بهمن و امداد کوهستان

بهمن و امداد کوهستان

حسین درخشان کارشناس امداد و نجات


ما در حوزه‌های بسیاری از جمله امداد کوهستان ضعف‌هایی داریم اما در مباحثی همچون سقوط بهمن به‌دلیل یکباره بودن آن و زمان طلایی بسیار کم برای نجات نمی‌توانیم سهمی از قصور احتمالی را پای ضعف‌های امداد کوهستانی بگذاریم.
 بدیهی است در همه نقاط کوهستان نمی‌توان نیروهای امدادگر مستقر کرد و این محدود به ایران نیست و طبیعی است که کشورهای دیگر هم چنین کاری نمی‌کنند اما در قسمت‌هایی نیروهای امدادگر حضور دارند و در ایران هم به همین گونه است. در مناطقی همچون دارآباد، توچال و کلک‌چال نیروهای امدادی مستفر هستند.
 با وقوع حوادثی همچون بهمن هم این نیروها برای امداد و نجات به منطقه حادثه‌دیده اعزام می‌شوند اما محل اتفاق سقوط بهمن هیچ‌وقت مشخص نیست و امکان دارد پس از بارش برف در هر نقطه‌ای از کوهستان این اتفاق بیفتد. دلیل ریزش بهمن‌ هم گستره طولانی در‌بر دارد، از ارتعاشات احتمالی و وزش باد بگیرید تا حتی نوع حرکت تیم‌های کوهنوردی در کرانه این
برف‌های کوهستانی.
با رفتن به مسیر اشتباه به قولی خط بهمن شکسته و باعث سقوط بهمن می‌شود. به همین دلیل برای کوهنوردان دوره‌های آموزشی و بهمن‌شناسی برگزار می‌شود تا به آنها آموزش داده شود در مسیر‌هایی که احتمال وقوع بهمن می‌رود چه شیوه‌نامه‌هایی برای حرکت و فاصله‌گذاری صورت بگیرد. اغلب این افراد باید با وسایل مناسب این کار را انجام دهند و معمولا به‌وسیله طناب به یکدیگر متصل باشند. مهم‌ترین مؤلفه در رابطه با این حادثه برای کوهنوردان انتخاب مسیر درست کوه‌پیمایی است.
در اتفاق مشابهی که چند سال پیش در اشترانکوه جان عده‌ای از کوهنوردان را گرفت هم انتخاب مسیر اشتباه بود. در همه حوادث بهمن فارغ از تفاوت‌های آن که پودری است یا سنگین یا فشرده زمان طلایی نجات بسیار کم است. همین زمان کم برای نجات نشان از نقش بالای آموزش در امداد پس از حادثه دارد. اغلب اتفاق‌های اینچنینی در مسیر بازگشت کوهنوردان می‌افتد، چرا که آنها در بازگشت از انرژی کمتری برخوردارند و درصد اشتباه آنها در مقایسه با صعود بیشتر است. ضمن این‌که گاه به‌واسطه توان بالای بدنی این افراد و همچنین همراه داشتن وسایل مناسب باعث ایجاد نوعی امنیت کاذب در این افراد هم می‌شود. ناگفته نماند که در بسیاری از حوادث این‌چنینی به‌سرعت نمی‌توان وارد منطقه حادثه‌دیده شد چرا که ورود به این منطقه ممکن است با ریزش دوباره بهمن همراه شود و خسارات جانی‌ را تا درصد قابل توجهی افزایش بدهد.