گفتوگو با شهرام ملازاده، مدیر رادیو پیام و آوا
مردم را با رادیو آشتی دادیم
گاهی اوقات وقتی صحبت از مدیران میشود به این نکته میرسیم که آن فرد همیشه سابقه مدیریتی داشتند و کمتر از پلههای پایینتر آغاز کرده، اما کافی است نگاهی به رزومه دکتر شهرام ملازاده، مدیر رادیو پیام و آوا داشته باشیم، آن وقت است که متوجه میشویم او از همان ابتدا مدیر نبوده، بلکه سوابق اجرایی و برنامهسازی داخل صدا و سیما دارد. او از سال 1375 به عنوان نویسنده، سردبیری و تهیهکننده با شبکههای مختلف ایران، تهران، فرهنگ، البرز، اقتصاد و جوان همکاری داشته است. او برنده شش جایزه بهترین نویسندگی و سردبیری، تهیهکنندگی در جشنوارههای داخلی و برنامه بهترین برنامه در بخش مستند ABU پکن است. دکتر ملازاده در طول این سالها مدیریت گروههای برنامههای صبحگاهی، عصرگاهی، جهان و تجارت، دانش و اقتصاد، دفاع مقدس، مدیر پخش و تولید، مدیر پخش و نظارت، قائممقام شبکه و... را بهعهده داشته است. او در حال حاضر مدیریت شبکههای پیام و آوا را دارد و همین بهانهای شد تا در یکی از روزهای پاییزی ما میزبان او در روزنامه جامجم باشیم و از او درباره تغییرات ساختاری رادیو پیام، برنامههای جدید این شبکه و تعامل با مخاطبان که روند صعودی داشته و سیاستهای موسیقی در رادیو آوا و... به گفتوگو نشستهایم.
اسفند 97 بود که دکتر علیعسکری در آخرین همایش افق رسانه ملی تاکید کردند شبکه خبر در تلویزیون و رادیو پیام در میان شبکههای رادیویی باید مرجعیت خبر را در دست بگیرند. همان زمان آقای شاهآبادی، معاون سابق صدا با من درباره تغییر ساختار رادیو پیام صحبت کردند و ما از همان مقطع زمانی شروع به تولید برنامههای کوتاه کردیم. همچنین تعامل با اداره کل اخبار را افزایش دادیم. پیشنهاد من به دوستان، خبر فوری بود که قبول کردند و تصمیم بر این شد هر زمان اتفاقی افتاده، سریع آنتن را به خبر بدهیم و در کنارش رادیو پیام هم مباحثی در راستای همان اتفاق برای مردم اطلاعرسانی کند و با مسؤولان ارتباط برقرار کرده تا پاسخگوی سؤالات مردمی باشد. این اتفاق در ماجرای سیل سال 98 رخ داد و جدول پخش رادیو پیام در عرض 24ساعت تغییر کرد و برنامهها به سمت اطلاعرسانی درباره سیل رفت. همچنین به مرور برنامه پرنیان صدا به جدول برنامه این شبکه اضافه شد و میتوان گفت این برنامه موزه شنیداری از 80 سال رادیو در ایران است که 40 سال قبل از انقلاب و 40 سال بعد از انقلاب رادیو است. در این برنامه خاطره بازی میکنیم و بسیار هم مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است. البته این برنامه در ایام محرم و صفر پخش نشد و در روزهای آینده با قدرت بیشتر فعالیتش را آغاز میکند. همچنین چند هفتهای است که از آقای رسول نجفیان دعوت کردیم و او قبول زحمت کرده تا روزهای جمعه از ساعت 10 تا 14 داستانهایی از آثار ارزشمند ادبیات ایران برای مخاطبان اجرا کند. مثل ظهرهای جمعه در گذشته. او در این برنامه در کنار گویندگی، نوازندگی و خوانندگی هم میکند. تا به حال چنین برنامهای نداشتهایم که گویندهای چند کار را با هم انجام بدهد.
حضور آذری در رادیو پیام
برنامه پرنیان صدا به تهیهکنندگی سعید توکل روی آنتن میرود و قرار است با اضافه شدن بخشهای جدید، نفس تازهتری به این برنامه دمیده شود. همچنین با آقای منوچهر آذری صحبت کردهایم که به تیم پرنیان صدا اضافه شود. فصل جدید این برنامه بعد از تغییرات جدید روانه آنتن میشود. برنامههای جدید کوتاه برای پخش طراحی میشود.
ما به سمت تولید برنامههای کوتاه حرکت میکنیم، زیرا ذائقه مخاطبان برنامههای کوتاه است. همچنین به تهیهکنندگان تاکید کردهام برنامههای 104 ثانیهای که طول موج رادیو پیام روی موج افام است، تهیه کنند. شما چه فکر میکنید؟ یکی از این برنامه این است که ما سوژههایی را در آن برنامه طرح میکنیم و مردم دربارهاش فکر میکنند و نظراتشان را میگویند.
این برنامه با اقبال شنوندگان روبهرو شده، حتی گاهی فرصت نمیشود که تلفن همه شنوندگان را پخش کنیم. در مجموع نمیخواهیم مخاطب را خسته کنیم، به همین دلیل تاکید بر تولید برنامههای بسیار کوتاه را داریم. برنامههای دیگری همچون با رادیو پیام بهتر ببینید، با رادیو پیام سلامت باشید از دیگر تولیدات این شبکه است.
در این برنامه به مردم یاد میدهیم که چطور با کرونا مقابله کنند. ما اولین شبکهای بودیم که نکات آموزشی کرونایی را به مردم آموزش دادیم. این برنامه خیلی خوب جا افتاده و حتی پزشکان متخصص خودشان تماس میگیرند و نظرات کاربردیشان را به مدت 104 ثانیه میگویند. البته زمانی که این سیاست را در رادیو پیام آغاز کردیم، کاهش مخاطب داشتیم زیرا مخاطبی که رادیو پیام را به خاطر موسیقی گوش میداد به سمت رادیو آوا کوچ کرد اما بعد از جا افتادن سیاستها و اضافه شدن برنامههای جدید، ما مخاطبان جدید برای این رادیو پیدا کردیم که قبلا شنونده ما نبودند اما حالا تعامل خیلی خوبی هم با رادیو پیام دارند.
انتخاب جنس موسیقی در رادیو پیام
موسیقی در رادیو پیام و رادیو آوا حساب شده پخش میشود؛ ضمن اینکه از وقتی تهیهکنندگان از سیستم آوا در پخش استفاده میکنند، این سیستم به آنها میگوید که آخرین بار چه زمانی ترانه مربوط پخش شده است. این سیستم از تکرار پرهیز میکند و اگر تهیهکنندهای هم این کار را انجام بدهد، حتما در گزارش ماهانه قید میشود و تذکر میگیرد. همچنین هر ساعتی موسیقیهای مختص به همان زمان پخش میشود. مثلا صبحها چون مردم باید پرانرژی باشند، موسیقیها ریتم شادتری میگیرد. در نیمروز چون خانوادهها شنونده هستند، ترانههایی با محوریت تکریم به خانواده و احترام به سالمندان و ... پخش میشود. از سوی دیگر استودیوهای هر دو شبکه پیام و آوا کنار هم هستند و خیلی کم اتفاق میافتد که دو شبکه موسیقی تکراری پخش کنند اما ممکن است این اتفاق بیفتد؛ ضمن اینکه هر بخش سیاستهای جداگانه دارد. بنابراین تهیهکننده صبح میداند چه تعداد کار پاپ، سنتی، بیکلام و محلی پخش کند، حتی ترتیب آنها هم مشخص شده است. خوانندگان جوان هم میتوانند آثارشان را بفرستند و بعد ما برای دفتر سرود و موسیقی میفرستیم و در صورت گرفتن مجوز، حتما پخش میکنیم.
ممیزیها در رادیو آوا
رادیو آوا تنها شبکه اختصاصی پخش موسیقی در سازمان صداوسیماست. شاید اینطور فکر شود که ما در رادیو آوا برای پخش موسیقی ممیزی نداریم، در حالی که اینطور نیست. من در مراسم معارفهام هم تاکید کردم که ما میخواهیم بهترین و تمیزترین موسیقی را پخش کنیم. بنابراین همه آثاری که پخش میشود از دفتر سرود و موسیقی صداوسیما یا دفتر موسیقی معاونت صدا مجوز دارند. رمز موفقیت ما در این است که تهیهکنندگان سراغ ترانههایی میروند که کمتر شنیده شده است. تخصص در آرشیو موسیقی، مهمترین دلیل موفقیت است، به همین دلیل موسیقیهای رادیو آوا مورد توجه مخاطبان است، چون کمتر شنیدهاند. بنابراین ممیزیها در رادیو بازتر نیست و سازمان صداوسیما یک سیاست را دارد. البته خیلی مواقع پیش میآید که ما خودمان به آقای نراقیان در دفتر سرود و موسیقی صداوسیما مراجعه میکنیم و برای ترانهها مجوز میگیریم.
رکوردزنی رادیو آوا
ذائقه مخاطبان به ویژه نسل جوان به سمت موسیقی پاپ است، اما ما سعی کرده ایم در انتخاب موسیقی، ترتیبی را مشخص کنیم. به هر حال باید برای ذائقهسازی مخاطب کاری انجام بدهیم. به همین دلیل فکر میکنم صدا و سیما میتواند برای مخاطبان ذائقهسازی کند. در رادیو آوا این اتفاق افتاده است و این رادیو توانسته آنقدر با مخاطب دوست شود که در روز اربعین هم پرشنونده شود. این در حالی است که ما در این روز موسیقی پخش نکردیم و فقط مداحی روانه آنتن میشود. نظرسنجی اخیر ماه محرم و شبهای قدر نشان میدهد رادیو آوا اول و رادیو پیام دوم شده است. رادیو آوا در نوروز امسال هم به رکورد 35درصد مخاطب رسیده است.
رسم زمونه رسول نجفیان درگیر ممیزی میشود؟
برای گویندگی برنامه «رسم زمونه» به چند گزینه فکر کردیم، اما بهترین گزینه رسول نجفیان بود، زیرا او چند هنر را با هم دارد. وقتی به او پیشنهاد برنامه رسم زمونه را دادیم، خودش هم خطاب به ما گفت که همیشه دوست داشته چنین برنامهای را اجرا کند که در کنارش نوازندگی و خوانندگی هم داشته باشد. او در این برنامه اشعار را با ادبیات فارسی ربط میدهد و آهنگین اجرا میکند تا به گوش مردم برسد. آثاری که او اجرا میکند مشکل ممیزی ندارد و قبلا هم برای سازمان صدا و سیما اجرا کرده و مجوز دارد. اگر هم قطعهای جدید باشد، حتما با دفتر موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما هماهنگ خواهد شد. البته رسول نجفیان برای اجرای این برنامه شگردی دارد و به روش زورخانهای میخواند. مثل نقالها که در گذشته در قهوهخانهها اشعار فردوسی و شاهنامه را میخواندند. آقای نجفیان هم با این شیوه جلو میرود.
اتفاقات تازه در رادیو نماهای پیام و آوا
یکی از اقدامات تعاملی ما با مخاطبان، برای ارسال تصاویر ویژه رادیونماهای آوا و پیام اتفاق افتاد. قبلا تصاویری در گوگل جستوجو و بعد پخش میشد. زمانی که به شبکه پیام آمدم، راهپیمایی 22بهمن سال97 را پیش رو داشتیم و از آنجا که دوربین یا عکاسی در شبکه نداشتیم که از راهپیمایی برایمان عکس بگیرد، تصمیم گرفتیم از مردم کمک بگیریم. البته شخصا از زمانی که برنامهسازی میکردم، علاقه به مشارکت مردمی در ساخت برنامه داشتم، زیرا با این اتفاق، مردم بیشتر برنامه را مال خودشان میدانند. به همین دلیل وقتی از مردم خواستیم تصاویرشان را بفرستند، باید بگویم با مشارکت فوقالعاده مردمی روبهرو شدیم و عکسهایی برای ما ارسال شد که ممکن بود بهترین عکاس دنیا هم اینطور عکس نگیرد، زیرا مردم از دورترین مناطق برای ما عکس فرستادند. این اتفاق بعد از راهپیمایی هم ادامه پیدا کرد و با توجه به اینکه حضرت آقا آن سال را به نام رونق تولید نامگذاری کردند، ما هم مسابقه عکس برای شعار سال گذاشتیم. یا در هفته دفاع مقدس پویش همرزم من را برگزار کردیم تا عکسهای شهدا را دوباره احیا کنیم. یا پویش بوسیدن دست پدر را راهاندازی کردیم که شاید گاهی فراموش کنیم باید بوسه بر دستان پر تلاش پدران بزنیم. در حال حاضر ما تنها شبکهای هستیم که مردم ویژه رادیونمای پیام و آوا عکسهای اختصاصی میگیرند و پخش میکنیم. ابتدا شاید کیفیت برخی عکسها خیلی خوب نبود، اما ما پخش کردیم تا مردم خودشان متوجه عکس خوب و متوسط شوند. وقتی عکس با کیفیت یکی از مخاطبانمان کنار عکسی با کیفیت پایینتر پخش میشد، ایجاد حس رقابت میکند و در حال حاضر شاهد عکسهای بسیار حرفهای هستیم، زیرا عکسها با نام خود افراد پخش میشود. علاوه بر آن، بخش آموزش عکاسی با تلفنهمراه را در بخشی از سایت قرار دادهایم. همچنین برای نوروز امسال در سایت، کاردستی برای بچهها گذاشتیم تا بچهها به شکل آزاد نقاشی بکشند و عکس آن را برای پخش از رادیونما برایمان بفرستند. به این شکل، بچهها را با رادیو آشتی دادیم، حتی این اتفاق مورد توجه ABU قرار گرفت که چطور بچهها را در رادیو سهیم کردیم. واقعا این بخش با اقبال زیاد مردم روبهرو شد.
مداحی در رادیو آوا
ما امسال برای اولین بار در رادیو آوا برای محرم برنامهریزی کردیم. مداحی را انتخاب کردیم که شبها به صورت زنده مداحی اجرا کند که صوتی و تصویری آن از ایران صدا پخش میشد و صوتش از رادیو آوا. مداح به سه زبان فارسی، عربی و ترکی و به شکل اختصاصی برای رادیو آوا اجرا میکرد که اتفاقا بسیار هم پرشنونده بود. در مجموع ما برای همه مناسبتها از سه ماه قبل برنامهریزی میکنیم و فقط شامل حال مناسبتهای عزاداری نمیشود و برای اعیاد هم چنین برنامهای داریم. به عنوان مثال در هفته وحدت، شادترین موسیقیها از رادیو آوا پخش شد. نظرسنجیها هم نشان داد ما در عزاداریها هم پرشنونده بودیم و مخاطب با ما دوست شده و برایش عزا و شادی فرقی ندارد.




