مسیری که هست 999تاش مسیر دلخواه و درست اون نوجوون الان نیست.

اهمیت نوجوون برای جامعه
بذارید کسانی رو که باید به نسل نوجوون اهمیت بدن، دسته‌بندی کنیم:
1.سیاسیون: چون نوجوون حق انتخاب و رای نداره، دیده نمیشه. جالبه بدونین همین نوجوون تو دوره بعدی حق رای داره اما چون آینده‌نگری وجود نداره، فقط میرن سراغ جوونی که حق انتخاب و رای داره.
2.تجار: تاوقتی که یه نوجوون درآمد مستقلی نداره، انتخاباش فقط در حد چیپس و پفکه؛ چون خرج سنگین با خانواده است پس مهم نیست.
3.اما دسته آخر که ناخواسته و از سر نابلدی به این نسل دهن‌کجی می‌کنن والدین و خانواده‌ها هستن. خانواده‌ها برای اولین بار در طول تاریخ با نسلی مواجه شدن که داناتر و تواناتر از خودشون هستن و همین موضوع برای پدرو مادرها دردناک و ناراحت کننده‌است. بذارید خودم رو مثال بزنم. من وقتی 15ساله بودم، پدرم برای من خدای روی زمین بود چون از من تواناتر و داناتر بود و من هر چی هم که بلد بودم، پدرم باز بیشتر از من می‌دونست.
اما مثلا پسر12ساله خود من به محض این‌که حرفی می‌زنم میگه نه بابا این‌طوری‌ام نیست. من خودم سرچ کردم، می‌دونم و من اون لحظه فقط ضایع میشم! حتی این نسل دسترسی به دارایی هم داره و پول درمیاره یعنی این که چهارتا اپلیکیشن ساده رو یاد بگیره و یه ذره فتوشاپ، می‌تونه به راحتی درآمد داشته‌باشه. پس وجه سوم که مغفول واقع شده، پدر و مادرها هستن و حرص می‌خورن و این دوران بسیار برای پدر و مادرها دردناک و عذاب آور شده. چون مهارت و زبان تعامل با این نسل رو بلد نیستن و حداقل کاری که می‌تونن بکنن مرور خاطرات دوران قدیمه که به بچه‌شون میگن: ما هم این دوران رو گذروندیم و مثل تو نبودیم.

دوقطبی اعتماد و اثبات
یه رکن دیگه‌ای که باعث می‌شه نوجوون به چشم اقشار مختلف نیاد اینه که نوجوونا اول توقع اعتماد دارن که خودشون رو اثبات کنن و خانواده و جامعه اول توقع اثبات دارن تا تمام‌قد پشت بچه‌ها وایسن. مثلا نوجوون میگه من دوچرخه‌سواری رو در حد خودم بلدم اما شما هوامو داشته‌باشین. متاسفانه این نسل تو پای کار بودن و به سرانجام رسوندن فعالیت‌هاشون اصولا لنگ میزنن. چون همیشه دسترسی‌هاشون متنوعه و گزینه‌های زیادی پیش‌رو داشتن؛ اصطلاحا آدامس رو تا اونجایی که شیرین باشه مصرف می‌کنن و به مراحل سخت و دشوار که می‌رسه رها می‌کنن. نسل امروز سلاطین کارهای نصف‌نیمه‌س و همین فضاها باعث می‌شه که خانواده‌ها خیلی سخت‌تر بتونن بهشون اعتماد کنن.

وقت تلف نکنیم
به‌نظرم در نسل‌های قدیم مدیریت مصرف خوراک فکری و فرهنگی براشون کفایت می‌کرد اما این نسل علاوه‌بر مدیریت مصرف نیازمند مدیریت تولیده، حتی ما تو سواد رسانه‌ای میگیم:
سواد یعنی کسی که هم بتونه بخونه و هم بنویسه، خواندن هم یعنی مصرف کردن، نوشتن هم یعنی تولید کردن. نسل قدیم خیلی امکان نداشت اما نسل امروز انبوهی از ایده برای تولیده. بنابراین به‌نظرم نسل امروز باید با تولید، خودش رو اثبات کنه. تولید تو هر حوزه‌ای که علاقه داره. من حتی از پسر 12ساله خودم هم چنین توقعی رو دارم.

وقت تلف نکنیم
به‌نظرم در نسل‌های قدیم مدیریت مصرف خوراک فکری و فرهنگی براشون کفایت می‌کرد اما این نسل علاوه‌بر مدیریت مصرف نیازمند مدیریت تولیده، حتی ما تو سواد رسانه‌ای میگیم:
سواد یعنی کسی که هم بتونه بخونه و هم بنویسه، خواندن هم یعنی مصرف کردن، نوشتن هم یعنی تولید کردن. نسل قدیم خیلی امکان نداشت اما نسل امروز انبوهی از ایده برای تولیده. بنابراین به‌نظرم نسل امروز باید با تولید، خودش رو اثبات کنه. تولید تو هر حوزه‌ای که علاقه داره. من حتی از پسر 12ساله خودم هم چنین توقعی رو دارم.

فرمول موفقیت
ابتکار، پشتکار، همکار، نمونه کار، انعطاف‌پذیری و کارآفرینی. این شش مورد که با هم جمع بشن مطمئن باشین که حتما موفق خواهید شد. حالا تعریف‌هاشون چیه:
ابتکار: نسل ما نسل حسرت‌ها بود و نسل الان نسل حیرته. ما تا مدت‌ها حسرت خوردن موز رو داشتیم و غیر از ساندویچی‌ها هیچ مغازه و فروشگاهی هم نوشابه نداشت. الان همه چیز تو بازار هست و به‌ندرت پیش میاد که چیزی در دسترس آدم نباشه. شما می‌تونید با ابتکار چیزهایی که فکر می‌کنین رو عملیش کنین.
پشتکار: امکان نداره آدم تو یه کار بدون پایداری، پشتکار و زحمت کشیدن موفق بشه.
همکاری: خیلی وقتا با یه نفر کار پیش نمی‌ره و باید تیمی انجام بشه. تعامل با آدما نیازمند تمرینه و باید برای موفقیت بتونین با هم خوب کار کنین.
انعطاف‌پذیری: کرونا به همه انسان‌ها نشون داد که باید خیلی انعطاف‌پذیرتر از چیزی که فکر می‌کنیم باشیم. مثل وضعیت سیستم آموزشی الان که ما حتی باورمون نمی‌شد ده ماه مدرسه‌ها بسته باشه و تمامی مدارس کشور با اپلیکیشن شاد پیش بره.
کارآفرینی: نسل نوجوان امروز که هیچ، نسل جوان و بلکه نسل بعدی هم هنوز دوست دارن فرزندان‌شون کارمند بشن و حقوق ماهانه داشته‌باشن. به‌خاطر این که خیال‌شون راحت باشه و اصلا به کارآفرینی فکر هم نمی‌کنن. 
اینجاست که کارآفرینی رکن ششم موفقیت محسوب میشه. اگر کسی این شش فرمول رو داشته‌باشه موفقیتش حتمیه. حتی اگه از این شش‌تا اصل، سه‌تاش رو صددرصدی پیش ببره و شانس باهاش یار باشه حتما موفق خواهد شد.
مهم‌ترین ویژگی نوجوونی که هیچ‌وقت برنمی‌گرده
طراوت نوجوانیه، چون همین طراوت باعث میشه انگیزه پیداکنی، فرصت خطاکردن داری، فرصت برگشتن داری، خود نوجوونی دیگه برنمی‌گرده. چون تو این دوران خیلی مسؤولیت روی دوش‌تون نیست.
من حامی نوجوانم
هفته ای که گذشت یک اتفاق ویژه برای نوجوان ها به همراه داشت. آن هم پویشی بود با عنوان «من حامی نوجوانم» که با هدف بازگرداندن هفته ملی نوجوان به تقویم کشور برگزار شد. دکتر سید بشیر حسینی به عنوان سفیر #هفته_ملی_نوجوان در پیج رسمی خود در برنامه‌ای اینترنتی به نام «منهای هجده» با جمعی از چهره‌های سرشناس گفت‌وگو داشت و در کنار آن تعدادی از نوجوانان نخبه و نهادها و فعالان فرهنگی هم به حمایت از این پویش پرداختند.
الف) چهره ها
بخش قابل توجهی از «منهای هجده» به حضور چهره‌های سرشناسی مانند مژده لواسانی، نیما کرمی، مجید خسرو انجم، وحید رونقی و ... گذشت. این افراد هم خاطراتی از دوران نوجوانی خودشان گفتند و هم از سختی‌هایی که برای رسیدن به نقطه‌ای که هم اکنون در آن هستند کشیده‌اند. 
مثلا مژده لواسانی با اشاره به این‌که کارش را در رادیو از کودکی شروع کرده از سردبیری‌اش در سن 16 سالگی گفت. او معتقد است همه چیز پشت در 18 سالگی اتفاق می‌افتد. اگر در این زمان راه خودت را پیدا کردی و در مسیر درست قدم گذاشتی، آینده‌ات هم تضمین است وگرنه از غافله جامی‌مانی. توصیه مهم او به دختران نوجوان اعتماد به نفس بود و برای همین به پدران این دخترها توصیه کرد مثل کوه پشت دخترانشان باشند و همه جوره آنها را حمایت کنند.
وحید رونقی هم با اشاره به این‌که هیچ وقت نخواسته از حمایت پدرزنش یعنی ابراهیم حاتمی‌کیا کارگردان سرشناس کشورمان برای رسیدن به نقاط بالاتر استفاده کند، گفت:«باید تا رسیدن به قله، پله پله بالا برویم و من همه تلاشم همین است که قدم‌ها را یکی یکی بردارم و روی پای خودم بایستم.» توصیه او به نوجوانان هم صبوری بود و این‌که قید یک شبه به همه چیز رسیدن را بزنند.
از حواشی حضور چهره‌های سرشناس در این برنامه، انجام بازی‌های دوران نوجوانی‌شان مثل هفت سنگ بود. رقابتی جذاب که نیما کرمی برنده آن شد.
ب) نهادها
فعالیت نهادی در حوزه نوجوان تنها در چند مجموعه مانند بسیج دانش آموزی، انجمن اسلامی دانش آموزان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و ... صورت می گیرد. حسین تاریخی، دبیرکل اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان از جمله کسانی بود که در این پویش حضور یافت و اهمیت پرداختن به نسل نوجوان را این‌گونه تعریف کرد که نباید تنها در همین ایام خلاصه شود و توجه به زیرساخت‌ها و حمایت‌های دائمی را لازمه این مسأله بیان کرد.
از طرف بسیج دانش آموزی نیز یک نماینده در جمع نوجوانانی که برگزاری این پویش را به عهده داشتند حاضر شد و ضمن بیان فعالیت‌هایی که در بسیج دانش آموزی در حال انجام است به اهمیت داشتن الگو برای این قشر اشاره کرد و از شهید فهمیده که روز شهادت او به عنوان روز نوجوان و بسیج دانش آموزی مشخص شده است یاد کرد.
از دیگر مهمانان و شرکت کنندگان در کمپین هفته ملی نوجوان، دکتر ساعی مدیر دانشگاه سوره بود.
ج) فعالان رسانه ای
دکتر محمد سرشار و دکتر مهدی سالم، مدیران شبکه‌های نهال و امید، که هر کدام بخشی از مخاطبان نوجوان را به خود اختصاص داده‌اند، مهمانان دیگر این پویش بودند. دکتر سالم با اشاره به این‌که نوجوانان این مرز و بوم امیدان آینده کشور هستند،  گفت: گام دوم انقلاب باید به همت نوجوانان برداشته شود و لازمه این امر، سختکوشی و تلاش مضاعف است.
دکتر سرشار نیز با اشاره به این‌که نوجوانان این نسل توانمندتر و جسورتر از گذشته هستند، گفت با وجود سختی‌ها و رکود و مشکلات به‌وجود آمده، بدون شک این نسل می تواند آینده بهتری را رقم بزند و به این نوجوان‌ها امید زیادی داریم.
مهدی عرفاتی، مدیر مسؤول جام‌جم نیز به نمایندگی از همه نوجوانه‌ای‌ها ضمن تعریف کردن چند خاطره از دوران نوجوانی خود، به بیان دغدغه های این مجموعه برای تولید محتوای اختصاصی برای نوجوان‌ها پرداخت. 
د) نوجوانان نخبه
شاید مهمترین مهمانان یا بهتر بگوییم، میزبان اصلی این پویش خود نوجوانان بودند. از نوجوانان نویسنده در ضمیمه نوجوانه گرفته تا برگزیدگان المپیاد سواد رسانه‌ای و جشنواره فیلم مدرسه. همچنین بازیگران نوجوان و بسیاری دیگر از نوجوانان نخبه که در زمینه‌های مختلف هنری و رسانه‌ای شاخص هستند. همه و همه با یک هدف، گردهم آمده بودند، یعنی ایجاد کانون توجه نسبت به این قشر مهم جامعه.


راستی هنوز هم وقت دارید که شما هم به کمپین
 #هفته  _ ملی _ نوجوان بپیوندید. فقط کافی است این پویش را در فضای مجازی دنبال کنید و شما هم پای مطالبه بحق نوجوان‌ها امضا بزنید.