قهقهه ‌به ‌کابوس‌های‌ ناصری

قهقهه ‌به ‌کابوس‌های‌ ناصری

یک سیاه‌پوش در عمارت شهریار
دوران قاجار است و قحطی بزرگ در ایران. عطا و خانواده‌اش دسته سیاه‌بازی دارند و در کوچه‌پس کوچه‌های تهران قدیم نمایش اجرا می‌کنند. یک روز، مرد سیاهپوش ناشناسی آنها را دعوت می‌کند تا به ازای دریافت غذا چند شب در عمارتش اجرا کنند. این پیشنهاد وسوسه‌کننده برای خانواده‌ای که گرفتار قحطی و گرسنگی‌اند دلفریب است. 
 
روایت یا ترفند روحوضی
ماجرای این داستان در چند روز اتفاق می‌افتد. همزمان با داستان اصلی چند داستان فرعی نیز روایت می‌شود که به کمک داستان اصلی می‌آید. داستان شرح سه پرده از نمایش روحوضی است. متن داستان روان و یکدست است و نویسنده بر اساس زمان و صحنه داستان، از کلمات قدیمی و اصطلاحات نمایش روحوضی استفاده کرده تا فضا را ملموس‌تر کند. قصه‌ها و حکایت‌های قدیمی در متن داستان آمده است. محوریت داستان نمایش روحوضی است.
 
طنز تلخ و غافلگیری
«کابوس‌های خنده‌دار» در دسته رمان‌های تاریخی و رازآلود قرار دارد که طنزی تلخ را روایت می‌کند. پیرنگ داستان قوی است و حوادث پی‌درپی و در خلال هم رقم می‌خورد. خواننده در قسمت‌های مختلف داستان غافلگیر می‌شود و پیش‌بینی حوادث بعدی داستان سخت است. راوی داستان اول شخص است و انتخاب راوی اول شخص بر تاثیر داستان افزوده است. این داستان تخیلی است؛ اما ذکر مکان‌ها، اتفاقات و شخصیت‌های واقعی، سبب باورپذیری داستان شده‌ است.
 
شرح جامعه بحران‌زده در دوران قحطی
درونمایه داستان تاریخی و اجتماعی است. تفاوت میان سطوح طبقاتی در داستان نشان داده شده‌است. ایجاد صحنه‌های شاد و انتقاد از وضع اجتماعی با زبان طنز از ویژگی‌های نمایش‌های روحوضی است. نویسنده با تکیه بر این ویژگی داستان کابوس‌های خنده‌دار را روایت می‌کند. شرح جامعه بحران‌زده در دوران قحطی و تقابل شخصیت‌های داستان با این بحران در خلال داستان نمایش داده شده‌است. شخصیت‌های داستان برای بقا می‌جنگد، دسته‌ای از افراد شیوه انتقام را انتخاب می‌کنند و گروهی به هنر روی می‌آورند. از نگاه دیگر این داستان، نمایش قدرت هنر است.
 
درباره نویسنده
حمیدرضا شاه‌آبادی پژوهشگر تاریخ و داستان‌نویس است. از او تاکنون آثار متعددی برای کودکان و نوجوانان منتشر شده که در جشنواره‌های مختلف نیز جوایزی کسب کرده‌اند؛ از جمله سه‌گانه‌ «دروازه مردگان» که سال 98 برنده جایزه کتاب سال ایران شد.

ناشر: افق
نویسنده: حمیدرضا شاه‌آبادی
سال انتشار: 1401
تعداد صفحات: 256